Literarishe bleter · 1931-05-29 · 22 (29.5.1931) · p. Seite 427

זײט 427 ליטערארישע בלעםער נוס. 22 (369) דעס קאנטאדסטן א־נ״ ״,,*:ט־עאכ-צ אנדעד־ט א־ז דערמאנ■ און וד שוי סט־פוט אי׳ס המשד און גענוםען םאר א װערסם הונדערט. דעד אם־צ־ד, וואט האט ז־י מ־ר איבערגעגעבן, זא־.ט־: אן א־מגל־ק מ־ט ז־־. ג״ טו עםעס, א זעג ידעד אפ־צ־ר האט געודזן מ־טן ם־נ• עט געװען :־־ םאל־אקן, ודעלכע האנן או־טגענו: א־ו גע*•* צאדײט אזן ז־בן דעדב״ פא־- זיער כיטער הארץ אדפן א־־־ציג־םן ב־נדעטע. :־שט ק־טען אױםן!ף־ט־ - א־ך געפרעגט, אױפגעהדערט געד אז־ף ד,־׳ע,־ד), ק־ן העלפט ,דעט - עם־דעם־עט, צ־ װאפ? האב ,גדעדמאנטעד פו־ל־שעד דעװא־ ׳ודאכ• עס *שד-נט דער אױכ אט- ב־זן ט־פטטן װעזן. ׳ז געװען פאדש־קט ק״ן נ־ אגאטאן ג*ללער׳ ראט א־ לוצ־אגער ז״ פאלן אוױ וױ ד־ פל־גן. - נ״ן; װאט פאװ עם־דעס־עם! פעטער פאד־קן י״ה און הא י ו - ו ס<זעד 1ו א ז־ט־דעקד זעט א־,־, א גא־נ־שט, קו־ש װאט עד ז־ט־פעט, א־ז ב־ד אי שפ־ליט אן אנגעזעענע .־אד אינפ א־־פ־טטאנד סון ־.!״••18: עגנטן אנ־טטאט ,יט ״ט׳א־ז באװא־פט. אז ־־ מאשקװעד ,־עג־ו־ונג נע ל־טװ־שע, װאל־נעד, פאדאל־עד א־ן אוקראינ־׳טע ,.<.,״•! זעיבע זי דערצ־ט א־ £־ א טאג פון פח־ און גע מחנ '1■ טא־• םון נאבאד ב־ ז דעי■ ק־עבצן -<> י <■ ע*. ׳ינ• ] 'אמ,־<־,־; דאט געװיין, װאט באגל־־ט ד־ מחנ־ה ק־נדעד אי מאפקװ־טעד מד־נה, דעדמאנט דעט ־אמעד פ־ן בבלי או ״ 1 דעט געװארן דודך הזרהטעט רערמאר פון ד־ ק־בנוה, װאט ז״גען געהאלטן נאך װי ט׳א־ו טאטדאפ;״. אבט-צען-־עהקע... ק״ן , װאו עט האט גענענט־קט פארךאװ א־ן א דארף א־גטעד ״ נלאש, נ־שט או־טמאלן. ש־קטע, האבן ז־ אגגעטדאםן א פארטיע פױר^יעזע פאל*ט**צע כאר לעפ״״מע געשטאנען א־ן ׳ו נ־־טט געװ־נט א יטעה צען קנעטן בלאטע א־ן עטן סובאדעט, און ודדער - װ־לד־סרעםדע, נ־שט ק״ן פאטעד, נ־־טט־ ק־ן מ־טע־, ק״ן נוט װאדט העדט דאט נ״ט־ט: ד״־טט אזו־נס, הוטט א־ן הא־דא, ק״ן מאה־לעװ... ד דו, װ־ר ז־ך, בו־ענג נא־ אהעד די צנ־פלעך. מיהאט געבראכט ד־ ק־נדעד און או־טגעשטעלט א דיבט־קן פדאנט־. דאט א־ז געװען א״נע פון די ־ט־דעקל־עבטט״ע זאנן, װאט עט א־ז מ־ד װען סיא־ו אדטגעקומען צו זען. אומגל־קלעבע ק־נדעד נע- זוע קאנטאנ־טטן פון א מאן הונדעדט, פון װע״נע עד א־ז אלט :עװען א ־אד 11 און דעד ץנגטטע־ - עלשעד. א־ן װעלינן מינ־־ט־קט י ז־ך ן< יז ן ... < א נױצאטע ײ-יי* דעד;לטט אנט. ״די דאז־קע אדעמע ר־טענע פון ז״עדע מו אממ״נטטן א־ן צעדםלענק״: רעקדוטן־מאנטלען, האבן ז־ן פון פאד־ט־יק־נ־. און געפאנגענ־טאפט. , ,<.״<,. וו<ו1 •<?>*! נ> ׳ .■*, ״י׳ <^ן רי?~ן .ו ) .ג . ז ח* ן -י . .^ << •׳ ז״עד געװ־־ן... ד־ עלטעדע ק־גדעד האבן געקענט א ב־נל פו ל־־ט, האבן געדן גע־טמועטט־ מ־ט מ־ד א װען נ׳האנ געדע־ט צ־ ז״ ״ד־ש. 1 ״ו ״ ו ־נװ־ן געהא- •.-•״<. -ו זעלנעד, װא־ האב׳ מאד,־ל*ע.װעד י ו "״יי־ז■ ״י■ צ־פלין און ז״ ,װעלן דאדט פאדגעטן ז־־ע־ ״דשע אמונה, אננעמענד־ק דעט גלו־בן פון ז״ערע פ״נ־קער... צז■ מא־גנט האט מ<־ן ז״ נ־־טט געקענט צונו־פקל־־בן פון ד־ קװאדט־ד בדענגען פא־ דעט אפ־צ־,־; מאננע, או־פגעװעקטע, נען צ־ט זאמ״פ־נקט אן אנב״ט;, נ־־טט-געװאשענע, נ־־טט-פאדקעמ או־טגעשלא־ענע האבן ד״־־ך געק״אגט, אנדעדע ז״נען געקומען ו״יי^- ארױעעיאי״טע רדרך ד פדערים״כאלענאכדם. רערכע האנ, קל״נװאדג אפ־לו נ־־טט געװא״ט געבן ק״ן ביטל װאטעד ־און נ־־טט דעדלו־בט ד־ *ינגלעך דאװנען א־ן ז״עדע נאטעט... ב־ז דעד א־נ■ טעדאפ־צ־ד האט ז״ אנגעטדדט א־ן ר״ע;, דעד אפ־צ־ד חאט ז״ א־נע,־צ״לט; דעמאלט האט מען ד־ ק־נ־עד אנגעלאדן צ־ עטלענע צענדל־ק א־־ף א ,װאגן און א־עקגעפ־רט־ ד־ ק־נ־עד-מחנד,, װעלנע האט ז־ך נ־שט משעד געװען, װאט פאד א טדו־עד־קע־ גודל עט װאדט־ נאך א־־ף ז״ להבא... א־ן װעג האט מ;ץ ד־ עלטעדע קאנטאנ־טטלעך אדאפגעװאדפן םון ד־ פ־דן, ד־ *ןגגעדע ,־דדע־ האבן ־ע־ע װ״לע;א״ט;. ־וו ׳ק גע־ ״נען אדאפגעק־אנן גאבן נשע ׳ 1 אנ״נעהאר: , > ן <׳ ^<< -?״<.,<- . ארעכ־׳< ״ן. *•*ך^—י< ••——•• •*•>*•^* **•• *• * ••*•— — •••••**•— ■••••■ססו.,•(•11 ׳־<׳״* י -<) א< -.<-א׳ן א ן א - <ר <'£^*< -א-•- . אנקרםענױק דךן £<ר קאנטאנ־טטן-באטאל־אן נענטערט. ו־דעד האבן דאט קר״נװא־ג גע ׳ד אזא דחמנוה געו־ען - ־ע ׳; עדשטע־ באגעגענ־ש — אט ז באדעדפענ־שן. ד־ ד־ װאך-זעלנע־ שטופט. טיא־ז : באשו״בונג פיז זי 1 ן ׳ <, <-.*••<, א;.. טדאפז ו״ ז־ו חאט ג־ררעד קאנטאנ־טטן ־שע שװא,־צע פאדבן װעט דאט או־פן ל״ אז־טגעמאטערט, א־נעדגעשדאקז ז״גע פאלדאט־שע מאנמלען מ־ט א־־פגעשטעלטע קאלגעדט, געקוקט מ• א געבעט און אומבאהאלפן או־ף ד־ גאדנ־זאן-זעלנעד, װאט האבן גדאד נעטאן ז״ע־פ; געגל־־נט ז״ א־ן ד• שוהה. װ״טע ל־פן. א ט־מן אװף פיבעד אחע־ י אױפדבט, אן א צעדטלעב- בלו־ע דענדעװ א־נטעװ ה אױגן ה־ץ. אומגל־קלעכע ק־נדע,־, אן ־עװע־ו דײיײ• זײ רךט, פארכראזן מיטן רדגט פרנם א-ן״״ש, געפאלן. א־ך האב אגגענוםען דעש אפ־צ־ר פאד דעד האנט, א זאג געטא;: ״ק־ק א־ן קאטש. איך האב גע- ז־ך אופ א■־־־ ז״", א,־ז או י 1 , | -( ■ << ׳ י דאז־קע פאדט־ע ק־נ- :. מיד,אט ז״ :עם־דט א־ן דער קאנטאג־טטן־שור פ־ן :־זשנ־-גאװגאװא־, װא״ מ׳װעט ז״ דערצ־ען פאד זעלנעד אונטעד א שטרעגגעד ײ■״־- דעד האט געשטארט װאלט נ־טער װ״נק; א־ך האב געםולט, אז א־ך װעל דך :־■ א״נהאלמן״. <א.א־. גע־צען - ב־לא־ע א־ הםי). פדאפ. לעבעהעװ שד״נט א־ן ז״נע זנהגוה, אז ע־ האט געזען אםאל א גאנצן לאגער םון ״השע ק־נדעדלעך, צונרםגע- ל״גט־ע א־ן ״פע־ אױף װעגעגעד, א ־טט״געד וד מ׳פ־דט קעלנעד ק״ן פעטעדנ־ה. ם׳האט ז״ געםירט אונטער א שמ־רה ע־געץ אםצו- שמדן א־ן אפגעבן פאװ קאנטאג־טטן. ״ז״עװע טה־עד־קע פנ־מער זע א־ך א־צטעד פאר מ־ר װ־ לעבעהק״. גאך מעד מ־טגעפיל צ־ ה קאגטאנ־טטן געםינט מען ב״ ־י איז פ־־ל־שע רעװאלדצ״אנעדן, װעלבע האבן אױף ז״עד פא־־ט־ק,־־־ ב־ב־ר ז־ך אגגעשטװםן או־ף ז״עדע אמאדיקע ראגדסר״ט, ״השע קאגטאנ־טט;. ה אמאל־קע בלװז לו־זע קעגטשאפט אין דער ה״ט פ׳־למד םאװא האט א די פא־פא־יגטע גל־דעד טון צװ״ געהדפטע :אצ־עט, ,ראס ב״דנט ק־גדעד ד.אט :־קאלא־ ■ געװאלט ם־ט ג.װאלד א־בעדפ־דן א־ן שייט פון דעד ה״ליקער פד־אװאטלא־ו־ע. געפ־גט םען טאקע א טך פאדשטעגדעגיש פאד דער ״דישעד טדא- געד־ע פון רעק־וטש־נע א־ן ה מעמואדן םון א״נ־קע פ־יל־שע פא- ל־ט־קעד. אגב, דע־קענט םען אז־ך ב״ דעד דאז־קעד געל־עיגה״ט ה בל־קן א־ן באצ ונגען ם>־ן דעד פרל־שעד געזעל־צאפט אז־ף ני- קאלאןט מעש־ט ,העהוע־פ א־ן באצדג צ־ ״דן. ה בל־קן ד.אבן זעלבטטפאדשטענדלעך נעמ־זט ז״ן פ־ל ,־אד־קאלעד וױ ב״ ה הט;, דך מעש־ב גע- םון ניקאלא־ב אונטעדדהקונג פ־ן װעלכע האבן של־טלעך א־נטוןט־װ געפ־לנ װאזסט, אז ס־ף-יל-ס־ף גענ־טן ה נאצ־אנאלע ם־נדערה״טן און פון ז״נע א־מפער־אליטט־שע בא- שטדעי־נגען צו פארגדעטעדן ד־ הטישע א־מפעהע, װאװעם עט עפע- נען ז־ך דא־ נ״ע מעגלעבק״טן ב׳־ן עד,טפאנפ־ע, פון באק־מען םאטטנט מאבן קאהעדעפ אאז״װ. דער־בעד געפ־גען מ־ד אין דעד גאנצעד הט־שעד ל־טעדאט־ד, אזד־ן ב״ גע־צענען, נ־שט ק״ן שפ־װ נ־שט נאר פון פ־אטע־טט, :אר אפ־לו מ־טגעפ־ל צו ה ״השע קאגטא׳ נ־טטן. ר ,־וס־שע געזעלשאבט האט ז־ך נ־שט א־בעדגענוםען מ־ט :״, םוגקט זד זי האט ז־ך ג־שט א־בעדנזמען מ־ט אירע א״געגע