Literarishe bleter · 1931-05-29 · 22 (29.5.1931) · p. Seite 422

ליםערארישע בלעטער נום• 22 (369) ייט 422 םיט אפענע אויגן דיערן זץ־ זנ־ ױ צודי, װ■ םיפאלצ דין?דױיגן אױםן םעליד, װי יצ:יי. םאהה דער דריטעד ליין בינפל צונויף, און נױנג וױ א כ<ינל הייבט עד דך אויף, א־ן די צװי־ סיפאדט ז״ין *נ-ד־נן אויפן פעלד, די ״זנ״ כי־ן קינינד־יך, ״אדעםלךם, ביטמ א• ױ װעדבע, א־ דעד ט־י און דאזט זיך נײן מים םאםעלעבע פדיט און :עםט אשאטן, װי אזנר סיט, אוי דו ביטט ט״ן עיל, אי י *־״"*< 1 '(' ײפה בדץ אפרי ל־בט־? נעואנ און הינטעד איט נײען נעבויגן די צװ״ און טדינקעי זײן עזװ״נן, װי װ״טן בונ״. ל*נעום, מערץ 1931 דו ב־טט ױ ד״פ־לד אין קרײ פונפ ־אן, און ױ נאלדענע ב־ן אויפן רויטן מאן:״ פ א ל ק ה י י ל פ ע ר י ן / ו ו י ל נ ע ק ע א םלחםה קעני ױ ױננען, װעלבע מאבן קאנקורענץ ױ אפיציעלע באבלעבלטע טדעי.ער, פילקעי דעם עױצטן אננענימען טיט ױ ב־ײטע לאפעם פ״־ן ה־נטן פאר ױ אקםלען, אדםנעדױיט אים מיטן פנים צום אדו־םנאנ־ ארן נ־ך־ניך אװעקנעשטופט צו דעד טיר, פון טיד - צוב נאנ־ק און דארט םיט דער קני א־ן ה־נטן דערלאננט א ־טמופ אדאפ פון אלע זעקס טרעפלעך, אז פ־לקע איז מיםן קאיו אראפ אוי מ־ט ױ פים אחרף אװעקגעפלדגן און או־ם־-עצױגן דך אױף דעד עדד. פ־לקע איז גיך־ניך א־ז בײזעד אײלעני־ט א־יפגע־צטאנע;, אונ׳ טעדנעהויבן ױ דױזן, װעלבע האבן ז־ך בײ א־ם א־ן פל־־״ץ אדאפ־ נערוקט, און דעם זשאנדאדם, װאפ האט פון נאנ־ק אדאם אזיף א־ם געקוקט מיט ־טפאט״־טן ־טמ״בל, אפנעמאםהן מ־ט א נדלוד״• ד־קז בל־קי - א־ך האב ױך א־ן דער ערד, העלד מײנער• און ער האט זיך א ־טארפן קי,״עודע נעטאן מיטן רדקן ד־ם װאקזאל, באט־צ או־םן הדף האט מען נאך אויך געקאנט כאפן א ־אלד מיט א װאליזקע. אדן עד. האט אװעקנע־טפאנמ, פארדד״• ענד־ק אױם זיך דאס ־טכױקל. עד א־ז געגאננען איבערן ט־אטדאר פאדױםן דעם קאפ, מ־ט אז עדנםטעד מינע אױף ױ ליפן, מ־ט א שטרענגן בליק א־ן ױ אױנן. און ױ באדװעסע פים האט ע־;ע־טטעלט אזױ פעםט און װעדױק, נל״ך וד ער װאלט מיט זײ צדנענל־־ט א ת־ז־מה צו א װ־בט־קז דעקדעט. עד האט ק״נעם דעם װענ נ־ט אפנעטראטן. טא- מעד האט א־ם עמע•; פאדבײד׳ו־פנד־ק א שטדם געמאז, האט ער דך נליץ־ אננעצוינ? וױ א םפהנזש־נ־ע און דעם ״יאלד״ באנלײט מיט אז או־םראטנדיקן בליק= פ י ד פ־לקע האט מעז א־ם נעדופן - מ־ט א ה־נט־שן נאמעז• דאם האב; א־ט אזו־ געקהינט ד־ ־וננען אדום װאקזאל, דעד־ פאד װאם עד האט נעקענט גוט ב־לן. עד האט נאבנעמאבט בלעדל״ ה־נט א״ף דעד װעלט, פון די קל״נע, לאבמאט־נקע, װאם פױצטעם האלטן ז״ א־ן שױס, ב־ז ױ נדויפע;דאבע דאגן מיט ױ אפנעהאקטע מאדדעס, װאם ױ ױנםטן פירן ז״ אדו־ב שפאצ־רן א־בע־ ױ טדאטואדן א״ף א קײט. פ־לקע האט נאך נעקענט קװאקען װי א ד.ץ, ה־דזשען װ־י א פעדד, פ־שמשען װ־ א שפעד און נאך און נאך. װען חברה אױפן װאקזאד־פלאץ פלענט װעק לאנגװ־־ליק צד װארטן, ביז דעד צוג װעט אנד,דמען, האט מען נעה״םן פ־לקען װ־־זן, װאם ער קען. א־ן או־ב פילקע האט געהאט שטימוננ״ פלענט ער שו־ן װײזן. בשעת עד האט געידלן, א־ז ב״ א־ס דאס מױל געװאדן אד״נגע־ שניטן טיף אין ױ באקן ביז םאמע ױ ־א־־עדן, דער האלז - א־־ם־ נעצדינ;, און ױ אדנן - װ־ ןענענל־טע קױל;, - א ה־נט־שעד פנ־ם. און אז עד האט געה־דזשעט, האבן דך ב״ א־ם באװיזן צװ״ ,־ײען נה־םע װײסע צײן, מ־ט בר״ט׳צעשפ־״טע נאולעבער. דערב״ האט עד מ־ט ױ אדעדז צונעפאט־טט, דד מ־ט צװ־י העננענױקע שמאטקעס - צװ״ טראפנם װאםעד, װ־ א פערד. דעם עדשטן מאל, אז ער א־ז;עקומען מ־ט דעם שטױקל א־ן האט ז־ך געשמעלט ,װאדטן או־ף א פעקל, א״דעד דעד עולם האט נאך נעװא־סט, װאם ער קא;, האט מען א־ם נענומען שטדםז. א״נעד האט א־ם דערלאננט א־בעד דער פאט־ל־צע, אז דאם ה־טל א־ז ב־ א־ם אדאםנעפלד־נ;. פילקע האט או־פנעהויבן דאס ה־טל, א״ננעארדנט עפ או־פן קאפ, אונטעדנעצדנן ױ הז־זן און שטאלין או־םנענלײבט דך: - זע נאר, זע; אוז אז עם זײנען א־ם נעקומען אנטקענן ,.נראפך א־ן נעפ־צטע ש־כעלעך, מ־ט א קנײטש אױף ױ פלדדערז און א־ן קאפעלושלעך: אדעד ״נראפינ־עם״ װי ױ פעקעלעך, איז היטעלעך און אין הענטש־ק־ לעך, - פלענט ער ז־ך אפשטעלז מיט םארצױגענע ברעמען און צע־ עפנטז מױל, נלײך װי נתפעל, װאס עם נעפינען דך נאך אזעלבע ברואיפ אױף דער װעלט. ער װאלמ גענעסז, װען עם װאלט נעװען .װאט נאר עםן א־ז בלאטע. פײ װי וױלמ זיך אים שטענױק עםז, אפילד װען עד האט דך נאר-װאם אנגעפאקט װ־ א םדק. ציט עד שט״פער צונױף דאס שםױקל אתם בויך אױ שוין. נאר רויכעק װ־לט דך אים;ר״לעך, באטש א צװײ מאל פאדצ־עי ךיך. נעבטן האט עד א״נעם אדאפי נעטדאני פון װואקזאל א װאל־זקיע, - אזא ניבדקל יעזוע־, מ־ט - א־ך האב ױך א־ז דעד עדדז און או־פגעשנ־טן א מרל ביזן נאקן, פאדקאשעדט ױ אױעדן אוז צעבאםעװעט זיך מ־ט א ױטשען פ־ן א דאנ, אזױ אז דעד עולם שלענעד א־ז מטװשטש געװארן, און ױ פו־םטן זײנען ביי זײ נעבליבן העננען אין דעד לופטן. מען האט אים ־אר״ננענומען א־ן חברה. נאד דעד זשאנדאדס םון װאקזאל האט פאר פילקען קײן שדם אפ־ט״ נ־מ געהאט. אט א־ז עד אפנעשטאנען או־פן שט־־נעדנעם גאניק אפשד א םעדטל שעה נאבאנאנד און מ־ט נתים הנאה םונוױיטל ז־ך;דנעהערט צו ם־לקעם קונצן. אבער װען דעד בחור האט זיך צוזאמעי מיט חברה אד״ננעלאזן אין זאל צ־ם אנקומען פ־נם צונ, בױ צװ כאפז א פאםאזש־ר מ־ט א פעקר אראפצ־טדאנן א־ז שטאט אר״ן, האט דער זשאנדארם, װעלבעך האט בבלל;עפידט