Literarishe bleter · 1931-05-29 · 22 (29.5.1931) · p. Seite 420

זײט 420 ליםערארישע בלעםער נומ 22 (69□ די אױלן: און אויפגאבן פון דער פראלעטארישער ליטעראטור טעדאפור, ראפ זאל ייך לענעדיק אפרופז א־יף די קאמף׳פראגן פון דעד סאצ־אליפט״םער נוײגנ, װאם זאל םאג׳טעגלעך םאבליז־רן די מאסן אדום די אויפגאכן צו פארוזירקלעכז די גענעדאלע לינ־ע פון דער םאדמי־. כיאיז אנסאלומ נימ דעדדאזכאר ד־ גאוװ־״־־קע פאראכטונג צו דעם דאײקן םיז לימעראטוד. םיד דארפן האנן עם־ודן, מ־ר דארפן האנן קארעכפאנדענצן, מיר דאדפן האנן ארטיקלע;, ־י נאדײטונג םון יעדער איינצלנעד קלאד םאכ־ די דאם א־ז אזו־נם פדאלעמאד־־טע ל־מעדאמודי דאם ז־ינען א־דע י־לן א־ן אײפגאנן; דאם פאר אפאדעד־נגק דעדן א־ר א־צט דאם העלפן קי ארנעמ פארן או־םם־לן אונזער גאנצן ארנעט׳פלאן.;אט־רלעך, דאס הײםם נ־מ, אז מען דארף גענן מאםענטאלע פאטאגראפ־עם פון דעם אלעם, װאם עכ ק־םט פאד אדום, נימ אנאליזירנדיק דאס, װאם ק־םט פאד, ניט דערקלערנדיק, פאדװאם א־ז נ־ אונז פאדאן דער אדעד יענעד פעלעד, װי מיר שלאגן זיך דודך פאראו־כ צו נ״ע דעדגדײכ־גגען. .לען מיד גינן א״םאםענטאלע פא׳ טאגראפ־ע״ פון װאםעק םיא־ז העדאל־טן טמד־עם אויםן דניעפערנו־, אדעד נ״ם פונאנדערװיקלען די פארז״׳קאםפאנ־ע, נ״ם ל־קד־דיק א דורכ־״ם אדיגל, נאד״זן פיר, מ־ר ד־ע־ציילן, װי אזוי ם־ר האנן ײך עם דער־טלאגן. עם װאלט אדדאי געדען א נ־מ׳דעדלאזנאייער ידאנעד דאילגאדיזכ צו דערפירן די פ־אלעמאדשע ל־טעדאטוד צו צײ׳ טינגם־עט־ודן א־ן םלאכאט׳םערזן א־נם ג־םט םין די לעף׳מעאדעם דעגן ״פאלקס־-ליטעראט־ר״. מיר דארפן האנן גדויםע װעדק װאם פא־׳ אלגעםי־נערן און נאװ״זן די דעדםא־ונג פון תר םאצ״אל־םטי־טעד נו־ינג א־ן נ־״טן מאם־צטאנ, װאם פאדעק פארעקשנטע אדנ־ימ, לערנען ז־ך, ״או־סטדאגן״, נאהעד־ק די שר״נעד־שע טעכג־ק פון דער ״העכםטער פראנע״. אנעד םיאיז נ״טיק אז די אויטארן פוז ד־ דאז־קע װערק זאלן נאד״זן דאם לענן און די או־נעמ פון די מאםן און םון ז״עדע פארשט״ער, יאלן נאוױיזן א־נזער דירקלעכק״ט אק איד גאנצער פילגעשטאלט־ק״ט, און זאלן זיך ניט אפצױמען פ־ן דער דאזיקעד װירקלעכק״מ ם־ט א כינעז־שעד װאנט פ־ן די םעחענלעכע א־נערלענונגען פון ז״עדיע העלק. פאר דער פראלעטאר־שער ליטעראמור און דער ל־מעראטוד־ ק־־טיק שט״ען קאלאםא־ע או־פגאנן. פאדפולקומענדיק א־רע שא׳ םונגם־מ־עטאדן. נרייט נאלויכטנדיק די דעדפא־ונג פון דער סאצ־א־ ל־םט־שער נוײנג, מאניליזירנדיק די םאםן, נאהעדשנדיק די טעכנ־ק, דא־ף די פראלעטאדישע ליטעדאטוד אן רחםנות אויפדעקן די םיינדלעכע קלאםן־װירקונגען, די ״.־ט־מוגגק פון דעקאדאנס, םון נאלענעםל״ ד־קן א־נדױױדואליזם, װאם ק־םען אױף או־פן נאק םון די דאזיקע װ־ר׳ קינגען. זי דאדף אנטש״דן קעמםן םיטן אפארטונ־זם, םיט דער ה־נ׳ טער־מטעליק״ט, ם־טן װאולגאריזס, ם־ט דעד װירק־נג םונם ״מענשע׳ װיז־דנדיקן אידעאליזכ״, מ־מ די טרא־־ציעם פון דעד װאיאנשמש־נע, פע־עװערזעװשטשינע, לעפאװשטשינע. די פראלעטארישע ל־טעראטור דא־ף ארומנעםען אלע ז״טן פון אונזער װידקלעכק״ט און פ־נם קלאםן׳קאםף, ז־ דא־ף נענן דאם לענן אין זק גאנצער פ־לגעשמאלט־ק״ט, נאלו־כטגד־ק ז־ן .װעג מיט דער ל־ע־ע פון םא־קם־זם׳לעניגיזם. זי דארף או־םא־נעטן א :אנצע ריי ג״ע קינםטלעױשע םארמען, װאם גינן אינער װי מעג׳ לעך פור די ר״כק״ט פ־ן א־נזעד עפאכע. דער פ־אלעטא־־אט קאן נ־ט אפשטויסן דערנ״ די מענטשן, װאס ז״נען נאך ה״נט ניט צו• געקוםען א־נגאנצי צו דעם דאז־קן פדאלעטארישן װעג. אנטש״דן נ״ק־מענדיק די נורזשואזע טענדענצן צװישן די מיטלױפער, דארף םען פא־װאנדלען ױ נעכט־קע ם־טלו־פעד א־ן פא־נ־נדעטע, און ױ ה״נטיקע פארנ־נדעטע - א־ן אן אנשפאר םדן דער םאציאליסמישער ר^וכד״ װאכ נו־ט ױך. די פדאלעטאױשע ל־םעדאטוד דארף אם׳ שפיגלען ױ גאנצע פילקאנטיק״מ פון אינזעד עפאכע, זי דארף'םאר־ שטא־קן איר ארגאניז־רנדיקע ,־אלע א־ן דער םאצ־אליםטישער נוײנג־. א. געשמעלמ א־ן .־אמנפא־נאנד? א־ן דער ראםקװעד טאגצ״ט־נג ״פראװדא״ געםינען ם־ר א גרו־םן ארט־קל ״פא־ דער פרא־יעטא־־שע־ לימעראמוד״, פ־ן װעלכן ר־ר נעםען אײ־כ א״נ־קע אלגעם״נע שטעל;, .װעלכע נאװ״ז;, .װי רען פאםט א־צט או־ף ױ פדאלעטאױשע ל־מעדאטור אין ױ אנ׳ פ־רנד־קע א־נכטאנצן םון דער רוםלענדישער אפ־צ־עלער ל־טעראטור. ״ד• פ־אלעטא־ישע ליטעדאטור װעדט שוין ארעכטיקעד פאק׳ טא־ פון א־־פװ־דקן, פ־ן דערצ־עץ, ארגאניזיק דעם װילן פון די ראכן. או־פה־־נן ־עם א־נעט׳ענטוזיאזם, ױ שלאגלעױ־, אנטװ־ק ■1 ינ־ייםן ־או־פן םאצ־א ־ען א״ע ר־נ־ם דאצגעװעט, פ־ן קאםף קעגן א־נעמ-פדאנמ, קעגן דעך םוילק״ט, אפגעלאזני לעכק־ט א־ן אנדערע פעלערן, װאם נאגל״טן פאקטאר פון '>1' א רעי זא־ פארגאנגע , א־ן ש־־ן פונעם דאז־קן , .. .״ ,, ןאנט־רן, ־עכ א־נהאלט פונם םאדגנױקן טאג. ז־ זאל נאװ״זן ־עגן צ־ דערנענטער; ז־ך װאם ג־כעד צ־ם ענױ״ילמיקן זיג. רעם קװאנט־טאט־װן װאוקם כ-ון א־נזער ל־מעראטור יא־־• נא׳ ־װער װאוקכ, ױ פא־פולקוםונג פ־ן םטלערישער םארם, דאם אױםארנעטן קינםטלעױשע מעטא־ן פאר גל״טן א ק,װ א ל י ט א: און שטאדקםטעד א־־פװ־־ק־נג אויף די ראםן, װאם דן ־עם װ־ל;, ד־ ענערגיע, די א״נגעשפאדט׳ יכן ױ געשטע־־טע צװעקן, נאהערשן ד־ ע־אטור־קע ארפן או־פה״נן םער הייך, םאכן זי פא־ םעכט־ק א־דדש־דערצ־ער־ש געצ״ג, ,װאם יונגע קאדרען פדאלעטאדישע ל־מעדאטוד־מועד. צו םאדערן פון_ אלע פראלעטא־־שע ל־־טערא־־שע םארא״נ־קונגע;, אז אין דיער גאנצער טעט־ק״ט זאל נולט דודכגע׳ ם־רט װערן ־ער קאמף פא־ לעניייזם א־ן דער ל־טערא׳ טוד. ־עד קאםף פא־ דעם, אז ױ ליטע־א־ישע שאפונג זאל זיך נאז־רן א־־פן אײםארנעטן א םארקסיםטיש׳לענינשע ,װעלט׳אנשוגינג, אז ד־ ראז־קע ליטערא־־שד פא־א״נ־קונגען זאלן פ־ן דער טעאױע םענשעװ־םט־שע. אנט־לענינשע אםאר׳ ל־. כ־נג א־־םװאװצרען א״ע,־״־ * פ־א״עטאר ־א־ - •'*. >-; ען פא־ ינםט א־ן קאם װאם ױ פי״אגן׳ א־־םערםט פראלד: ער דיטעראמור, קעםערל פון ׳־א״עטא־־ש״־ד ליטעדאטור, װאם פידט דורך ױ פא־ט״־שע ןאנםעקװענט און אפן או־פ׳ עקן א״ע־ םע״ערז א־ן דער נאװעגונג. אן אן א־־םשעפנ־־קער קױט־ק ר־ דאז־קע פעלערן קאן מען נ־ט דעױצ־ען נ״ע קא־רען םראל־י׳ ״•״־־ ״־טעראטור׳טוער, און איײםא־נעטן װידער ד־ דאז־קע קאדדען פון ױ װ־כט־קםטע א־יפגאנן. א־נז װערמ נ־ז א־צט װ״נ־ק געטאן צוצוג,־״טן ל־מעדא׳ ער פ־ן די ארכ־אדפקאק, ד,גם דער פריזיװ פון ש־׳אגלער א־ן דעד ״־טעראט־ר איז געװען אגעװיםער שױמ א־ן דער ײכטונג. מ־ען דאר־ אנעד ױע־ציעל א ט־פ ל־טעראטור־טועד, כפרט ציימונג׳ טו־ער, װאם זאל קאנען ג־ענן אל־ענעדיקע, פארכאפנױק־ע ־אשדי־נ־נג םון דער םאצ־אל־סט־ש־ע־ נוײנג. םון אלע א־ד־ע ג־גאנט־ש־ע דער׳ גד״כונגען, פ־ן אל־ע א־ר־ע חםרונות. ם־ר דארפן האנן אקאםף־ל־׳ טאו א־ז א״נ־ע