Literarishe bleter · 1931-05-15 · 20 (15.5.1931) · p. Seite 380

ליטערארישע ברעבער נו־מ. 20 (367) זײט 380 ל־י־ט רעכטע האנט, די דינקע און די אר־כן דינע האנן דך :עיעטן, אז עד איז נ־־טט ־טולד־ק. דנאלדע האט דך אה״כ געטאן םון ט־ש. אשמאל׳ע, אהו־כע. די אוינן כרוינע, םרויעד־קע. די נדויע האר, אזש וו־יט, האכן ז־ך געװ־קרט א־כערן ש־ינעט קאפ, ט־נקע־׳ע־ געמאכט דאט לענגר׳עכע מאטע פנים. זי האט זיך אװעקנעלעצט כיי דער ם־אנא, אפיר געטאן מיט די הענט איכער די קל׳אװי־מן, אזוי שנעל און מיט אזא ציטעד, גע׳ הו־כן אהאנט איכעד אהאנט, ל׳ײכט, װי דעד פל׳אטעד פון םל׳ייל, א־ן כיא־ז ־ג־װעד געװען צו כאפן װאו א־ז פיננעד און װאו :ײנדל. דער שט־ל׳ער נאכםיטאג האט או־פגעצ־טערט, אנגעפ־לט דעכ הל*ד* געױכן, אלאנגעד פ־־עקק־קער ט־ש מיט שטולן, ־א קלײדער־שאנק, ־עדענט אן אטאמאנע. ה־נטעד אשפאנ־שער װא; מיט או־םגעמאליטע כ־נעזישע םײגל — א ה־מל-כעט אן א הופה א־ן אריבנאץ. עױייצץ צידי פענפטער, זײנק :עהאנגען איץ שלערע, <ו אװײל אײנגעהעדט. דאם װי- געװען או־ף ־ענעד זײט פענ־ תיי^ר ,••**• ••*•*•* ךי***^ך *••*• *ן^ — •* .ע.—כ ױ אקםלע;. ••<*•**<* *•* ••ו*4 *••••• •*•^ס••* י ׳•0.' < י? -<> •׳><׳ ->), ־*<•?׳־* •*•• *•%%•*• •*■ .*•* ײ ן ״<׳ י <י י ׳ן7״;־ ׳ײו׳ י■ א| <׳׳ ״מדדפױנע״ איגעדן •**— **^ —•*•* <**■•••••••*•<>, <־ ץ• ״?־- י ר י <׳ ־■ ־י-־ ׳ .ץ ו \•* '1 1 דעד פיז דעד צ־קעד׳־פאנדיק — אהפיד אין א צידינדעד-הוט, די געצ־יקטע כארד פא־קעמט א־ז צװײ שפ־צן, א־י ־עד כל־ק, א ז־כערער, אשט־ענגער, פון אײד אתקיף. די מוטער ארכנ־שע טאכ׳ טער מ־ט ־זן ג־־כע־ע־ מ־ט װארצעל׳עך, דא־ איטאל׳־ענ־שע שטערן׳ ט־כל־ מ־ט שפ־צן כ־ז ד־ שװאדצע כרעמען און ד־ כרליאנטענע, דד־־-גארנ־־רע א־־דינגלעך האכן קעגנא־כער ז־נ־כן געד.אנגען שװער — א־ו־א־אט גר־ז־ן מ־ט א־־גז ה־נטער די כ־־לך ע.־, א־ן אז עם א־ז צור־ק שש־ײ געװאר;, האט ז־ גענומען שפ־רן י• .אט געצאפלט א־נטער א־,־ע פ־נגער, זיך אײנגעהאייטן ן אגעװײן• שטעײט, אצ־ געטאן אויף ז־ך דעם א־ז כ״ ־אט ױננע פנ־ם לענגלעך, •**•**• ■ץ•■^ ז־ד א־ז ****•*•^% %•••• *י^י•** — <' [׳'״'־' ׳*־'״< דעד קאפ שאפענכ אן עט־וד. א־ד כײם לעכן ־ארודגער־םן, נ־שט דך , דאין װא־צלען, האט געצאפלט געד,אט. ־ער חם־־ ל־עװ האכ ־ינמ דך פ עם זאל נישט א־־םכרעכ] זון, ,װאם האכ חת־נה געהאט דעם געלען -א"- ז־א־ ״ך א ־״<־.־ קכצ־נטע, ,װען מ־האט א־ם מימ וכמער, כ־א־קגעפלטן ךאק א•; " מ־יזנמ ױײל.;ן:דעימ עד װאלט םאײוט־רט. דאכ *•• •*.<*•*■ •^•*••* •* •*•*■• >. ןי - . <וו, ר - ו < דער דאמ 14•■(•■•• •••••*••• ־״<■ < -* *־'■ ׳יײ 1 <■*•• ****** ^דאודען. די מ״ײיי— איז יײן ״^י? נעלאױן ך••***^• *• •*•2%•*^ קער שאפען, פײ־־צעם כאװעגלעכעד א־ן דער קאפ האר, שװאדצע, נידער־ק״גע״ שא,־ענע־, האכן ז־ך געװיגט צום טאקט. ער האט גענומען זוכן צװ־שץ ד־ צ־־ט־נגען, ױאכ זײנען געלעגן אויפן ק,־עדענם. עד האט אװעקגעשאדט דעם ,.עמעםי , דעם כא־קאװעד ״שטעק״, װאם די ז־ן האכן יע־ן טאג געכ־אכט אין שטוכ ארײן, אנעם געטאן דעם א־ן דער װאלטער׳ ,ק־עטשק־ ט-טטאק״ א־ן האט זיך אדיינגעזעצכ שטוײ װאכ א־ז געשטאנען כײם פענםטעד. כאר־כ האט פ״נט געהאט ױ ײדישע צײטונגען, ניט פאר׳ ט־ראגן ױ עכױ, ער האט נ־ט פארשטאנען פון .װאנען עם נעםט דך צום גאנצן ע־ײכ פון ד־ ײ־־שע כלעטעד אז־י פיל ר־שעותי זײ זײנען דאך כמעט אלע געװעזענע כ־ה־מװ־ש׳און ־שיכה׳כת־ױם, שא פאװ׳ װאם דודפן י־ אזו־ ־עכ ־ד, לאזן א־ם נ־שט אטעמען, קענען נ־שט פארגעםן, אז עם האט אמאל געלעכט אצוקעד-מאגנאט ל־עװ? כײ דעכ מאגנאט האט םען דאך אל־ן צוגענומען, אל־ן — ־־ פאבױק, ױ הי־זער, ױ ג־טער, ױ ױדד״ אפילו ױ דױ־ ק־נדע.־. צװ־י ז־ן זײנען אװעק א־ן דער רויטער אדמײ געהאלםן שלאגן דענ־ק־נען, װראנגעלן. די טאכטע־ איז אװעק מיט אשײגעץ או־םן דאדף, האט ז־ך געױםן א־כעטן צװ־שן פויער־ם. ער אלײן, כא־יס, װאם א־ז יעבליכן סיטל װ״כ אן אגראשן געלט, אן קינדעד - א־כעד דעד װאנט ש־נאיט, או־ף דער גאם שונא־ם, אומעטום שונא־ם - ער איז פון ערשטן טאג אן געװאדן אםאװעטישער מענטש, האט נ־שט געכ־אכט פאר קײנעם איכעד ױ ל־פן, אפ־לו םאר די קינדער, װי דאם האר־ן קארטשעט זיך, בלוטימט. ער האט זיך אויםגעלערנט ארבעטן אױף אן עלעקטױשער װעב׳שטול און מיט ה־ײ חבריס, געװעזענע טוך׳ פאכױקאנטן, האכן זײ געעפנט אקאאפעראט־װע װעבערײ װאו יע׳ דער ארבעט אכט שעה אטאג. יא, ער, כאױם, א־ז אםאװעט־שער מענטש, ט.־אגט הויזן. װאמ ער האט אל־ין מ־ט ױ א״נענע פ־נגע־ געװעכט, גרו־פט ז־ך דערמיט. און װאו ער גײט, װאו עד שטײט, טײםלמ מען א־ם נאך מיט אזוי ם־ל שאה און ױשעות, ,־ױ ער װאלט נישמ נעאדבעט אין קײן קאלעקמיװ, נאד נאך אלץ םארי כליכן דעד אמאליקער מאגנאט ליעװ. א־־פגעהאנגען כײ ז־ך א־ן קאב־נעט, װא• א־ע נען געדעגן א־ן א געה־מע־, •ס^ *••**•• *יל*סז*״*ד* פיאנא. אד. ז״ינען :ער.א;;<ן א*-< :אד דעױ רעױא קאב־נעט א־ן עױ ך.אט טאעע דאײע ־1 ״"־ ־־־*'* ־■־־־ ׳־־־׳.< , ײיעװז צ־גענומען װעם געהאנגען, א־ז דער זאז שעה א־ן מעת׳לעת עם א־ז געװען א,־חמנ־ת א־ א־־ף ־־ ־אט האכן געדארפט פ־ד א־ן׳־צװאנ־צ־ק ק־קן אײנעד ־עם צװײטן אין ױ או־גן מ־ט װוגזה פ־ן פאװ דער מלחמד״ גלײך או־ף דער גאנצע־ גא' ױ ־ענט. װאו זי ענדערט. עכ א־י געװען ז־נטאג נאכמ־טאג. דודך ױ אפענע פענםטעד האכן ז־ך געפא־ט שט־קעװ זון, זיך געשפ־גלט א־ן ד־ כאג־לדטע ראמען, א־ן ױ לעקעכלעך פ־ן דעד פאדלאגע, װאכ זײנען אמא־ געװען פוטד־דט, א־ן דעט קל־־נעם נ־קלנעם כאמאװא,־, ,װאם א־ז געשטאנען א־־פן ט־ש, האט געזאטן מ־ט א פא־שט־קט ג־־מעױי, וװ אצ־ע־ײצט ה־זעױק ה־נטל. דער כאמאװאר מ־ט ױ צעשטעלטע פינקלד־קע גלעזעד, ד־ כע ז־ײכעדנע צ־קערניצע מיט ױ צוקער־צװענגלעך, װי לאפ־ ז״נען געהאנגעי, האט זיך ק״ן זאך נישט גע׳ ׳דאנט־ק־כװע־ דאם װאזעדע א״נגע׳ ו,ל. דער גאנצעד געדעקטער ט־ש מ־ט **•רע•*,*• דאכככ ד־טן ז־ײכערנעם צ ױ באײעבאכ־ב. װאם דאכן נעטרונקען טײ, אלץ א־ז געװען אזוי ,־ו־ק, וױ דע־ נאכד־כאג, אײין האט געאטעמט מיט דער אמאל־קער גכ־ױשקײט און ־חבות. גלײך ױ .־עװא־י־צ־יע װאלט זיך אהער או־םן ט־ש נ־שט פארקל־כן. — שפ־ל עפעט ז־נאטשקע, — האט כאױם ,־ערזופט דאם גלאז ט״. — ־־ פ־נגער װערן שטײף — האט ױ פופציק־־אר־קע זינאידע ז־ך געפ־עשטשעט, אשטעק געטאז דעם מ־אן א־ן פנים ארײן ױ פ־נ־ גע,־, ײענגײעכע, דא.־ע - םול װאשן א,־ן שאכן זײנען ױ הענט כ״ מ־ר װ־ ױכ׳אײזנם. כאר־כ האט נ־שט געענטפעדט. ער האט אד,וש :עטאן דעם ס ו ף ק ו ס •1.