Literarishe bleter · 1931-05-08 · 19 (8.5.1931) · p. Seite 366

ייטערארישע בלעטער נומ. 19 (356) זײט 366 טרויערט. פיהאט געװארט קאלינם בענקל זאל זיך אםד,־לן. אױפן פערטי טאג א־ז שוין נעזעםן אעוױיטער שדײנער אזן :עארנעט. אט אין ־ענעט םערטן טאג האבן אדדײ צענדליק פאראוטערטע ־טדי־' נעד יאגלײט זײעד טדייען און גוטן פדייגד ען ליין ־א־ניקער דו. אמאמער עופאד נאך מיט דעם דאזיקן גוטן איז־ קאל־ן. דרײ טעג םאד זק טו־ט האט ער םאדנלאנרז־געט אויפן ״די־ג־ן בית־עולם, הינטער בו־יםל. געװאנדערט עװי־טן רי קנד־ם, :עני־טטעדמ, געםארשט און פארצ״ננט. ־ט־פעטער, אפא־ ־טעה פאר ז״ן טו־ט האט ער אנגעשרינן אן ארט־קל װעגן דעם דאזיקן נאזוך. קאלין דער• צ־־לט דערנײ װעגן זײנע באזוכן אויף םאדשײרענע נ־ת-עולםם א־ן א־דאפע, װעגן דעט ײ־י־גק נ־ת־ע־לט א־ן פדא: און װעגן רעט ״ם־ם־ ט־שן װ־נקד-נ־ת-עולס״ הינטער נריטל. דא פאלן װערטעד, װאט דעדמאנען אניטל א־ן ז״ן ״ט־ז־ף און װאגדעו־נדיקער ײד״. קאל־ן האט תמיד מיםט־ש־געהײט אויפגעפאםט דאט ײדן-פדאנלעט. יעדע באגעגעניש מיט א ײדן - אזיף ז״נע װײטע נםיעות א־ן דער װעלט - א־ז געװק םאד א־ם אםרײד־קע א־נערראש־נג; דאם א־ז געװעזן פאר אים ״אנאגעגעניש מיט װײטע טודותפולע װעלטן״. ראט נײע ײדישקײט איז איס פדעמד געװען. דערפאר ד־ װעדטער זײנע, װען עד רעדט װעגן דעס ײדישן נית־עװלס: — זײע־נדיק דא, האנ א־ך עפעט נ־שט דעם אײנרדוק צו זײן או־ף אפר־דלעך שװער-ליגנױקן מתים-פיעלד. אל־ן דא אזוי װײט־עקזא־ ט־ש, שװעננדיק-מיטטיש. אלץ ארום אזוי אומפעדזעניעך און שמעקט מיט אײניקײט. דאט איז, װײזט או־ט נאד אן אפרו־ארט םון אן אלט א״ב־ק-װאנדעדנדיק םאלק, װאט קק קײן מקוט-מנוחה נישט געפינק םאד זיך אויף דער גרויםעד ברײטעד װעײט... מיט דעט דאזיקן בית-עולם-אדטיקל האט קאלי;, נישט װ־טנ- דיק, פאדענדיקט, אויף א״ניק, זײנע פעדער-ארנעטן. טרײע פרײנד נ<ן קאלין קלײנן א־צט צוזאמק די צעװארפענע ליטעראר־שע ארנעטן און טדאכטן ארו־טגענן זײנע אלע כתבים. דאם ײדן־ארט־קל פון נ־ת-עולט װעט ז־ך טאקע געפינען א־ן םוף םון לעצטן נאנד פון קאלינט שר־פטן... רוילנשר פ^רלאג פון נ. קלשצקין, | ז ל מ ץ ר ײ ז ע ן ן ל ע ק ס י ק א ן | פון דעו ״דישעו ליטעואטװ, פועסע און פילאלאגיע 1 ערששער באנד (א מ -.21 | צװײטער באנד (כ-פ) —21 | דריםער באנד (פ-ק) -.18 | פערטער באנד (ר-ש) -.ס; | פולשטענדיק * סארענדיקטע אזיםגאבע. 1 העכער 1900 3י*גר*1יעיניבלי*גר*סיעע קריסישע *רטיקלען הערן ײדיסע סרישסססעלעת ועורנ*ליסן# סיל#ל#גן, װיםבסעשםלער. ד*ס אײנעיקע האנסבוך איבער ײדיע, ײדיעע ליסערעסור און פרעסע ס*ר יעדן ײדישן לעזער, זשורנאליסס, לערער און ס*ר*עי. נס45 עמודים םיט 150 בילדער אין טעקםט. 1 גרויסער פארמאט :: שיץ געדרוקט :: אויף גוטן סאפיר. | פרייז פאר אלע בענדער-.80 ג., אין לוקםוס־באנד-.105 ג• 1 .23 1)1׳װ6|3א ,סו׳ובננזב^ץ ,"ז116פ^8״ .נ1)1סק5 | 13.196 .0 .>1 .? י1 #װוװוװװװוװוװװװוו״וחהזװװװוװװוװװוװװװוװװוווװװװװווװוװוװװװוװװװװװוװוװוװװװוו^ טעד זײט - די פארארעמטע אלטע פראנצו־זישע ל־טע,־אטור, װאט טול־עט ז־ך ־טהד צ־ם אלטן ־ה־ט־אפשטאט. קאל־ן, אדס זשורנאליםמ-פובליציםט, פיעכט דער־יף;אנ־ן־נ־כ־ טער קוקן. ער פלעגט דעדויף אויפמערקזאם םאכן מ־ט םטאןיטער רעזיגנאציע. - מיר־פט אונז ״אלטע״ ארער מיט :אך מער כיטול: אלט־ רא־;: א־ך מ״ן, אז עס ל־גט א־ן דעם אשט־ק אטת. צ״טן האכן ז־ך שמארכ פא־ענדערט. װער זײנען מיר? ש־ײנער פ־ן נעלגיע, ראס ה״טט, פון א ־אנר אן אן א״נהײטלעכער קילטור, א־נגאנצן אן אן א־נענער ליטעראט־ר. דאס א־ז דער טרו־עױקער אמת. יעק פון אונז צ־ט צוס ,־ײכערן;רעס־ע־ן שכן. װאס שײך פ־אנצ־־ז״ג־ע ל־טעראטוד, א״ פ־אנ־־״ך דײכעד פאד א־נז. אונזערע לעזער ל־־ענען גיכער אײ־ן װאכ ק־מט פ־ן פאד־ז. א־ז פאד װעמק דאך שדײנן מ־רי טיד ז־נען ש־ײנעד אן ־1עזער. אזנזערע לעזעד זײנען ד־ װאס ז־נױקן אײ־ן אוגטעד מ־טן שרײנעד. דאם זײנען נ־שט־נאקאנטע ש־ײנעד א־ן דעדפאד קרענק־^עך־ק־־ט־שע לעזער. א־ן ־עדן פ׳־ן אונז זעען ױ ־א־־קע ״לעזער״ א שטערונג, .דאס לאזט ז״ :־שט פאדנעמען אן ארט א־ן רער ל־טעראט,־,־... זײנק א־גזעױקע פארנ־םעדט, װעק פאד- צערט. דער א־צט א־ז ־טלעכט א־ן קאלט״פײנדלעך; זוכט מען א טד־סמ א־ן נעכט;. א,־ן א־צט זאלן קוסק אנדערע און פא־װארפז, א־ מיד זײנק קאנסע־װאט־װ... קאלין האט געזזכט תמיר טױ־סטן ז״נע הנױס׳שר״נע,־. ארן עד פאד דאס ױכט־קע װאדט געפינק עד םלעגט האט דאס געקאנט.; א־ן פון דעד הויך פלעגן דערהו־נן; יםדײםן א־ן ־עק. עד םלעגט -־ האט קלענעד, נישט־קעד. ׳ן ם־אוםקײמן א־יסזק ש־־ן אלע צדות אז מיט געלאכט און געלאכט האדציק : מען האט מען ז־ך פא־געסן, טויט נאך ז״ן טו־ט. זק טדױער ׳א שװערעד טדעק. דעדפאד א; ה״נ- לעכעד פאו־לוסט, אין א,־ז״טאג פע־דזענלעך א־־ א־־ך פאד ־עדן *ט־וד. ־פראנצויזישעד ליטעדז 2עלד*ט־ י פאר דעד ט־קע שװע־ע צ״טן יטעד זשודנאל־סט. דאס א־ז טאלענטיד ־ געװעזן א קאלין א־ז אױן :עג־ג געװען, אז די חנרה זשדרנאליסטן זאלן זעען א־ן עאל־ן א;עפערלעכן קע־״עד אזן א־ס פ״נט האכן. האס זײגק געװען ױ אײגצ־קע ש־נא־ס פון קאל־ן... וױ האט קאל־ן נעדיקט אײף ז״ן אײגענעד זינװרנאל־סט־ק? קאל־ן האט עס א־־ף זײן שט״געד, אפן א־ן קלאד געזאגט. — זש־רנאלימטיק א־ז ה״נט א שװײם-אדנעמ. מימאד;־שט ז־ן װאס ריװ־ל. דא א־ז םען;־שט ק״ן שדײנעד א־ן ערל־ך-ק־נסםלערישן ז־נען פון ,ראדט. אדבעט א־ך שװעד טאקע און ױ צ״טונג פי־עסט דיך אויף. װאט קק מק זיך העלםן? פאראן דאך אםאל אקלײנ- לענע ט,־ײםט <זא:ט עם קײנעס נ־שט אױט•), װאס מיהאלט אין האנט אפעדע־ אזן נ־־טט ק״ן לאפעטע... דארף סק זײן נאש־דן א־ן נ־שט נאנ־צן ״מ־ארםע־׳ װעדטע־, װי: שר״נ־עד אהער ױבםעד. א־ך אלײן האנ דעם אײנדיוק, ז־צנױק און רעדאקציע, צו שדײבן נדאניק-װערטעד אויםן פי־ישן קבר פון עפעס אש־י־נער... קאלין האט. נישט װילנדיק, דאן ארויסגעזאגט זײן עפיטא- פ־ע. ז־ װעט טאקע אויסגעקריצט װערן אויף זײן קכד־ קכר פון עפעט אשרײנע,־! קאלין האט גדאד געאדנעט אין א״נע פון ױ דײנסטע צ״טונגען א־ן נעלגיע. דארמ פלעגט ער טעגלעך ״פאדפוטיק״ עפעס אגע- שעעניש פון די לעצטע שעהן און דאס אװעקשטעלן אין זײן וױנקל פון דעד צײטונג. סך-הבל דדײ חדשיס װי עד האט געאדנעט אין דער צײטזנג, רזזדט האט מק אים אװעקגעזעצט, נאך דעם װי דער פלא־ן א־ז געױאק לײדיק, צוליבן טויט פון אן אנדעד שרײנעד. אויף דער אויטנעזעשענער שטול, בײ דער שז״סיקער ארנעם האט עד אויםנעחייכט זײן נשמד״ די פאבריק-צײטונג האט ח־ײ טעג גע- 90230123530053005323484848484802000201005353482353535323535348234802