Literarishe bleter · 1931-05-01 · 18 (1.5.1931) · p. Seite 348

ליטערארישע בלעטער נום• 18 (365) ־ײט 348 נ״/ב .כיכ/בר פוםת; .נעקװןקעם ןןויף 8 משניל; *פנעס#ן זיך פון פיר די שכיגה; נײ *נרהם ג*לרפ*רען; * ק*לס גל*ז װ*סער *ויף םײן נעהיגסן קן•! *ין קעלער; גו װײס ס*רקר*נן• 11 נלעסער סון פיין סנקס: הירשל ז*װערענע; דעם חזנס ס*כסער; װינער *ויסעײנעניסן; *םערי• ק*ניסע אײסנײכענישן. ױםף ראנינאװיטש — דורך םײער און װאפער (דאמאן). םארלאנ ש. םגל. ביענאס־אײרעם 1031, 6פו זײפן. ישראל שור - עזרא הסוםר לױט תנ׳־ך, תלמודים און מדרשים. ױנע 1031, 56 ז. ש. י. לאנדינםרי - לירער םון ײדישע זעל- נער. פאױז 1331, 6פ זײטן. ״לידער סון ײדישע זעלנער״ — פרײבם ש. י. לןגדינסקי אין זײן]ג$כװ$רם״ — ה$ג איך פארנןןםירס *ין פרי*י$ר און זימר 930נ... קנאמ 10 יימ װי איך ה#נ נםעם ם#ר קײנעס םײנע לידער נימס םארגעלײענס. עען יאר געשװינן״. און װײסער םרײבס ער: ,״דער פוילישער ײד אין םראנקרײך הײבס אן איבערגושאצן זײנע אײגענע גײסםיקע װערסן. אין דער װײםער םערםיעקטיװ װןרם איס פוילן נאענס/ מער װי הײמיש. ער הײנם אן נןכנוקאנסראלירן די באעלונג פון די ײײשע יןןליסישע פ*רםײען אין ױילן עום *וילישן לאנד, נו דער נײ-אנסשסאנענער םלוכה* *ו זײן פאםעילאגר. ער הײבם אן נו כאגרײפן, או נישט ממיד איז די דאזיקע נאנלונג זײנע געװען א גע• רעכםע. אס אנסשסײס זײן זעלנססקריםיק...״ און װידנר זןגס ש. י. לאנדינסקי און װיל אלץ כמרעכםיקן זײנע .לידער פון ײײשע זעלנער״: ,נען יאר געשװיגן. *ען יאר פון ועלבססקריסיק. וינן יאר סראנקרײך. דער לאנגער, קאלסער, נעניאריקער סראסס לאזס נאך״... און אז מען נלעםערס דאס ,לידער״״בוך/ סאררריסס/ װאס רער פראםס האס נישס אנגעהאלסן נאך און נאן/ און װאס ער האם אזוי גיך ״נאכגעלאזס״. ראן װאלסן מיר סארשסארס האנן יי ,פי־וכם״ סין אס רעס .נאכלאזן״... עלעמענטאדע ל׳עקציעם אי:ער דעתקםיװער און אעדוקםי- װער לאגיק םאר זעליסטנילתנג. םארפאםט םון מנשה קאנפטאנ- םינאװםקי. לויט ת גרעםטע םילאםאם; און װיסנשאםטםלייט און לוים אייגענע זעלבשטענריקע לאגישע םאדשונגען. - .וױםנשאםט- לעכע ניבליאטעלף אונטער דער רעראקציע םון םנשד, קאנםטאנטי- נאװסקי. םילאםאפישע סעקציע. טך נוס. 1. םארלאג ״ליטעדאטוד און ,יױםנשאםפ״, ארויעעבער; ברידער קאנםטאנטינאװסקי, בוענאס-א־- רעפ 1930.?ס דץס *לץ איז ן שער״נלנס גו ן הזגפס פון 80 זײסלעך• ד*ס ביכל באנירם * נילד סון *ריםס$סעל און פון... מנשה ק*נסס*נ• םמןןװסקי• אלםא גאך ליט עראצקי (פױליש> אונטער דער רע- ראקציע פון אלחנן לעװין און ש. ל. שניידע־מאן. אהױסגעגעין תרך ״טריבונא אקאדעמיצקא״. װאישע, ג-19 תטן. - רער *לפ*נ*ך נ*שסײם סון ש*לגנדיקע *פםײלינגען: 1) הסנ■ רעישע .*עזיע (*ינערזעעונגען סון *. נרוירעס, *לישנע, *. *. גריננערג, *. הפ*ירי, י. קרני, י. לפדן, דהל, *. רב, *. שלונסקי); 2)יידישע ס*עזיע (*יבערזעעונגען פון *, ע״סלין, י. קירם*[, רהל ק*רן, *. לעיעלעס, ק. ליס, *. פוננער, ק. פ*ל*ד*װסקי, י• ס*סערניק*װ, ש• ל• שנײדערס*ן, י. שסערןו; 3) הענרעןשע ס ר * ז ע (ש. י• עגנון, *. נ*ר*ש, י. גורל*, ח. הזז, ג. ש*סם*ן); יירישע פ ר * ז ע (*.פ• סוקס, נ. גל*זפ*ן, י. קיפניס, ד. םינ- ם*נעי, י. סערלע, *. ז*ק); ק ר י ם י ק (י. סיכפ*(, נ. םײזיל, נ. סרילונקי, י• ם. נײם*ן, ה• ק*ן, ב• ק*רלינױס); נ * ם י נ ן. י י הענריך אדלער <נשר> - אדיעלא און ױבל (פו*ליש> פאלעםטינישע ראטאנטישע דערצײלונגען. א־דיםגעגענן חרכן םארלאג ״נײעה פזרחי', װארשע 1931, 208 ז״טן. - םםר השנד., תרםי׳ם-ר״רץ, גמנסיה ראשונ־ לנעתם של החברד. ל־םור בתי-םפר תיטנים עב־ים בלודז. ל1דז — תר״ץ. 446 ז־טן. *ין דעם י*רבוך קרפען *רײן *רטיקלען *ין העפרעןש *ון *ין פויליש *יבעד ס*רשײדענע סר*גן '־*ון סר*נלעפען סון סעד*ג*נ'ק *ון רערנןונג סון ד״ר ירפיהו סרענקעל, *הרן לױנ*שינקי, *ברהם סערעל• מ*ן, ד׳ר פעליניע סינעס, ד־ר רוד*לף סוינענשל*נ, ו״ר װ. פ*לק *ון *נדערע• =אריה טרטקובר - תולדות תנדעת העובדים היהודית, חלק ג׳. דוצא־. הוער הפדעל של ״בתת הנוער״ ומרכז ״החלוץ״ העדלמי. םםריה ״יסותת״, מםפר 13. - װארשע 1931, 80 זייטן. — ד״ר ישראל ציננערג - ד• געשיכטע פון ליטעראטור ביי יײדן. דתטעד באנד. א״דאםדשע תקוםה. מיטלאלטער. װילנע, םארלאג ״טאמאר״, 1931, 432 זיטן. *ין דעם דריםן נונד סון דעם װערססולן װערק קיפען *רײן 2 נינער, *ין װעלנע ס׳װערם נ*ה*נדלם ״רער ק*מף סין קנלה און םסורה קעגן ר#ני#נ#ליססישער פיל#ס*פיע״. ר*ס נװ״סע נוך װערם סנרענדיקם מיסן י*ר 1348. — נױר ה#נן ד# * נענויע בנשיײבוננ םונס זיהר, ס׳װערן געגענן ד# די ב#װ*וססע סײסניס, פעלי-קנלה, חוקריס, בינל־דערקלערער, דענקער םיס זײערע ספריס, געד#נגלענישן: רסנ׳ן, *נולפיר״ משה די לי*ין, רשנ־*, ינחק *לב#ל#ג, רלנ״ג, הסד*י קרשקש, יוסף יעבץ• ינחק #נרננ*ל *״*. די ערשםע נװײ בענד פון ד׳ר י• ניננערגס ״די נעשיכטע סון ליטער*סור נײ ײדן• הןנן זיך שוץ קונה-שס נעװען *ין דער ײדישער ליטער#סוד םים דעד סישער נרינדלעכקײט *ון *ינסערעס#נסן *ון ניניענדיקן *דס שרײנן. םיס דעם דריםן ב#נד װ#קסס *לץ־םער זיך פונןנדער ד#ם גרסנדיעזיע װערק, װ#ס סילט *וים * לײריק *רם *ין דער ״ײשער ליסערסםור-געשיכסע. וער לעזער װ#רם *וםגעדולדיק *ויף די װײטערדיקע נענד• נחמן מײזילי - םר׳ו (ל׳עבן און שאםן>, אץ צװיי בענד. ערששער באנד. םיט בילדער וױלנער םאדלאג פון ב. קלעצקין. וױלנע 1931, 240 זײטן. ,...ד*ם דןזיקע כוך איז 8 סרויװ םון 8 פרץ״מ^גראפיע... עם װערן ד$ אויםגעדעקס אין כ*זונרעיע קוניסלען *ון עשיודן זײסן, װינקלען און מקיסות אין סרגעם לעבן און שאסן םון סאכיע *נהײב,— סון פרנעם געכײרגשסןס אין סביכה װאו ער איז אויסגערו*קסן, — גיז זײן סויס... אין דעם איגסיקן בינד װערס אסגעשלאסן פר*עס לעפן און ש*סן מיסן י$י 1894, — ערב די .ײם״סוביבלעסלעך״, םיס װעלכע עס הײגס זיך $ן * נײע תקופה בײ ס״גן... אין דעס גװײסן נאנד װעלן קומען קאפיסלען, װעלכע װעלן פןרשסעלן פרגן אין זײן װײסער• דיקן לעבנס״ און שאםונגס״װעג...״ (סון דעם ״פ$רװןרט״). אין כוך קוםען סןןלגנדיקע קאפיםלען: זוסןשסש; עישסע לידער אץ ײױש; העברעלשע לידעד און מעמעס 1888-18751); ערב .ם$ניש״; פי־געס ערשסע קריטיקער; װןריונםן סון .מ^ניש״ן ערשםע י$רן אץ װןרשע; אין דער סםאטיססישער עקססעדיןייע אץ דער גמינע; ,די ױדישע ביכלי^סעק״; פרץ און דינעז^ן ן סדץ *ון שלום״עליבס; סיץ און סרישמאן; מידקײם און סאראײנזאםקײט (י*רן 1842—1892). *ים כוך זײנען צוגעגעבן א רײ בילדער אויף באזונדערע זײסן. דוד ישעיהו זילבערבוש - םענטשן און גע- שעענישן. 1. זברונות פץ מ״ן ױגנט-צײט; 11. בלעטער םון מײן םנקם. םארלאג פון ״ל׳יטעראטותסױינד״. װין 1931, 196 ז. *ינה*לס: |זכױונות סון פיין ױגנם-נייפ: * םומחה *ין סערפקע םלינה; דער זהלןזענער; *יך *ון ער; *ר זונם ס#ר מיר * תנליח; די ם#םע *ון דעי זון סןרן #נקוקן * כלה; נ< דיר * ל#שק#װיץ, נ• דיר * יריד; דעם פרינס *ײועם; *יך *ון *ונזעד הויסלערער; םיס פ״ן שװער נ״ם סשןרסקןװער רני; * געשעסערסער