Literarishe bleter · 1931-05-01 · 18 (1.5.1931) · p. Seite 342

ליטערארישע בלעטער נוג־. 18 (365) זײט 342 י ז ״ז ש א ד ג א(ײ זעצעד. איך :א: פץ א ל״ט״ד;, דען אךז־ץ ז־עפ ז״נען נאך פארא;;אט־געכענט־טטע, םאלענטםדלע איבעהעצעד, װעלכע *ען עז.־ץ א״ף, אײעדד־כט; די וזעדק פדן :.־עמד־טכדאכ־קע מזזבר־ט, - דדעכן אזעלכע אידעאלן יהגט כי־ א־נז אין ״ה־ט האנן מ־ד יא אועלכע, - למ־טל, נטהדט, אנדעדט־ענס מעשהלעך א. א.> דעלן ם־ד דא נ־ט ד־־ד;. מ־ד ודעלן נאד מאנעז, לכל־הפזדה, א קאדעקטע א־כעדזע• צונ;. און אז מ״ן טדענה איז א גערעכטע, ודעלן ם־ד טאקע ודיטעד זען• עד־טט נ־ט לאנג א־ז ארױט פדן דדדק ק. :דטדקאלטקיט <דעט כא״ המטן דוט־־טן קהם־קעד אוי א־כעדזעצעדז א כוך ״די קונטט פון א־כעדזעצך. דאט א־ז אנאנצעד טראקטאט וועגן ה •טעקטפ־ד־ א־כעדזעצונגען א״ף תטי־ט. טיא־ז א גענו־ע און כפרטױההקע צע גל־דעהנג פון יעדן זאץ, מץ יעדער םדאזע. דעד ז־עלבע־ ־. ט־טוקאדטק־ דעהצ״לט או־ך, ,ה אזױ מען האט א״ן א־כעדזעצונ: פון א כאקאנטן הט־־טץ א־כעדזעצעד פאדכראק־דט דערפא־, דאכ א־ן א״ן זאץ־ א־ז דדל ס םאל געװען איבעדגעחזרט דאט ,דארט ״טקאזאל״ (געזאגט) - או־ב, ה״טט דאט, דעד א־בעדזעצעד האט זיך ניט געקענט אן עצה געבן מ־ט אזא װאדמ, טו־ג עד נ־ט. או־כ אן א־כערזעצעד האט אין מ־טך םון א ק־,־צעד צ״ט צו גע־טטעלט א־כעהעצ־נגען פון יטהפט־טטעלעד פון פאדיט״דענע טם־רן און הכט־נגע;, האט מען ־טוץ אױף א־ט קהט געקוקט. כ״ ה אנא־מאלע כאהנגונגען אונזעדע האט ז־ך א געודטעד קאנטיגענט מעד אדעד װ״נ־קער ״עכההקע״ ־ונגעל״ט, װאט ד,אכן ־טר־ן מע־־גאדנ־ט געהאמ ,דאם צו טאן כ״ ז־ך א־ן ־טטעטל, ז־ך גענומען צו א־כעחעצװנגע;. איז ה ־טטעטלעך האכן ז־ך געפ־נע; גענוג מו־טלם־ם, ״םאטטעדא נא ,לטיע הק־״, ,װעלכע האכן צול־כ פ־דטום, צוליב פאדא״כ־קט װערן אין דעד גע־טיכטע, מיט א״פע־ און כ־ען זיך געג־מען צװ דער מלאכה פץ א־כעחעצן ״ו־אמד און עד האט געזזגט, ו־־כד - און ער האט גע־עדטיץ א־ן גע- קומען דעדנאך מ־ט דעט פאק כהכיט, אפגעזוכט דעט פאדלע- געד, װאט זאל ז־ך ״קװאפען״ א־יף דעד כידיקער, כחצ״-ת־נמה- קעד פראצע. און א־־כ צװ־־טן דעד תכהה האכן זיך געפונען א״נ־קע מעד-פעלקע, מער-פאראנטװאדטלעכע - הנעי ז״ םיט דער צ״יט א־־ך פא־־א־כן געװאץ, פא״־געטן א־ן דעש עלעמענמארטטן א־ן צוגע־טטאנען צו דעט אלגעמיינעט כאר; און ם־ר האבן ״אר״נגע- כ־אכט ה ־ט־ינק״ט פון ־פהן א־ן ה געצעלטן פון ־טט הדך כאמ־יטע, גדאבױנגישע העגט״. א־־ף הפ־ל מען האט ה קלענטטע פ־עטעט צום געדהקטן װא־ט, או־ף הפ־ל מען האט א כאצ״וני צד ליטעראטיד, קאן מען נ־־טט ־טהיגן, װען סען זעט, װי מען צעה־געט, צעמז־קט ה כעטטע װעדק, אפטמאל מ־ט כלוט און הא־ץ גע״טדיכענע װעדק,-קאן םען נ־ט פאדכל״כן ,־ו־ק כ״ט כיט.־להק-צ״;י־טן ,װעדטל: ״נישקשד״ ,־ועדל־ק מען צאלט, זועט דאם ״מ־טה״ אזוי או־ך או־פ׳ ע ם ן״• א־ך האכ גענומען <גינעד געשטראםט געװאר;> א־ן ז־ך פאד- א־נטע־עפ־דט מ־ט ה איכערזעצוג:ען פ־ן א פאד פון ה ״פדוכט- כא־שט־ע״ און, אזו־ צו זא*־.ן, ־עטטע איכעקזעצעד א־נזעדע, ז״ פאהל־כן מ־טן אד־ג־נאל — געג־מען דעט א־־ג־נאל, װעלכעד א־ז מיד סער אדער ווייניקעד גאענט, געגומען אזעלבע כ־- כעד, װעלכע לאזן ז־ך א־כעהעצז, אפ־לו ל״כט א־כערזעצן, א־ן;עמאכ־ט אט ה עקטק־רטיע מיינע - און זאלן ה לעזער אל״ן זאגן, װאט פון מהכהט, פץ ה װערק, פון דעד ״ד־־טע־ ־טפדאך א־ז א־ן אט ה א־בעד־עצ־ונגען געלאדן. דוד רויכל / װאר פ ו ן ײדיש ב .1 — ••<•* ■י•* •*••••• '1' 1 *-<■־״<• -י -־׳--* ־<*״<! -״•| קעפל פון אדט־קל אי גענומק האט דעט כוך, װאס פ־דט געטדאפן א םכ־טול. :•־ז א־- האט מ־ט א; ״ז־טאהאן״ כי דא: - -,־ן הבנאװט כוי ״ך ־אט, װ״ל גדאד דו־ד ־עט עטאפ פ־ ה־ך אן אנאנ־םעז א־כעדזדצעד ז״נען א־כעהעזעצט געװאק צװ־ א־ט־קלען ־־כנאװט פון הט־־ט. - און אט ה א־כעדזעצונג א־ געװע• א־־ף אזױפ־ל ״״ה־ט״, אז זי האט אה־טגעכדאכט א י.אנצ מז א־ו אדתע אזעל*נע א:א :א די:;אר א: ״ ־״ ו גי״עז אץ - הענט ב־ :רפע. קע ל׳ענז .־אלן <>״ אט - כ־ז ה פא־; אװ־ן א־ן ־אט אמהע פנ־ט, אט אזא פנ־ט, ה פ־לי שפראכן א־ן פא־־ט״דענע או־טא־ן. ,^י•. - אט גע־פ־נען א־־טגעצ״כנטע —־ט-קענעװ א נת־ט ־טט־ף, ז. קלםאנאהטש, א: טדענ־עכן א־־עהאנג כ־ז - כ־ז — י*ן -א'ן-,<ן ן א־כעהעצונגען פון כלע; כד־ע- דער ״אהג־נאי־־טק״ט״ -׳; א־ן מ־ן אדט־קל ״אן אגגעה־טאגטע פדאגע״ א כ־טל גענו־עד ־,אכ א־ך אנגעהזן או־ (11;־ך אפ ״־־־־־״־ או־ף אמ ־עד פדאגע, מאכן אזו־ צו זאגן א ־טט־קל עקי■ לרדפיע — *״■ טא־4 א״נזעדע איגעדזעצרעען. איצט דן אר־ף אט דער־ פױאגע ן *-י״<׳״<-ו< און ז״עד ג־: או־טפ־דיעכער אזװ״זן או־ף ־עט אמ־ן װ־יט־ר. װאט א־ג־ א־־ף דעט געכ־ט• װאט א־ז אזוינט, א״גנטלעך, אן א־כעהעצעד? .װאט א־ז ז״ן ־טל־ה־ה? װאט טוט ער א״ף מ־ט אט דער ארבעט ז״נעדי פראג;, אן א־כעד נאד י ו א־כעו ,דעלכע ־עדערער. דעלכער נעמט ־, פא־טדאכטן. <ט א־ז דאך נ־ט טהט א נלאט אין דע־ װעלט אה־ן גענ־מעז און דער האנט אר״ן. עט מ־ז װאך װע־ א־כעט, צו װעלכעד םען מט נאר אי הז צר ,<צ.״ג, מוז דד, דאכט מיאבה אדעד קאפ־־ז א־כעהעזעצ־ט, װאט עט ן א ״א״. .י — 1 1ן <' יך. און א פי״כט אװדא־ און אװ־א־. װער א־כעװזעצעװ א־ז ע־ פארמ־טלע־ צהעזן ־עט פדעמ־ן ^או־טא־ א־ן ה<= לע- ״ט א־ן כ־דק״ט צװ קענען אהינדר־נגען און כאנעמען ־ענעמכ ענעמט טט־ל. יענעמט דװך א־ן אופ;, אץ עט פונקט ׳ט געפעל־טם, נ־ט קאליע געםאכט, א־בעהעבן דעט אנ- <־ק פאדא־גט־ע־עפרםן צ־ - אט אזױ, עװ זאל ד.אבן ־אכ פ־לכטע, אט גאנצע, ־מעט אט אזוי, ״־ דעד א־־פאד האט דאט גע- ײא ז< ו ־בט פ*ן ־־<: אינערזעצעד איז;ןליחי״ה, :אגט. ־ פרן :״דן - ״ פ*ן דעם פרעד־ן אױטא־י א*; דעט דױט״טן ל״״ . די פליבט :־נע א*:, אדײנפידנ־יק ־עפ פדעמ־*צפדא:*קן אר־י׳ א*ז דעד אייגענעד ליט*<דאטיד, אױד כארײבערן ־* א״נעגע "-־כדאד - אה־נ־הג;ע; אין א־ד, ז• ה־ט;, ־טעפן פ־ן ה אלע מע;- :עפ־נען ־עט <<,צ.-<צן דעט קאלא- דעהבעד טאקע א־ז ־עט איכעהעצעד, ודען עד האט זי־נע מתנד־ם, <.-< , ״ען א־ט אמנאע אלוא^^ ט ך כ<ן א היט־שץ א־בער ״ן י• ן -־ --וי״ ׳)<, <, , ץר.״<| אױ ־אב עלעמענטאדטםע, װאט פא־עד