Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 18 (1.5.1931)
- Date
- 1931-05-01
- Page
- Seite 341 (sequence 15)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 71% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804665--06584-4801698- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײט 341 ליטערארישע בלעםער נו־ם. 18 (365) - װעד ד.אט געזאגט? - תאה דע־ א־טאל׳יענער געב׳־עגט. - מ־האט געזאגט - דאט ־טלדרן געענטטעדט - און א־ך דיאב געגלויבט. מ־ר ז־־נען דאך נ-א־ט ט־ן םא־־ד־ידענע־ גדל־ננט. ביי אונז - האט שלמון גערעדט מע־ מ־ט די ד.ענט, וױ מ־טן מ־־ל- איז אויב;, און בײ אייך א צלמ... - געףעכט ביסטו — האט דז־צוטעסע אנגעקוקט יטדרונען ר־ט א ־טמײנל - אבעד ודעד האט ה״נט־קע צ״טן א גל־יבן? :״טטא נךן גלויבן. דער א־יבן איז גאדנ״טט, און דער צלם איז גארנ־־טט... - א־ן - ד.אט יטלמון גענ־מען ־טמ־דן דאט ה״סע א־זן אין ,־י־דן פיט ד־ הענט - די ־טשדא־ א־ז אן אנ־ערע נ״ א־נז א־ז אזא מו־ל און בײ א״ך אן אנ־עדט און עםן עםט מען א,— אנדעד־ט. און מק װעט דך קדיגן און ־צלאגן... - אז דאט בלוט װ־ל - האט דעד א־טאליענע־ ־טװין גע רעדט, וד א קאלטעד סילאמאף, - א־ז נייטטא ק״ן גלו־בן, ק״ן יטםראך און קײן מאנל־ם... דו לאז ד־־נע טענטעד און א־־ װעל לאזן מ״נע דן. זײ זײנען ב״ מ־ד נ־־טט קײן געזונטע. א־ך האנ ז״ יטוין אײן מאל געמ־זט ש־קן ק״ן קארדאנא א־ן ד־ בעדג. עמ עד- גע־ט זײ און עם קאן ז״ נאך ־טאדט;. ־טלט־ן ד,אט דך נעװאלט א נ־ס טאן מ־ט ד־ צ״־ן גל״ך א־ן האדצן א־־־ן. ״יאק־מץ״ און נאך קדאנקע דעדצ־ו. און ער האט גענעטן נ״ם ־טנן, אז עד זא־ א־ם גענן מ־ד׳א־ן-צ־אנציק '־ע■ דך צו נאטדאנטן. און װען עד א־ז א,־ו־ט האט א־ם ־עד ־.״אנ־ן מ־ן א־טאל־ענע־מ מעםעד דראענדיד, נאנגעק־קט. עד האט דאמ מ־ט ד־ נ-ל־־צענ געם־לט־. אב־ אין ה־מ־ט ־טט״ט - האט עד געקלעדט - אז נ״ דעם טו־ע־ ט־ן גן-עק גלאנצט א ־טװעד־ א־ן גהיטמ גלאנצט א־־ך א ־טא־ף מעשעד... ער האט דך אנגעהו־בן ־ע־רמאנען װים־צ מאל א־ן לעבן ער א־ז ־טדין אװעק װען א םננה האט או־ף א־ם געלו־ע־ט און מיט א: .רבונו־של־עװלט א־ך גיב עם א־בעד א־ן דײנע ־ענט״, איז ער אװעק צום באן. אבעד, ,װען ד־ באן האט דך גע־טאק־׳ט און מ־ט א־ם געדא־מן א־־ך• דער אײכגעשמ־רטער נאנק האט עד ז־ך גענ־םן ד־ ״אנ־ צעמ און דערלאננגט מ־ט די צײן ב־זן םאמע הא,־צן א,־־־;. א־ם איז ־או־םגעק־טען, אז ער אנטלו־סט נישט נאד םון ג־אנן א־טא״יענעד מ־טל גלאנצנד־קן מעםעד מיט ד־ דאדע דר״ דן און ם־ן זײנע דד״ א״גענע טענטעד, נאר ער אנטלו־םט אױך םא־;אט, אזוי װ־ אמאײ ױנה-הנניא... גאמ־ט םאר גאט װאלט ע־ דך יא געקאנט ־טטעלן און א־ם ם־עגן, ,װאם ער קאן און זאל טאן... און עד האט כע׳ ק־עבצט אין ױטם םון לױפנדקן באן: ודיל גאט א־ז נ־־טטא, װ״ל מען זעט א־ם נ־שט, מ־ז מען סאר א־ם אנטלױםן... וױלנער פארלאג פון ב. קלעצקין .— עס איז דערשינען: מ ש ה ם ט א ו ו ס ק.י װען טאג פארגײט י א באנד נאװעלן אינהאלם. 1. נ * װ ע ל ן: ס׳אין גום. 1 מ*םע• ו־י נ**ע *ון דער זײדע. שלום״נית. קנר״ישר*ל. *װעקגעפןרן. *ינער עװײ סירן. *ין רעססןרון. שנײ־םרים. ו םינל. 11. פיניןסורן: * פתנװ. * שסײנל. רי װײםע בלום. שחרה. םוינונטיקע םײ. סלום געמוכם• װײם וון רײם שװײגן. דער ריכסיקער װעג. לענן *ון םנענע. ו נ״כן. ו ס*סע. שװןגעי• * װינםער-ורויםםןר. חורנוח. *לול. ערב״שנח. ו שסעסל. נםיון. 246 זייטן פרײז 635 גילדן 23 ו>1^16בא ,3^\823ז3^\ ,"ז116טץ8״ ■ב1)1סק5 מורא געד,אט סאד זײער קלײנעם דארן מאטן אימת־םװת. טף־ די טעבטעד האט ער נישט געקענט ב״קומען. זײ האבן געװאלט חתונה האבן מיט ױ איטאליענישע שקאצים. עד, שלסון לעםקעם, דעד זון מ־ן א ײדן, װאס האט נישט געװאלט ז״ן קײן רב, װײל עם א־ז א־ם נישט אנגעשטאנען, ואל װעק מחותן מ־ט אן איטאל• יענער, א װלל-וםובאנ־ק. ,רףזם זעט אױס, וױ א ציג״נער. ױ מױק ד,אבן גערו־עט א־בער ױץ קאם מיש אזעלכע ב,־ײטע פ־םקעס, אז עס א־ז אויםגעק־מען - נאטש נעם א שטעקן צו זײ אמאל אין אזעלכע צײטן האט ער געװאוםט, ,װאם עד האט צו מאן: עד םלעגט אװעק. ,װ־ם־ל סאל עם א־ז א־ם געװאץ ־טװער און װיםט, א.־ן ױ םטעליע איז א־ם געםאלן א־־פן קאם, האט ער דך א״פגעדױבן און א־ז אװעק אבער איצטעד - װא־ה־ן װעט ער אװעק? נאך װײטעד םון ארגענם־נע? עד װ״םט גאדנ־־טט, צ־ סיא־ז הא א ,װײטעד. און אװעק, הײםט דאך: זײ לאזן התונת האבן מ־ט ױ שקאציס ױ מאמע ױ בד.םה ,װעט דאך א װארט נ־שט דאגן. ד קאן נײן צװ דעד תתונה אסילד א־ן קלױםטעד ארײן. אנטל״םן איז דאך אלץ אײנם װי עד זאל זאג;: ״תאט תתונה א,ץ שלאגט אייך קאפ אין װאנט״. האט ער דך אלץ געבאברעט אץ דעד ם־נם־ טער מיט ױ אײגענע געדאנקען, ביז דעד שכן ד,אט אין א ש״נעם טאג אים אדאפגערופן צו דך. שלמון האט נישט געױאילט־ ג״ן. װאס ,װעט ער ,־ײזץ א־ן ששוב פ־ן עפעס א ״לאקש״*, װאם ת־םט מאדיא ־זשזםעפע. א מאן זאל הײסן מאױא... אבער ער איז גע- ,לען אזױ גרױם און בריט, אז שלמון האט דך פא־ א־ם געשראקן און ער איז א־ײנגעגאנגען. דער ברײטער ״לאקש״ האט אים געה״סן דצן. דעד ײד האט דך אבע־ געה־ײט און געװארסן, װי עד װאלט געװען אױף סםודנזשינעס. - דצט - האט דער איטאליענער געזאגט ענערגיש - ז־צם שדן אמאל, װײל איך ,דל מ־ט אײך עפעס רײדן. - װי קאן איך ר״ק - האט שלמון דך געפדוװט אזיםדרײען - איך יןאן סרענן אױף שפאגיש: װיפיל? װען? און גאך אזא פאר װערטעד, אבער רײק? םונװאנען ק־םמ צו מיד ר״ק? - איך קאן אױך נישט קײן שפאנ־ש - ד,אט דזשוסעפע גע- זאגמ - א םך םרעמרע ױנען מיר אײף דער דאזיקער עדד׳ אבער א םענטש מיט א מענטשן רעדט. טיר װעלן שױן רײק. השוסעםע האט זיך אנידעתעזעצמ און מיט כות מער מ־טן גוף, װי כחמן ט״ל, געדױםן שלםונען דצן. דער ײד תאט פא־ שדעק דך אראסגעלאזט אױפן ששזל. דער א־טאליעגעד האט דאן ארױםגענוםען א גוזיסן מעסער און דאס כדטן גאנצן יות א,־״ג- געשטעקט אין ט־ש אר״ן. ט־ט א װ״סן שדם ב״ ױ אונטעתעהאקטע װאגצעם און מ־ט א שײטע־ קול האט שלמון געםרעגט: - װאם םוסטו, שב;? - אזוי טוט מען בײ אונז - האט דזשוםעפע געענטפערט א ביסל תלקער - םיואל ודפן, או אזנוער כבוד האט א װערט און אז מק באלײױקפ אים, קאגען םיר אים סאדםײױק;. שלםון האט נעק־קט אױםן מעםער מיט שדעק און קױם ארו־םגעתארםן א םאר ,זעחטער: װער באלײױקט דען? - ם׳הײסט װעד? דו; םײנע דן װילן ד״נע טעכמעד, א־ן ױ־נע טעבטעד װילן םײנע דן, און רו האסט דך אגידעתעשטעלט א־ן חעד כזוט װי א באת און דו לאזט נישט. װאס-זשע? מיד ױנ־ק קײן סענטשן נישט? שלנדן האט דך אנגענומען םיט םוט און א ואג געטא;: - און מױנע טעבטער האבן געזאגט, אז ױ װ־לסט נישט. ״ון רוסן וי *יםןליענער .לןקםןי, ײײל וײ עסן * םך לןקזן (םיןקןרןנעם),