Literarishe bleter · 1931-05-01 · 18 (1.5.1931) · p. Seite 336

ליםערארישע בלעטער גום. 18 (365) זײט 336 ע ג ע ר ד 3 ט ר א ג י ש ן ט ו י ט ך ז־־ן ע ן -־זי נ? סאםע אדמנארמאלסטע. אוממענשטלעכסטע נארנגונגעץ. און נעק־דט א־ן עס איז פא־ר־אסיק דעס טײװל ■אין סאםע נעזיכט ארײן, האט עי װעגן רעס נערערט ױער פײנלעך, װאב אט אפן, אױפריכט־ק נישט געשוינט דך און אנדערע. מער נ־שט נע ײד־שסטעד צורשן די שוינט זיך, וד אנדערע. אק דערבער װאלטן נ־ענע־ס װערד, גע דעד שע שריבעד, אט קאנט און געדארטט ױץ ע־קר-װערק אין דער ײרש־עד ל־טעראמ,־־. םענטשלעבסמעױ און שטאם-װערק, םון װעלכע מען װאלט נעקאנם לערנען און לערנע;, א־־ז טאנםטעד קינסטלער א־ן טאקע םיל זאכן פון זײ אודםלעתען און אדױסדױנגק. - איצט פא״־נליבן ניז נרענער אין זיינע װעדק סארליגן:־שט, און םארשלעפערן ני״-־ם;ײ רײצן, זיי דעגן ־סדר א־־ף. ז״ װעקן דאס געוױס;, זיי מאנע;, זײ רופן. און דאם גראד איז אזד ודנטיק אין אדנזעד ײד״נרעד ל־פע׳ ראטור, װאש איז צוםיל פארװאסערט, םא־צוקע־ננ םארפראנט, פאר םארטאטשעט... נרענע־ האט ישטא־ק אין ענג נעלענט םיט רעם ײדישן שאם;. עד איז געװען דע־מיט אויסגענונדן, הגם ־אנ לענן האט אינ םאר־ טרנן סונט ײױשן שאפן. טען דארף נרענעדן א־ײננרענגען אין דע־ ײרשער ליטעראמור. ר םראגע אױ :א־, צ• דער ײױשע־ לעזע■ באדארף אינ. וױיל ג־אד ױ לעצטע צ״ט איז דעד ײרשער לעזע• נישט שװה-נשװה מיט דער ײדישער ליטעראטור. עס זײנען געװאזק װי צװײ נאזונדערע צח־ים.... דער ײדישע־ ליטעראטוד אנעד םעלט י. ח. נרענער, םעלב ז״ער שםא־ק. נחםן סײזיל םדעמד און װײט פון דעם ירשן ל־ענער. אין דער ײרשער לטעראטור. דאס האט זיך (אין אירע קינסט- לערישע װערק> אזו־פיל אםגעגענן ם־ט עט:א גראםיע. םיכ או־סערלע- בע םאצ־אלע .־אגגלענ־ש;. מיט לאקרץ זיםלעבע־ אי־ נער־עבעג־ש;. םעלט אויפ עד-ד,־ום אט דאם ״ר- שע טיף׳אפגרנט־קע און אויפריבטיק װײטאגרקע, ח. ח. נרענער נרענער האט געבראכט א־ן זײנע װערק. נ־ענער, װאם איז )*מגעה״עד םוביעקטיװ-םערזענלעך, האט דאס אין זײנע אלע ד ג־עםערע אין קלעגערע. - אגגעהוינן םון זײן ראמאן ״נת־רף״ נױ זײן לעצםן ״שכול וכשלון״ - געגעבן, װי קײנע־ נישט םק ױ ײרשע שרײפער, ױ אינעװײניקסטע נעראנגלעניש־ װאס געװען װערק, יד םון דער ײרשער אינטעליגענץ איז איר שלערן בלאנקען און נלאנ- דזשען ר צװײ־דדי צעגדליקער ־ארז, - פון אנה״ב צ־וניזם און ײרשן באציאלױם ב־ז ני.-9נ, - װען א מערדעדשע ה־אגט דאט געמאבט א סוף צו ז״:ע יא־ן־לײק. און נ־שט :א־ א־ן ז״נע ראמא:ען-דער- צײדונגע;. אויך א־ן זײנע דצנדערטער ארט־קלען און גאט־צן, געשרבן ב״ פארש״דענע געלעגנהײטן אוז װעגן םארש״דענערדײ שד״בער און ב־בער. טרעסן מיר ז־ך אן אויף ־עם אײגנארפ־קן, גײסטר״כן א־ן ט־ף־־־ד־שסטן קיגסטלער-דעגקער, דאס דאט אײגגטדעך גערעז־ט אין דעב־ע־ש צו א ײדשער אוירטאריע. םיל-פיל געדאנקען, כאראק- טערמטיקעכ א־ן אפשאצונגע;, װאם ז״נען ם־ט אזא שםע צע־וארפן איבער זײנע נײן גרדשע בענד פון ז״ן לעצטער הענרעןשער או־סגאנע, א־נע־ 1—שע שרײבער, א־בער ״רשע פראגן א־ן פרא בלעמע;, א־נער ״רשע װעהו, און װע־טן, ז״נען או־ך איצט ױכ- נױק. טרעפרעך, א־ן דאלטז נאדא־פט א־ײן אין דעס אקטיװ פ־ן אונזער ײרשער בו־ענרקער קולטור און לענערקן שאםן. ברענע- דאט שטעגדק אין אן או־פהע־ געקוקט א־ן אפ״ גרונט אדין. ער דאט םארםאגט װילן, בוח און דראנג פון:דא־עגען, פון מאכן א לאו־ס, פון געםינעץ די םעג&שלעכע או־סדדזקן און שיל־- דערונגען פאר דעס צושטאגד פוז ערב-אונטיע־גאנגג. איך וױי׳ס גישס :אך א שריבער נ״ או:ז, װעלכע־ האט ,־ױ ברעגער פא־שטאנען דעם גאנצן טראגיזס, װעלכער חאט געפ־לם װי בו־ענער אזד טיף דעס ,ל״טאג פ־ן א פאלק, װאס רײסט זיך צו א :ארמאל לענן נ״ ױ מ. טרעטנאטש - בײס תלמזד נ 232300532323485353532348534800532353485348532348235323235348535302000048