Literarishe bleter · 1931-05-01 · 18 (1.5.1931) · p. Seite 336

ליםעח&רישע בלעטער נום. 18 (365) זײט 336 ד ע ח. ב ר ע נ צען יאר נאךזײן טר&גישן טויט 1 סאמע אוםנארטאלםטע. אוממענשטלעכםטע באױנגונכען. און געיץלש דעם טײװל אין םאמע נעזיכט אר״ן, הזןט ער װעני דעם נערעד־ש אםן, אױםריכטיק, נישט נעשױנט דך אק אנדערע. מער נ־שט גע שדנפ זיך, וד אנדעףע. אק דעדבע־ װאלטן כ־ענע־ם װערק גע קאנט אק געדארםט זיין ע־קר-װערק אין דער •דישעד ל־טעדאםו־ר, שטאם-װערק, םון װעלכע מען װאר^ו נעקאנט לערנען און לעתע:, און מאקע סיל זאכן םון די ארדסלערנען און אדױםדרינגק. - ברענער אק זײנע װעחק םארוױנן נישמ, און םין־שלעםעוץ נישמ זײ רײצן, די ףעגן כםדד אויף. ד• װעקן דאס נעװיס;, זײ מאנע;, זײ רוםן. און דאס גראה־ איז >דוי ודכמיק אין אונזעד ײדשער ל־טע- ראטוױ, װאם איז צוטיל םאדװאסערט, םאדצוקע־מ םארםלאכט, םאר- םארסאסשעמ... ברענער ה$ם ישטא־ק און עננ געלעכט מיט דעם ײדישן שאם;, ער איז געװען דעײמיט אײסגעבונק, הגם דאש לעבן האט אים םא־• מד־בן *נם ײדישן שאםן. םען דארף בדענערן ארײננרעננען אין דע־ ײדשער ליטעדאטור. ד םראגע איז נזןד, צ־ דעד ײױשע־ לעזע־ באדארף א־מ װײל גדיזד־ ד לעצטע צײט א־ז דער ײד־שער לעזער נישמ שװה-בשװה טיט דער ײדישער ליטעראטור. עם ז״נען נעװאק װי צוױי באזונתרע צדדים״.. דער ײדישער ליטעראטור אבעד םעלט י. ח. ברענער, םעל־.־ דער שםאחק נחפן ם״זיל :וווווומוווווווווווווווווווווווווווווווווויווווווויוומווווושווווווווווווווווווווווווווווווווווװואאוווווה פ. טרעמבאםש - בײם הלמוד עס איז םא־דראטיק און םײנלעך, דאט אט דער ײדשםטער צװ־ש; ד ײדי־■ שע שדיבעד, $ט דעד םענטשלעיםטער און וד- טאבסטער ק־נסטלער איז םארבליבן ניז איצט םרעמר און װײט *ן דעם ײדישן ל־ענער. אין דער ״דשער ליטעראטדר, דאס האט זיך (א־ן אירע קינםם- לעדשע װע,־קו אזױם־ל אפגענעבן מ־ט עטנא נ,־אכ־ע. מ־ם אױםערלע- כע םאצ־אלע ,־אנ־-לענ־שן, מ־ט לזןקדץ-־זיסלעכע אי- נערלעכענ־ש;, םעלט אויס ער-ה־דם אט ־אב ״ד-; י. ח. ברענער ש־ע טיף-אםכרונט־קע אק ארםדכטיק וױיטאגדקע, װאס ברענער האט געבראכט אין זײנע װעחק נרענער, װאם איז נעװען ועמגעהײער סוביעקטיװ׳&עחענלעך, ר,אט דאם אין דנע אלע װערק, ד ג־עסערע אק קלענערע, - אננעהדנן םון זײן ראמאן ״בחורף״ ביז דן לעצטן ״שבול וכשלון״ - געגעבן, וױ ק״נע־ נישט םק ד ײדשע שדײבער, ד אינעװײניקםטע נעראננלענ־ש־ םק דער ײד־שער אינטעלינענץ איז איר שדוערן בלאנקק און בלאב• חשען ד צוױי-דרײ צענדליקער ־ארז, - פון $גהײב צױניזם אדן ײדשן סאציאליזמ ג־ז 19-21, - װען א מע־דערשע האנט האט נעמאכם א סוף צו דנע יאד־ן-לי־דן. און נישט נא־ אין זײנע ראגואנען-דעד- צ״דוננען. אויך א־ן זײנע דיונדערטע,־ ארט־קלען און נאטיצן, געשדיבן ב־ םארש־־דענע נעלעגנהײטן אוז ,דענן םארש־ידענערלײ שדײבער א־ן ב־כער, טו־עםן טיר דך אן אד־ ־עם אײ־״נארם־קן, נײסטר״כן און טיף-״דשםםן קינםטלער-דענקער, דאם ־,אט אײגנטדעך נע־עז־ט אין העברעיש צו א ײדשער אוידיטאדע. םיל־םיל נעדאנקען, כאראק- טער־םטיקעם א־ן אםשאצוננק, װאם דנק מ־ט אזא שםע צעו־ארפן א־בער זײנע נײן ג־דישע בענר סון ז״ן לעצטעד העברעלשעד אײםנאבע, א־בער ״דשע שדיבעד, א־בעד ײדשע פדאגן א־ן םרא בלעמען, א־בער ײױשע ,זערה א־ן װערטן, זײנען אױך איצט ױב- טיק, טרעםלעך, א־ן ,־אלטן בארא־םט אדײן אין דעם אקט־װ ם־ן אדנזער ײדשער ברענדקעד לךלםור און לענעדקן שאםן. ברענעך ר,אט שטענדק און אן אדיםד,ער נעקקם אין אם• נרונט אףיץ. ער האמ פארמאנט װילן, בות אק דדאנ; סון װא־ענע;, כ<ן םאכן א לארם, פון געםינק ד מענטשלעכע א־־פרדוק און שיל- דעתננק םאר דעם צדשטאנד םוז ערב־אונטעדנאננג. איך װײס נישט נאך א שד־יבעד בײ אונז, װעלכער האט װי כרענער םאדשטאנק דעם נאנצן מראגיזם, װעלבער האט געםילט װי ברענער אזד טיף דעם ודיטאג םון א פאלק, װאם רײםט;יך צו א נארמאל לעבן בײ ד