Literarishe bleter · 1931-04-17 · 16 (17.4.1931) · p. Seite 298

ליטעדארישע ברעטער נופ. 16 (363) זײט 298 און-שװעיס ד אזױ צניעותדיק אין כאס - דאן װאונדעק דך ש:ניש: א שו־ינצעשין; ד שװעבב פארנײין בית-מדדש אדױ םרעמ־, דאן רײשכ דך אם אמ־המעלע £־; שטענדעד. ער װיל דך בוקן םיף און-בלײבט םארשעמב אנאםט איז ד, אגאםט םון װײטע ל׳ענדער. באשעוש איז איפ אן אופוױקע נאכט: עם חלוםט זיך אים שבעלע הדסהס. ד שפילפ דך מיפ דין םאת און ד לאכפ - אםדעטדע און אװײפע און אבלאסע. און אוםדזלקער װעק זײנע סעג און שפילער זײן נעזאגנ ב״ דער י.םדא: כעשפעלפ האפ זיך אים שבעלע אין װעג. שװין בעפעד, אז אמענטש איז נישפ געבאדן ׳ שװין בעסעד איז צו זק אפויטער לײס, װאס פילט נישפ, װי מען שנײדט עס מיפ א תליף י אבדהמעלע דעדוױסט דך א־ן תד הײס, אז שבעלע איז גאר דעם דבינם ילד״ כעקומעז איז די בשורד, אים צװל׳עצם ײװין לאנג צעפויקמ תרך װײבעדישע צינגער. אינמיטן פישםארק װיצל׳פ דך א לין: דער דבי װערט םון פאנ צו פאכ אלין ילנכעד. אחסיד תנגט אהעכט-איז ער :־שט םויל.- פארפאדט מיט אים אין פיםק ארײן דעם װיצל׳ער. אכבאיטע מיט װײנפעדלעך בײם מױל צערי־םמ אים םרום די בעקעשע אױף פיצלעך. -ת ממזר״ױנג! ת חזױשער בײן ז: ז םיאיז װײניק תר? מיט בלוט װעסמו נאך שפײען! װי קומםטו פושעיאחר צו פא־שפ״ן! דעד רבי טוט - איז אלץ ק השמיםז ןןזע. הדסה ױ נגידה מיט איר הויז איז װידעד שױן דעד אקם פון כאנצן ישוב. דער פריצישער פארנעם אירער איז גתיס: מען חיחשט זיך: אקאזאק םון אן אישד,! ד כרײט זיך, ממש, אײנלײגן אװעלפ, א חתונה - אזוינם אױף דער מױנה. דאם כאנצע שטעטל אויף ױ פים כעשפערט. פרנסה-לעב: ױ םים ואלן נא־ ױנק. מיפ אינױקעם אק גענז איז םול דער הױף, און װײבעד מאכן קנײדלעך און מען שפאםפ ע:. עס לױפן פרעם-אראם און טרעם-אתיף בלי-קודש און שמשים-גאנצע כאםטעס. מען זאגט: עם װעט םארטעלן פיש אין טײך. מען שמועסט פון אגוזמאױקן שלײען; װעט אנקומען מיט ױ קלעומאדים גלייך, אק אונגעדלאנד װעט צושטעלן דעם ל;. מען זאכט... נאר כײ דערצײל אלץ װאס מען זאיפ אט זאגט מק שוין: ױ ילה האט אמיחוש. אן אלטע םכשפה האט אין זאק י איר אנגעשאטן טײװל-קױפ מיט ױחוד,. -,־ױ? װ• האפ ער כעזאכפ?-האםט דאך כעהערט. ױין פאכטער װעט נישט אויסטדאכטן קק ליגן. פא שיק מיך נישט צו ײדן מיט קיץ בעדד - װעסטו פאו־שפאו־ן קדוםע הש־כ־־ קריגן!?\. ױ גרויסע פענספער םון הדסד,ם ד״־־ז א־ן לאנכע, שװע־ע כאדד,אנגען םארד״־ילק. םק ועט דאדפ נישפ ארײן ארן נישט א־ו־ס צוכלײך אין שפוב װאלט שטיל געצאנקט א חולד״ אין פאיר-תדס הויז איז אבער סול, עם קאכט און דדפ אזוי װי אין אקעסל. עס קופק ײדן און פון ־אנצן גבול, רער הױף — נעפ־אפט און םול א־ום דאם געםר. ש־־ן װ״פ אר־כ-העם צױקס גכורה שמפ, פ־ן ־שװב ב־ענכפ ס־ק קװיטשערם מ־פ ױבוקים, מ־ט װיסטע קרענק. צעבדאבן און פא־שעמט. א־ן-װעמק ספעלמ נישפ-קומט עד כלאמ זיך בוקן. הע־ צ־יק די־ענט קװיפלעך-און ער טדײספ.;עצ״לפע װערטער און ױ שטים-אהארטע. זײן בליק א־ז שאדף און םיבערױק און הײם- או•־־ עםעם ױכפ ער זיד, אױף װעמען װאריפ ער. װ־זט אױס: דעד צדיק ױכפ ז־ך אויף אכאםט, ־ שוין ־רײ-פ*,־ מאל געשיקט װאוהין יעם שמש: - און זאג א- דא־ט, דער ײדענע: קק שפאש ־ע־ ,־בי האט :עמ״נט בפתל׳-ממש: אי; דע־ נכירהם שװײגנױקן הויז האפ י׳אנגזאם-שש־ל אפאוהאנכ זיך פאר־ויכז. ארויסכעקוקט צװײ אויכן בלוי און גרױס - אזעלכע ש־פופ-צע־אמערטע צװ״ או־גן. אםנ־ם - :א־נ־שט ק־נדעריש און בלאס און ,״ײף אין פ־ויער, װי אץ טעג פון שבעד״ דער רב־-ה״סט עם-װײםט נישט פון קק שםאס. ױ מאמע-איז מתצה אויפן זיװנ. געבראכן אץ געעלטערפ און פא־װײנפ איז איר די מאמע אויפן האלז געפאלן. -מיץ קינד-מײן ש״ין! ױין גליק האב איך כע- מײנט: ביסט אין אמזלדיקער שעה דעם רבינס כלד,! 1)\. צי קאן מע־ן דען רעידען תרך אשםאקפיװ רעם :ילגול פון אםײדלשעד נשמד,? ערשט נעכטן נאך האט שבעלע געשטיםט, כעװק אױנגעד םױלינג און-נישטא מער. און ױיף איז זי כעװארן איבער נאכט. און שטיל איז זי כעװארן, װי אװאםער. ױ אושן בלױע-נעםלױק-פארפראכט. ײאם פנימל - פון טאכ צװ ט>ג אלץ בלאסעד. ז• קלײרט זיך שױן באשײדן און כעפאסט, האט או־ך ױ בלאםע םעדל נישט פאדגעסן. - דעם רביז מיט דער האדפער, ש־װער בא־ה? דעם רבין מיט ױ שפעכעױקע ברעמען? או־, מאמעש־, כיװעל שמארבן א־־פן ארפ: און אױב ע־ װעט דאס קװיפעלע נ־שמ נעמק? - װאס .־ע־םטו פא־ א נאױשקייפ, מײן קינר: דער ,־בי, ם״נסטו, װײם כישט אונזער ־חוס? טא נעש-זשע, פאכטער, מאך ױך כױיט :עשװ־נ־, א־ן אין אנוטער שעה פיד אוים ױץ שלױדת. דאב קינד א־ז כ־פן קװ־טל ש־ױן אװעק. הדסה זעצמ דך װארפן אױף אהשובד״ ד אטעפפ שװעד, אביסערע מ־ט שרע־. צ־ טופ זי רעכפי זי כ״ט דאס מזל םתװן. האמ כופ באטראבט א־ן-דוכט דך-נישש כעא־־מ, אכלײכע זאך געװען װאלט עס םאר ב״־ן: י אן אלמן איז ער, זי-אן אשה-ח״ל, איז װאם א־ז אזו־ דךום פ־ן דעם צ־ ,־ײ־ן? אז :אט זאל װעלן צ־ש״קן דאס כל־ק:... ־אב האפ ז־ איצם אליץ פארע צום .־כ־ן ד־ פאכעער פא־ אשדכנםע כעש־קט. א,ץ גאפ זא־י אים פארלענגעדן ױ יארן. ז\1.. ה־סהם טאכפער י׳ויפפ ארײם :עש־װינפ - ױ בלויע אוײן שיםן מיפ כעל׳עכפע־, דאס פניסל — פאדרויטלפ, װי םון װ־נפ. א״ נײן י װ־ קאן ױ בשװד, זײן א שלעבטע ל - נו, טאכטער זיםע, ,־ײד שװ־ן או־ס א װא־פ: - װא־ט, מאמעש־, עם האקפ מי־;אך א־ן הא־צן. ־אוי, מאמע, ם׳א־ אהארטע ש־װע בארד! או־, מאמע, װי ױ ברעמען זײנע שפארצן! כעמי־נפ, אז ער פארלענדט מיך מיפן בליק. אזעלכע ב־בפרע אוײן ב״ ד־ן ,־בין: און ער האפ :אר אדא־ע האנפ :עשײקט. אקאלטן קויפ אץ בעקר מ־ר :עגעבן. נעמ״נט, אז איך באכ־אב מיך או־פן ארפ, אז דא־פ איז ראך אב־ד,דע־ע געזעסן. ױיד רבי האפ :קאנט עםעם אװא־פ, און א־ך האב מיך בא־ש־עמט און אלץ פא־נעסן. - נ־, בתרת מיינע, ש״ק דעם װ־נט אכאנ; - פא־קוקט דך עס בײם רב־ן או־ף בחורים. אברהםל מאיד-תדס אין;עדאנק, און װאס דע־ רב• זאגט - איז פרע־. בח־פ. נו, אדרבד״ פרע; איך ױך אלק... -װארט, מאמעש״, איך װעל מיך באלד דערמאנען. כעזאכפ האט מ־ר ־עד ,־בי... אבער נ״ן: ער האט :עשפאספ אק איך האב נ־שט פא־־ שבאנען• דע־ רבי האפ את־ככעזען ױ־ן בו־־װ און אױפגעשפיצפ און א־יםגעגלײכפ ױ ברע־מען. ארײנכעקוקט אין מ״נע אושן טיף: ״ױץ מאמעם מאכפער װיל איך בעבער :עמעןי׳.