Literarishe bleter · 1931-04-01 · 14-15 (1.4.1931) · p. Seite 278

ליטערארישע בלעטער נוט. 15-14 (361) דיט 278 ארטיסטן-א־גזיגיזאצ־עס בײ אוטות העולם, װאס דארםן חײניקעד זא־גן פא־ דעד ״קולטורעלער אויםקלעתנג״ םון זײערע מיטגלידער, האלטן פא־ ״פאסיק״ צו דערלאזן אין זײערע אהגאניזאציעט די אנטשט־ינג םון העכע־ע ק־נםטלערישע קאנטראלן, װעלכע רארםן אםהיטן און זארגן םא־ דעס קינסטלערישן מצב םונם טעאטער-װעזן. אונזער א־גאניזאצ־ע האלט עס םאד אינע־־ק. ארמיסטן־םארא״נען בײ די אוסוד״ העולם האלטן םאר װיכטיק ד־ אנטשטײונג םון װאס-מער בעסערע טעאטע.־ט װאס מער גוטע ־,־אםאטישע שולן, ־די ארינצובלאזן װאם םער פריש בלוט און :סדר פארשםא־קן רי רײען םון זײערע טעאטערס. אונזער פא־א״ן האלט עס םאר א־בע־יק און טומ אלץ... :ד־ דאכ נישט צו דערלאזן. דער־בעד :־נען םא־שטענדלעך די שטענר־קע קאנםליקטן םון דער טעאטער׳געזעלשאפט םיט דער סאדשט־ערשאםט םונס ײױשן אדט־סט, דעס א־טיסטן־פאדא־ן; פא־שטענדלעך אויך ױ שטענױקע קאנפל־קטן םצד תס םא־• א־; מ־ט ױ ערנסטערע ײױשע ארט־סטן. אזוי לאנג, װי א״ן צד טראכט נאר װעגן ױ פ־אפעס־זצעלע און דער אנדעדעד צד קודס־יל װעגן ױ ארט־סטישע א־נטערעסן, - קאן מען קײן געײ״נזאםען לשיז נישט געפינע;. און מען דארף ז־ך א־־ך :־שט װאוג־עק, אז ױ םארטרעטער פון דער טעאםער<עזעלשאפט פאדעק פױװײלנגיעס םארן בעסערן ־דישן טעאטער, פאדעק - קודם־יל אן אנדעק צוגאנג און בא׳ צלוגג צו דעס טעאטער. װ־ל נישט אומז־סט װערט יײ ױ אײראפעעד געמ״לט מע- אטער או־ף קאטעגא־־עס. סײ מצד ױ מעאטערס גופא, סײ מצד ד• מאכט־ארגאגען. פין אן אפעיעטע, למשל, םאדערט מען מער שט־׳ ער, װי פון אדראמע; םון ארעװיע מער - װי םון אן אםערעט•*; פון אקאבארעט - מער, װי םון ארעװיע. אדראמאט־ש טעאטער װעחט םירוב סובס־ױדט, א־; דער צ־יט רען די איבעױקע טעאטערס קײנמאל נ־שט. בײ דער אנטשטײינג םון א בעסער טעאטער י־ ױ אומות־הע־לס העלפן ױ א־ט־סטן־אקאנ־זאציעס מיט און קומען מ־ט אלעס מעגלעכן אנטקעגן. ב־ אונז אין נאמען פון פ־אפעסיאנעלע אינטעדעסן װערט געשטערט דאפ שאפן םון יעסערע טעאמערס. און דאס װערט געטאן דעדפא־, װ־ל עם םעלט ױ אמתע פאו־־מטענדעניש םאר אבעסער טעאטער: דערםאר, וױיל מען האלפ אז אלע מעאטעדס דארפן ױן גלײך און באהאנדלט װעק או־ף ױ זעלביקע יםודות, םײ ױ װאס שםילן שונד, מעלאדראמעס, אפע׳ דעטעס, און סײ ױ, װאס שאפן קינםםלעױשע םיעםעס. אזא באצלינג און צוגאנג צום י־ױשן טעאטער מױ געענדערט װעק, אויב עכ א־ז באמת ט־יעד תד גוױ* פונם ײױשן בעםערן טעאטער. ווילנער פארלאג פון ב קלעצקין עס איז דערשינען דאס װעלםיבאריססע װערק: <ם י ם ט ע ר י ע) אין 3 אקםן. לארד בײראן ײױש ד״ר א. א י י ס ע ן. 4צן זייםן ״ *־ײי 3 גילדן. .23 1>1זװ316א ,3ז\\823ז3^\ ,'•זם^םץס״ .12)1סק8 און זיך אן עצת געגעבן מיט אונזע־ טעאטער, — בײ אונזערע בא־־גגונגען און אונזע,־ע מענםשן מיט ז־ער באצױננ, מימ זײער ״קוק״ אױף דער זאך• עם איז דאך קײן סוד נישט, אז אלע טעאםערס םון גאר דער ױעלמ <מיט לינ־עס און ױכםוניען ־א־ן אמתע קינםטלעױשע ארן ײ־טע־אױשע אנפירונגען> ־ײנען באק א־םן :־שט ביוח ז־ך אגמ׳ קעגנצושטעלן דעט :ישט־פארשטענדדעכן מאסן־פםיכאן, .־דאב דאט א־־מגעכאםט דעס :אכמלחמהױקן עולס. דער עולס האט או־םגעהעדט צ־ גײן אין טעאטער. נ־שט ־עכענענױר קײן צופעליקע און, טיילמאײ לגמדי גישט־בא־עכט־ק־ טע דערפאלגן, װערט טעאטעד אלץ־װײניקער באזוכם. און סיא־ז שװעד םאיאויסצוזאין, צי עס װעט זיך געםיגען דעד :א־ן, װאס װעמ קא:;ץ לינדעדן דעס מיראױקן טעאםער״קד־ז-ב. װ־ זעט או־ס ד־ לאגע א־ז ױ פױל־ש״*־ - ש־פמאןסעא־ טע־ס? וױ זעמ א־־ס ױ לאגע א־ן ױ ר־גדא־דמ־מעאטערס? רען ־א־םט זיך או־ף דעכטס א־ן אויף ל־נקס. מען ג־ט און טען לאטעט. ־־ קלעגסטע עפ־זאדן־דאלז װעדז ״באזעצט״ דודך ־־;רעסטע , םטא־;״. טען כאפט אויס ױ קא־פגקעפ פאד נ־שט־־״דעדטע - דױכע פ־־־זן. און ג־שט ד־ נעמען און דאס שפילן םון אדט־סטן, גישט ױ :עדק פ־ן ױ פ־עסעס מיט זײע.־ע םחבױס, :י״.ש ױ םא־בלענױקע או־סשטאטוג־., נ־שט דאס אפםע בײטן פוגס ־עפערטואר קאגען עפעס העלפן. ם־ל פד־װן װעק צעקלאפט. און דאס א־ז ־אך בײ טעאטעדס, װאפ האבן אײגענע געב־־; און ,־עזש־ס־*־;, אן אוצר םון רעםער•; - װאס דער עיקד - אדוםגעױנגלט דאז־סן צו ױ או־פ־ דעלנע ז״גען ׳־ז-ח ־ז דעס. א־־גענע ״ױזן״־א־ט־: סוא־. אן אוצ־ םון געלט א םון דעגטשץ מ־ט א נאצ־ ׳ו גאבײײ און נאדעדפעגי־ק פון אזעדנע טעאטע אוגזער זסא־שטײ: בעסעד> טעאטער װעט ג־שט העדפן קין רעםעדטו־אד, ק־ן אגםירער, ק־ן גא־־ :־שט דעס נ״ט־קן און דערצו באדי־ ■4****•**>' *■*•< .-*!-•**•*•** •*** ״ *״ו, ק ן ױ״.וו״*ן, ו נ־ס, װ־ לאגג עד האט נאך פעגעס א־ט־סטן־מאטעױאל. מ־ד ד״ק או־סעד פונס אדגעמ״געס, א־־ך פון אםםעצ־ם־ש; ד־שץ מעאטער׳קריזיס. או־ב או־פן געב־ט םון בעסעדן טעאטעד א־ז געשאפן גע־ יאק ב״ אונז עפעס דמשוהױקס. א־ז עס :אד צ־ פא־ו־אנקען א־נדעדע מאלעגט־רטע און גאר-מאלענמ־רטע אדמ־סמן ז״נק בײש־ך פון צענדל־קער ־אדן א־גאגיש צונויםגעװאקסן מיט אטע־ אטעד, װאס דאט ז״ער א װ־בט־קע רא־יע געשפ־ײט אץ דער אנט׳ װ־קלונג םון אונזער כאסן׳קולטור. ב־ זײעד בעסטן װ־לן ז־נק ז״ אבעד :־ט צוגעפאסט צו ד־ באדעדפענישן פונס נ־עס. מא־עדגעס טעאטע,־. עפ איז ב־ איגז. אין היםיך צו ױ םרעטדע פעלקער, :אר־ ניש־ט געטאן געװאק צוצוגד־טן דעם םאסיקן ארס־סמן-מאטער־אל פאק :״עם בעסעק טשאטער. און מען קאן דאך נישט םא־עק םון מענטשן, װעלכע פאד־ שט״ען טעאמעד אנדערש־, ױעלכע זײנען יאדגלאנג צונױםגעבונק מ־טן אלטן טעאטעד און ז״נע ט־אױציעס ױ זאלן א־בער דער נא:ט אויפשטײן ״מאדעדנע״ און ז״ן ױ רעםדעזעוטאט־װע אקט־אק פ־גב מאדערנעט מעאטעד. וױ טרויעריק דאס איז, אז אין אצײט װק אקטיאדן ז״נען;ישט (ל״ען: דארםן ג־שט זײן> הפקרדיק, :אר ארגאניזירט אין אגדויסע פדאפ. ארגאנתאצי*־, זאלן זײ איז משך םון ױעד גזיעױקער אדנאניזאציאנעלעד עקסיסטענץ גאדנישט האכן;עטאן בױ זיך צו- צופאסן צו ױ באדערפענישן םון דער צ״ט.