Literarishe bleter · 1931-04-01 · 14-15 (1.4.1931) · p. Seite 274

ייטדראלישע בלעטער נומ. 15-14 (361) זײט 274 האבן שטיתלדיק נעטראםקעט זרבעוץ דאך. דער םאטאר גע׳ יאטערט, וױ אן אקס, ודאט ד.אט דערשטירט בלוט. דער נײער םארשוי;, האט דך ארױסגעח־יק, איז געװען א נ־ע־ בלױז טא־ םיר. איך האב ביז איצט ניט געװאוסט, או או־ך או־םן בארקאם איז שטענױק פאראן א סענטש, װאם רארף דאדסן קערן און װענק, װי עם איז נײט־ק, א רודער-קז׳אץ אינם הינמער- טי־ז1 פונש בארר,אם דאדטן, אהינטער דער נײול, װאם זעט או־ב וױ א קאנורע א־ן ױנט אזיס נעםט פארן דאױקן בארקאס-פ־רער. ־ועל ם־ר ד.אבן דך געױדט םון קאמענקע, האב א־ך דעס םארשו־ן;ארניט נאמערקט. אויך דא האב איך גיט געקענט גענוי דעחען און א־ום׳ קוקן, ודיד עד האט מוט ז״גע צעסרױרענע גאסע הענט אדומגענזםען דעם גלאז פונם ל׳אםטערן אץ האט ד געדא־עמט. איז געװען פ־נם- טעו־. ער האט שװער געעטעמט, םון,יױיז* צו װיל אימצופריק געק־עכצט און דעדב־ געדעקט מיט אן עסטעד הםישער ״מאםען״ אלע גע- טע־ און אז׳ע תגנם און װער וױיסט װעמענם הע־צעד ביז אין וױםטן קבר ארײן... דער םויער האט עפעס אינטערגענהמט, נאו־ א־ך ד,אב גארגיט געקעגט העק איגם יאמער-געטופז, פוגם מא- טא־. דא האט זיך פז׳וצלדנג דערהע־ט פון ההױםן א געשױי: - כאדאש, קאטשאיז - קאטשאי, ראביא... באדאש:... בים דאז־קן געשדײ איז דער פארשױן אױםגעשפחונגען םון א־ט. דער באםרײטער לאטטעק האט אים א ביע1 באלו־כטן, און איך האב דעחען נאך ױן שװא־צן געקרדזטן קאפ און נאך זײן נאז, אז ע־ טראנט ניט א־מזיםט דעם ײדישן נאמען ״כאדאש״... ער האט בױיט צעשפרײט ױ סיט ױ רעבטע פום האט דעד- לאנגט ביזן רעבטן שלאםיאנק בײ דע־ װאנט, ױ לינקע םום ביץ לינקן שלאםיאנ־, צעשטרעקט ױ הענט א־ן ז־ך אנגעשפארט מיט די אויף ױ קעגגאיבערדיקע װענט םונם שיפל. און אזױ, שכ־ן בלײבנױק מיטן פגים צום נאז-פענםטער פונם קאטער, א זאג גע- טאן אריבעק אקםל צו מיר און צום םױער: - שטעלט דך, וד איך, און שאקלט זיך פונאנדעד. םיר האבן אזױ געטאן. דך םונאנדעתעשאקלט, אוך אזוי- אחם געשטופט דעם קאטער םון רעבטם אויף לינקם א־ן צזר־ק. ם־ר האבן זיך אזוי צעװ־גט, אז דער קאפ האמ דך אזש גענוםען ה־ײע;. רער קאטער האט דך געװאקלט און כאדאש איז געשטאנען פארויב און געצ־ילט: - אט, - װא. - אט, - װא. לױט דעד גרינגקײט, וױ דער קאטער האמ ךך געװאקלט פון אק זײט אױף דעד אנדערער, - האב איך דך אנגעשסײם;, אז דאם זעלבע, װאם מיר - אויף אן אנדער שטײגער אםשד - טוען ױ איבעריקע יאטן דארטן דרדםן, אין רעגן. דעד מאש״נ־םט א־ז ר גאנצע צײט געשטאנק אחם סאטא־, װאם האט אלין גדאמעדט, װי א װינט. דער קאטעד האט זיך גע־ױגט אין ױטם פון אונזעדע גא װעגונגען. מיר האבן אים געדארפט צעױרן א־יפן ארט, װײל ם־ט איב האט פאסירם ניט קײן םרײלעכע געשיבטע. ער האט געװיס געמוזט אין דער םלוצלונג זןױסגעבראכענער פינםטערניש ארוים- ק־מען אײף א םלאך ארט, און דע־ אונטערװאסער-שהיף, װאם שרױםש דך אינם װאסער, אזױ װי אן אערא-פ־אסעלעד אין דער לוםט - האט דך געמוזט אײנשגײדן טיף אינם זאמד םון דעד דעק■ אין װעג דאט אונז ױער גיט געגליקט. םיר״ ױ ם־ר םאסא- זשירן, האבן געמ״נט, אז רער קאטער ,דעט גק - װי א ראמםער - ב״טאג, און בײגאבט. נאר םדד האבן א טעוה געד.אט. מיד ז״נען אדױםגעפא־ן דאלבנטאג און דאבן גלײך דעדװאוסט, אז או־־ף דער נאבט שטעלט דך דע־ קאטע־ צו צו א ברעג איבערװארטן ב־ז בא- גיגק. ױ טוגגוםקע, וד אלע *מודם בײט״בן א־ן אמוד אל־ין, מאבט זײע־ שא־פע א־ן אפטע קױמינגען און םען דארף :״ן טײװלש- כענ־ט און קעגען דעם ט־יך, בױ צ־ ■4אזן דך ב״נאבט פארן, זען עם זאל ױן אפיל־ א לאםטעדן, װאם ל״בט, איך װ״ם אל״ן גיט־ וד. - נאד ־אם םאבט ניט אויס - זאכט דעד םאשינ־סט. :עבטיקן בײ א נג־עג - איז נעכט־קן. צעל־גט טען א ש־יטער - אין;א,־. מק קק גאך צושטײן צום בדעג, װ<ן םיאיז גאך ליבט־ק. ביקסן ױנק פא,־א;, קען םען אױף װעםשיע־ע א גוטע גאנז - א־ן ניט אײנע אראפנעםק ם־ן ױ לאנגע םעגלפא־מ־קע טשאטעם, װאב שםײק הױך א־ן היםל מיט א האדבבטיק-אוםעטיקן געשד״. װאבי צו הויך? דער שדױט װעמ נ־ט דערלאנגען? גארו איז װי- פיל זײנק זי, ױ גענז פא־אן אױף ױ ״קאםעס״, אויף ױ זאם׳ ױקע אויםשפיצן םון בדעג אין מײך אױי;? מען קען נאך - אױב־ יגיט וױיט איז א ױבאלקע - א סעטע קעטא אױםקאכן אץ אן עמעד - װעט ױן אן ״אוכא״, ר םינגעד צו צעלעקן... נײן, ניט שרעקלעך צו :עכפ־קן בײם ברעג. אבער :יט געבליקט האט אונז גא־ אנדערש. םארנאכט - און ג־אד האט א דעגן אנגעהײבן ג״ן, עס איז גלי־ך שטאק-פיגסטעד געװארן - האט דעד מאטאר אנגעד-־יק ־ײז א־ן הײועױק צ־ בדומק. ער האט ם־טאםא:1 פאדלארן וײן ױנגן, קנאק־קן הילך און ש־טיקן, שױיט־קן געלעבטע־ א״ האש געגוםען רעודק, וױ א שמודעם-זדגם מיט א בײזן האדצ- ,־ײםיקן געיאמע.־. דער קאטעד האם דך אגגעשטעלט אינמיטן טײך. אין קאױםקע ױנען מיד :לײך געבל־בן אינצװי־ע;: א־ך און דעד פויער. איבער אונזערע קעפ האבן געקלאפט שװעדע שט־װל טר־ט. הרכן ױ׳ד״ן-םא־שםיםענעם פענםטערל ד.אב איך געזען, ,לי װע־ מאשיניםט און ױ קאדײער האנן זיך געװאזגעט ארםן :אז פונב קאטעד. אײגעד ד.אט געהאלפן א ..םלעדעדםו־ז״-לאמבעק, װאם האט דײעד שװאך געלױכטן. אן אנדערעד האט ם־ט א לאגגן דראנג :עםאסטן ר טיף פונם װאסעד. דע־ דױמער אױ ־עױע יױילע גע לאפן איבעק דאך פונם שיםל, געהפן עסעצ;, געדדלט ז־ך א־ן געשױק. רע.־ הל-פירער איז ארײן אין קאױטע און א־דםגערופן םיך םיטן פויע־ ציהילף, - צוצושלעםן דעם בא,־ד.אם הארט צום קאטעד. מ־ד ז״נק ארוים אײפן אפענדם היגטער׳ס״ל, אויף דעד קארםע. א שלאקם-דעגן האט געסל״צט פון עתע׳ן א טיפער שװאר- צעניש. א קאלטער וױנט האם געאטעמט םיט נאםן פ־אםם. םיר האבן אננגענוםק דעם קאלטן נאשן דראטענעס ט־אס און אנגעדע־בן ציען, ־.דען צו זיך. אין א מ־גיט ארוט האט ז־ך א־ן דער שװאדצעניש אגטקעגן אונז באוו־זן א םארנעפלטער רײף םין געלבעד ליבטיק״ט. םון אט-דעס םוטנעם ש״ן-פלעק האט ז־ך אײגצ״םיק דערהערט אן א־םצוםרידענעד רוםישער ״מאט״, און עס האט דך געשפ־רט, אז ע־ שטאמט פון שױדערגױקע דעדפדױרעגע ליםן. דעד קול א־ז ם־ר געדען אינגאנצץ אוםבאקאנט. םונװאנען איז דער מענטש דאדטן א״פן בא־קאב? פונװאנק אױ דער דבעטער? אין אן א״גנבליק אהם, איז א־ן דער קא־םע אױינגעשפהנ- גען א ־.־:: א־ן אן אױסגענעצטן פעלץ און א־ז גלײך אױינגע- לאפן אין קאױטע, ,־ײבנױק ױ םאדפה־רענע אויםגעםאדבםע העגט. דעם לאם.נדעק, װאם עד ד.אט ביז איצט געהאלטן צוגעקנעפלט בײב קאלנעד פון פעל•;, האט צוגענוםק דער פרער. מיר זײגען אױ־ן אין קאייטקע םיטן נײעם פארשױ;. ױ טױט פונט הל-םירעד