Literarishe bleter · 1931-04-01 · 14-15 (1.4.1931) · p. Seite 269

י*טײרארישע בלעטער נומ. 15-14 (361) ־״ זײט 269 נ י ם בליצפ דערמאנמג אויף. ער שםייט םון מויל אױם א קגויל םון פליגן, ראת האבן זיך אהין אריינגעכאםט בעתן שלאף און געבליבן ליגן, און צעגענעצט זיך אקעגן פרימא־גן צעצויגן און םױל. /\1. אין דתיםן אין טבתדיקן האבן זיך הםגך צעהוליעט שנ־שטירעמם, צעשלעםט שינדלען םון דענער, צעװארםן אםלויט נאך אםדויט. טרינקען זיי, ביז םיצעװאקלען זיך םא־ אויגן לעבן א־ן טויט, און םאדן זיך, װי איבערגעבעטענע םױינד אין - א־עדב. זיי עפענען דאם םענםטער צום ב״ת׳־ע״ש אין םארבעטן דעם טויט, ער זאד אזוי גוט זײן, אנטייל נעמק אין דער שמחה םון זיינע בר־רער. קומט ער א־ײן, זעצן זײ אים ב״ם םאמע א־יבנאן אנידעד, און שיבוק מיט א־ם, און זינגען מיט א־ש ביז דער םרימארגן גרו־ט. זײ צעלאזן ז־ך אין אטאנ־ן. דעד טו־ט פל־עםקעט צו מיט הענט, סינעמען אויך מאנצן גלעזער פון טיש א־ן בלים או־ף די װענט, ביז זײ שלעפן אויך דעם טויט א־ן זײער מיט ארײן. קוקט אויף ױ שפיצפ־נגער נײנעױק חרך םענםטער ארײן באנ־נען - פאלן קנו־נים אנידער מיד, ידער טויט װערט םלוצים אנטרונען. נלעזער צעהיסן זיך ט־וקן, און שםײען או־ם לעצטע טראפן װײ;. אז װײ איז צו די, װאם געשרײען, זיםצן ז״נען לײער טעגלעך ברו־ט, װאם דארםן אלײן זײערע ױנגםארשטא־בענע קינדער באגראבן. אז װײ איז צו ױ, װעלכע מען םא־גלײכט מ־ט סאװעם און מ־ט ראבן, װײל װי זײ, זײנען ז״ מבש־ תמיד דאם אנקוםען םון דעם טױט. בעקערפ שמעקן נאך ברויט, שנ״דערם נאך לײװנט, שוםטערם נאך לערער, זײ צעװײען נא־ דעס געתך םון םױלנױקע מענטשן און קבױם. ױ בעקערם, ױ שנײדערט ױ שוםטערס זײנען כםעט תט־ד א־עם, אבער װען מאכן פאו־טיק זײערע אן ארבעט םרײט זיך איעדער. שטילע, לאנגזאם, מיט א־אםגעלאזטע קעם דא־םן זײ שםאנען, װי נאר אשםײכל בליט או־ף זײערע םנימער אויף, דארף ער װיאנע;. זײער םרײד םוזן זײ באגראבן א־ן הא־צן, וױ ־ענעטם א־ן ערד. בשעת םרײד דארםן זײערע םניםעד זײן װי צעש־־נט ם־ן ־ארצײטל־כט, װאפ צאנקען, און װא־פן מער שאטן, װי שײן אויף ־עם געזיבט. און זײער לאכן, גיליך צעברעבן םון טשערעםלעך װאלט זיך געהערט. ע פ י ל א ג און זײן װעט אזױ, זײן װעט אזױ אין ם־ף םון ױ טעג, װען דער מענטש װעט מ־טן לעבן שליפן שוין דעם לעצטן שלים. װען חלום װעט װערן װאר, און װאר ש־ין װי אתלום, און אלע סטעזשקעס װעלן זיך צונויםקומען אין א״ן װעג. נישט קעגן חבר, קעגן טויט װעט דער מענטש אי־םהו־בן ױ שװערד, װעט אים םאױאגן, װעט א־ם םארטױ־בן װ״ט פון זײנע שװעל;. א־ן טענטש װעט שוין דעם אנדעק נישט װעלן, נישט װײ־׳ן פא־גראבן מעד אין דער קאלטער, אין דער שװא־צער עדד. מתיפ װעלן אויף בעטן ל־גן, װ־ םארגליױערטע געשױ־ען םון םראטעםט. ניז סיװעט זיך פארשם,—טן סון אײן שטוב אין אנדערער ױ םעםט, און אײן גרוים געשױי װעט װערן_ ױ װעלט אינא״נעם. ניז פיװעכ דער טויט, ביז םיװעט דער טויט ז־ך אונטערגעב;, נאזינן װעט אים דער םענטש, װי ער האט באזינט ראס לענן, און םרײ װעלן אויםאטעמען קלײנע קינדער און מילכוױיסע זקגים. לעסנערב, סע*סעסב;ר 1930. ישראל אשענדארף /לעםבערג ק פ ר 1. םיגײט דער קברן. סיגײט דער קברן אין דער גאס ארוים, םלאטעק םאנק ױם׳טובױקע איבער דעכער און קוםאל;. זעט דער קברן: קופאלן זײנען קברים אויף הײזער או־סגעשװאל;, אוי תכריכיס, אײ תכױכיס זײנען עם ױ םאנען בלױז. סיגײט דער קברן, םיגײט דער קברן אין ־עם סאר א־־ין, שטײט אבוים מיט תיטע קארשן, םון םױליני פארש־ט. זעט דער קברן: םון צװײגן טױםן גרויסע טראםן בלוט, און םון בוים. אײ םון נו־ם װעט נאך אמאל אן ארון זײן. אויף חתונות םון זײנע נאענטע האלט ער ױ חופה׳שטאגגען, װי דרעעלעך פון דער מיטד״ און גל״ך סיװאלט געגאגגען נ־שט קײן װײסע, זײדענע קלײדער, נאר תכריכים ױ בלה. און ער קרעכצט, און ער זאגט: אזוי, אזױ א־ז דאס לעבן: אםת. נישט אײן מאמע האט אונז טאקע ארו־סגעגעבן, אבער אײן מאמע׳ערד װעט אונז ארײננעמען אלע. 11. סטרעםמ זיך, נאך אטאג םון אםא־ לװ־ות געװעזענע אין שטאט םון זקנים, און םון אזעלכע, װאס זײנען לאנג יעלעגן קדאנק. םון םײכטעד, קלעםנױקער ערד און םון צעם־ילטע נום־ם<עשטאנק קעדם אײנער צו זײן ױנגן װײב אהײב, און טױעםט זי גדאד אין בעם אן אםגעדעקטע. דער קאם נאװאקסן מיט לאקן נאלד. ױ נאקעטע, םולע, רונדע בתסטן וױיען מיט לעבנסם,־ײד און גליק. װארםט ער זיך אויף איר, אץ זײנעיארעמם אלץ םעסטער ױ דױקט; גלײך ער װאלמ זי איצש נאהיטן םארן טויט געװאלש. ער קושט זי, נאר אים דאכט זיך, םיזײנען ױ ליםן םון דער םתי, װאס ער האט צי קבורד. געבראכט, און אירע ליםן זײנען אזוי בלא געװען. געל װי װאקס איר הויט, צעםוילט שױן איר לײב. שפרינגט ער אויף. צינד׳ש אן אלע ליכט, װאס ער קען נאר געםינען. פארשליםמ ױ טירן. לאזט איבער פינסטער אראם ־י גארױנק, און אנאנצע נאכטי קושש ער און האלזש זײן ־ונג ,ױײב. 111. ־ א װאכנאבט בײ אמת. ששוב-מענטשן האלנ׳אױנצעטאן אויף געלעגערס. ,זי אקינד אוים מורא בײנאכט, האש שםיגל איבער זיך דעק אי׳ בערגעצויגן. אויף אשםול זיצש דער אלטער שומר, שלאף טשעםעש זיד צו זײנע אויגן, װי אן אײננעשםאחטע םלינ. אים םאתױגט דאם טיקטאקן םון זײנערס. םישלאםמ אין דער אלשיטשקער, און ער זעט דך אין חלים וױדער אקינד• ױ נראע בארד איז דאך נאר יםון קליאטשע צוגעקלעםט אױף שםאס. אט שםילש ער זיך, אש יאגש ער ארום מיט דנגלעך אױף דער גאנג און װ• תיסע עםל םון םאד ױיםש ער םארגנבעש ױנגע זינד. גאכטישע ששילקײט םון אשיטרם זינגק איבערגעױםן װערש - װעקש עד זיך אױף. זעש דעם טױטן פאר זיך אויף דער ערד און װיל אדעדשדאקן געשױי ״מאמןר נאםרײען םון ױן מויל.