Literarishe bleter · 1931-03-20 · 12 (20.3.1931) · p. Seite 228

* ליטערארישע פלעהער נום. 12 (359) זײט 228 ¥ ניכ געשעמט זיך מער פאר אים. זי הזןמ גענעטן, ער זאדל מימ דער נאםער, קאלטער טיבל אויםרייבן איר פלייצע, יאשר םיאיז איר שװער אהין עו רערלאננען. ריװטשע, װידער, האט ניט דערלאזן, אז איר מאמע, פײגע־חנה די ליכטציערקע, זאל שעלטן. דערינער האט זי אלאננע צייט איױע טרערז אױםבאהאלטן. בדי די םאטע זאל אינדעדםר־ ניט רעדקענען אירע פרערן אזיף דער דורבגענעצטער קישן - האט זי די קישן טיט עפעס פארשפרײט. אין האדצן האט זי טלכן קײן בייז ניט גע־ װאונפשן. װארעם ם׳האר׳ן האט דאך איד אונטעדגעזאגש, אז א־ן —טן לאנד, אין די גרויםע געזעמלען, װעט ער שוין םון א־ר םארםאלן װערן. בדי די מאמע אירע, פײגע־חנה די ליכטציערין, זאל נ־ט שעלטן, האט .־יװטשע געפונען דעם זיװג איק: חײם, פנהס דעם גלע־ זערס זון. בשעת זי איז געגאנגען םיט חײמען צו דער חופה - האט זי אויך ניט געװאוגטשן מלכן קײן נײז. גיט געװאונטשן ק־ינעכ קײן בײז. אדרבד,: אויב מלך האט שװין חתונה נעד,אמ - טא זאי עס זײן מיט טזל. װעט שוין מםילא אפשד זײן איר חתונה אויך מיט םזל. אמת, באדעקנם האט איר גאנץ לעבן נעװײנט מיט ביםערע סרערז און דורך די טרערן האט זי געזען מלכן, ממש װי עד איז פאד איד געשמאנען. 5. םונדעםטװעגן, אז דאכטשע האט מיט מזל גערויק אײנגעלע, א רויט־הא־עדיקס - טאקע אויף דעם אײגענעס אײזערנעם בעטל האט זי עם געיויק און קזם גענעבן אנאמען•. קארל, נאך יעם גרויםן קא־ל מארקםן, װאם צוליב אים און אין זײן זכות האט מען אנגעהויבן ארבעטן בלויז צען שעה אטאנ - יא דעמאלט האט ז־ מלכן געבעטן, ער זאל צוהאלטן די גרינע הענטשקע, װיל זי װיל ם׳ץ זײ אדויסלאזן דעם שײנעם, גרינעם םאדעס אין אוים־ אײגלען פאד דעם קלײנעס קארלען אהיטעלע... האט עד געזאגט, אז דאם װעט זײן ניט גוט. װײל א־ם אױ געשטאנען פאד ױ אויגן די דעמאלטיקע נאכט, װק ער האט דאס מאטיקל גױנעם פאדעם געהאלטן אויף ױ הענט, װק ױװטשע האט פון זײנע הענט אדאפגעװיקלט ־עם נױנעם קנײלכ־1. און, אז ראכטשע האט אים אין אעטלעכע טענ ארום באװיזן אפארט־ק היטעלע - װײל זי אלײן האט די הענטשקעס אויםנע־ לאזז און אין דער שפ־ל אויםגעאײגלט אהיטעלע - האם ער דע־ מאלט געװאלט זאגן אבײז װארט. ער האט עם ש־ר, שיר ניט א־ויםגעזאגט. דאכטשע װידער האט עס אויף זײן פנים דערקענט; פון זײנע פארטרערטד או־גן ארויםגעלײענט אזרנם, װאם האט איר מוטער־ הארץ שטא־ק םארקלעמט. האט זי אים געעבטן, ער זאל זיך צו א־ר אראפבויגן, ױ״ל מיטן קינד בױם ברוםט קק זי זיך ניט אױפה״ב;. ז■ האט אים דעמאלט אײדעלער װי שטענױק אקוש געטאן אין שטעדן און געזאנט: - אפשר ב־םטו געדעכמ. דעױבעד שױיב אן א בױװל צו דיר א־ן שטעטל: װער געװאויר, צי זי האט התונה נעהאט; צי זי האט עפעכ געבו־רן, א־ן װאם האט ד געבױק... האט דען מלך עפעם אנד־ערש פאו־לאנגט םון אי,־; אװדא־ האט עד דאך מער גארניט געװאלט. ער האט םײ־װ־ נעװאוסט, אז ױװטשע האט תתונה געהאט און אים מוחל געװען. געװאוםט, אז זי האט חתונה געד,אט מיט ח״ם. פנחס דעם גלעזעחם ז־ן און ז־ האט מ־ט איט געבױק אמײדל. ױ מאמע האט דאם אים געלאזט װיטן, און צוגעגעבן דעם ״לאמ־ר האפן, מ״ן זון, אז דער װאם אין היסל װעט עס נ־ט נעסען פא־ אומגוט״. זי דאט נאך עפעס זױגע״ שױנן: אז םיט ױװטשען ,־עדט ז*, װען סען באנעגנט זיך. ״זי װינטש ױר ניט קײן ייז, מיין ־ול - האט זי געשריבן - ,װארוס 4. אז אסײדל װײנט, םאדשטײט אבחור אביסל, װאם דאס מ״נט. אז אמ־ידל לאכט זיך פלוצלונג םונאנדער - װערט אבח־ר פא־־ בליםט; װ״סמ ער שוין גא־נש, װאם אמײדל װיל. בשעת־מעשה געזען ױװטשען בײם געזעגענק ז־ך: געװײנט, שטיל געװײנט. אבער מיט די הענטשקעלעך ד־טנעהעבן דעם פ־ילינג. דעדיכער האט ,־אכט־טע נעלאכט אזויי האט רען עטאגען זנון געלאכטז אפיטר האט;־ טאקע געלאבט, נ־ט פאדשטאנק? האט עו ױװטשע האט האט ז־ א־כ - א־ו ־אכטשע פא־ ״י־ל זי האט ,־אבטשע האט אים דעגזאלט געעבטן, ער זא־ זי נ־ט אראפ־ ט־י־בן פ־ן זײן נעטל, באשר ד איז סיד. ראכטשע האט א־פ שפ־ע־ טע־ געבעטן, ער זא־ פ־ן איד א־אפנעמען שיך־און־זאקן - באשר ז־ א־ז סי־. ־אבטשע האט א־ם שפעטעד נעבעטן, ע־ זאל ױ הענטש־ קעלעך א־ר אװעקגעבן, װײל זײ זײנען גא־ נ־ט ק״ן מענערשע... ראכ״ טשע האט א־ם יטפעטער געבעטן, ער זאל פ־ן איר אראפנעמען ױ א״בערשטע קלײדעד, באשר זי איז מיד און ז־ קען זיך ניט אויפ־ הײבן. דאכ א־ז;עװק אםוף זומער־נאבט, א־ן בײ מלכן האט דאם האױן אזו־ גערוישט, אז ער האט :מעט ניט געהערט, װאם ראבטשע האט גע־עדט. באטש ראבטשע האט נע־עדט פא־ זיך און פאר אים: - אז מען האט ליב אמענטשן, שעמט מען זיך ניט. אמעױ־ע א־ז נ־ט ױראפ. װאם איז א־ן אמעױקע אפא־ גױנע הענטשקערעךי אמענטש טא־ ניט זײן אלק - בפ־ט, אמענטש האט ליב... ער, מלך, האט אויך געזען, אז דאם א״זעדנע בעטל האט געבענקט, .־אכטשע זא■1 קומעז און אויף דעם זיך לײגן. דאבט א־ם, אז אויב ראבטשע װעט אװעק, װעט דאם בעטל ,װעק אן אומעטיק בעטל: אן אן א״זערנם... אצ״ט האט עד געקוקט אױף ראכטשען, װאם איז געלעגן ם־טן פנים א־ו־ף און מיט צוגעמאבטע אויגן. ער האט נ־ט געקענט או־ף קלא־ װיסן, צי זי אױ אנטשלאפן געװארן: צי אזוי ליגט זי בביװן מיט םא־מאכטע אויגן. כ,־ט דער מחשבה האט ער געװאלט או־םמאלן דיװטשען, זי אנידערלײגן אױף ראבטשעס א־ט: װי ראכטשע, םיט פארמאכטע א־ינן... ױװטשע האט געהאט אלענגלעכן פנים, אבלאםלעך פנים מ־ט לענגלעבע אויגן. טונקל־ברױנע הא־ האט געהאט ױװטשע, א־ן ט־נקל-בדױנע א־יגן. אינגאנצן איז זי געװען אלענגלעכע. דאבטשע א־ז געװען דער היפך: אקײלעבױק פנים. ,־ויטלע► בע הא־, װאם צול־ב דעם א־ז דאם פנים אױך געװען רויטלעך. אינ► נאנצן איז ראכטש־ע געװען קײלעכױקלעך. ־ענער, ריװטשען, האט ער נאך קײנמאל אזוי ניט געזע;. ױװטשעט בא־װעםע םים האט ער ־א אמאל געזען; איר גוף — ניט. האט דעד־בער די רונדיק״ט פון ־אבטשעם גוף :־ט געװאלט א־אפ פ־ן בעטל, װען ער האט עם מיה דעד גיהשכה נע־־אײט טאן, און אויף דעם א־ט אנ־־ערל־־נן ױװטשע;. א־ן ם א־ז מעגלעך, אז,־אבטשע א־ז טאקע ניט געשלאפן. מעגלעך, זי האט געשפ־רט זײנע אוינן, װאם ז״נען א־מנעכאננען א־בער אלע גלידעי א־דע. מענלעך אפשר האט זי מ־ט פארמאבטע או־נן;עזעז. װי ער בא־אלט די גױגע הענטשקעלעך שוין נ־ט א־יף דעם אײנע־ נעם איט. טיף אויפן דעק םון זײן טשעמא־אן. עם איז אױך מענלעך, אז ז• האמ נעהערט דעם קױצן פ־ן דער םע־ער, בשעת ער איז געזעםן ב״כ טיש און נעשױבן, לאנג געשױבן א בױװ־1 צ־ דיװטשע;, װאו ע־ בעט: ז־ זאל אים מוחל ז״ן, װײרעם - - און אװדא־ ,״עט ז־, ױװטשע, נאר אינניבן געפינען א־ד זיװנ. :אטש ער א־ז ד־ גאנצע נאבט געבליבן אין ז״נע קלײדע,־; כאטש מ־ט .־אכטשען האט ער ניט געטאן סער װיפל זי האט א־כ ־ענע נאבט געבעטן - פינ־עםטװענן האט ,־אבטשע, ב״ם אויפשטײן י