Literarishe bleter · 1931-03-20 · 12 (20.3.1931) · p. Seite 227

זײט 227 ריםערארישע בלעטער נומ. 12 (359) - צ ײר דער״קע אויף זיבער, אז אויב ער װעט אה־פפא־ן ק״ן א :ט. כאטיט כעטדא: האט אזו־ א״ז ױעט אה־ן ױען עפ א־ז אנק־מען. *7*•• •*••י*י•*•* יה ן ~י<#^ ••ן ו ־אונטעת״ן זאלן מען האט ניט געהעיט, אז ש־בן דאדיר דך דעט ״ דגעשא־ז אן אױע אומקומק. אבער מען א־ז נ־ש־ט מען אפך :עױ״נט אױדא־ האט ־ אי זען געזונטעױד,״ט גא־ א־נגיבןי. - ז״נען ב״ •**•••*•*• •**•*•**• .<ו <י״^♦ ״*<׳ ב״פ געזעגענען ז־ך, א־ן נא־ ױינצ־ק ,עױ״ן, ױען זזטי.ן : רעמען פון י ה ב רידטיטען דעראדט רייט געלאדן צ־יגן או־ף ו״ אנ:ע *♦* ••***••**•**<■־ 1 ><^ ׳•1*1<^, זי האט אלע ױ״לע. א״גלענ־יק מ־ט א־רע ולט טאקע האט ז־ דעמ* די פינגער אןן זיך פאדטראכט. א*כ, .ױ״טע אמעריקע. א־ן אגגעצונדעגע, ששאדצע או־גן:עזען ה א־ר דאס ד.א״; געואגט, אל צױ״טן :״;ד.״סע :י לאגד ױעט פלך אפ־טד גאד פא־פא־ין ג״ן. 3. ל־ט ארפז־טט. אל א ־.א־;יטע ד.אט;עהעדט א־ן געגי ׳,ו א־ז ט־יך ־א םאר׳ פא־־־טט־ט זיך, אז אהאד - מעג מען דך צ־העדן. ז ג־־ימע געזעמ־־ען, ױאט א־ן ױ״טן פא-ן :עדא־ן א־ן :יט םא־םארין געױא,ק. ד־ גרינע םינף-פינגערדיקע הענטשקעם האט מלך םדן צ־־ט צז צ־־ט אר־יטגעג־מען. זיי ז־ינען נ״ א־ט געלעגן א־ן ז־־ן ט־טעמאדאן אזיםן פאמע דעק. ער האט ז״ אפט א־ז־פגענומען אזן עדגעלייגט צ־פ באק. ער האט דערקענט א־ן זיי די זואדעמק״ט־ םון ריזזט־טעפ הענט. געזזיזן האט ער ז״ קיינעם נ־ט. ױ־י:1 פזנקט ױ־ דאפ ,־ז־־טן פזן ז״ן האר־ן, האט ק״נער נ־ט פאר־טטאגען, אזוי ױאלט מען ד־ גדינע הענטיטקעפ אזיך נ־ט םאדשטאנע;. ױארעפ ג״ דערצ״ל אזן מא־ אז־פ יענע גאפט. יענע אפ־ען-נאגט, ױען ער א־ז;עזעמן פ״ ־.אט ־א. טאקע געזעשן׳ א 1 ענקעיע א־;זב, אז־ף א ז״נע הענט א־אפגעױיקלט דעפ גרינעפ פא־ א־ע־ ב״ א־פ א־ן קל״ו־עד-שאפ — אױ־א־ א־׳ םון אטאקער א־ן אמעד־קע געױאק אשנ״דער - א־ז, ׳ז געזעפן ־אבטשע־. ב־־דע ־אבן מאנט״ען. ־אבט־טע האט ־א א־ן קלי־דעד-יטאפ, לעבן ז״ן מא־נ יגינ״צ ארבל פא־ מ־אנפב־לשע־ ־עפ געה־יש פרן די מאשינען דאפ ״״שי פין ז״ן דעדהערט זי האט אפטמא״ א־ן ,־ו־ש םרן די נ״-מאשינען א־״״ע־־גגען דאדץ. אי או־, אפאדעפ האב אפאדעפ — אזו־ דין, אזו־ ־־;... ג״ט מ״ן געליבנױעד אין פע־^ד א־זפ, א־ן פעלד - אזו־ גר־ן, אװ־ :רין... דעמא״ט האט מען נאך לאנג :עא־בעט. צױעלף שעה א־ז מעל נאך דעמאלט ב״ דע־ מאש״ז :עזעפן. מ־־ א־ז מעין געקזמען ב־־נאבט אה״פ. אגב האט דאבטש־ע א־יך :עױא־־נט מ־ט א־־ע ־.ב־טעב א־־ף דער א״גענער סאפאלק-פטד־ט, ױאפ א־ז נעױ־אדק. ־עד־בער האט ,־אבטיטע געױאלט זען, װי עפ לעבט עפעפ א ״גדינעד״ א״־־ן. ױי עפ לעבט מלך האט ז־ געױאלט זען. האט מען שז־ן אינא״נעפ ־ענע ','",7 7 נאבט געגעפן פזן דעפ א״גע־נעפ ז־־עדעד אזגעדקע. ב״דע האבן געפ־״ט מען דאט געב־פן פזן א״ן -ן*. *•׳.•< ו .עא•׳.;■ אין רעפ ־עפ א״גענעפ טעפ. ראבטשע א־ז טאקע געױען מ־ד - דאט ז־ א־־פגעגל״בט א־רע גלידעד ב״ מלבן או־םן א״זערנעפ בעטל... האט ־ע־מא״מ מלך געזובט ב״ ז־ך א־ן טשעמא־א;, :יט דזקנ־־ד האט ער געזובט, אנגעטאפט ד• ג״ינע ד,ענטשד,עפ, ״אנג :עהאלטן האנט, געפ־״ט ז״ע־ ־א־עמק״ט און ־טפעטעד ראבטשען. האט ,־אבט־טע זיך עע״אבט אויםן הו־בן.. - איבעד ימען, אז מען םאדט אױעק... אין אױ״ט לאנ״, אז מען קזםט צו םרעמדע מענטשן- געם״נט האט זי אים פרעגן: - צי װעםמו נאך דעםאלט םיך געדענקעןי צי ױעפטז אן מיד ניט פאיגעפן, ווי נא־ דו ױעפט סון מיד אױעק? יא דאם גאד האט זי איפ געװאלט םרעגן, און זי דאט ־אפ ניט געטאן. דעי־ גרינער פאדעפ איז געװען אלאגגער. מעי דאט באםת געקענמ פזן מאטיק אנװיקלען צױ״ מיטלמעפיקע קנײלגלעך: נא־ איר אױ אשאד געװעי איבערצור״םן דעפ פאדעם - האט ז־ דעד־בעד געױ־קלט א־ן געזזיקלט. עד ד,א.ט, אגב, געהאפט, אז פ״גע-חנה װעט ארויםג״ן פון שטוב; װעט ז״ א־בערלאזן אל״ן פאד ז־ך... נז, האט עפ פ״גע-חנה ניט געטאן. איז געבליבן נאך צז כרעגן: - איז דא־טן אויך װינםער װי ב״ אונז? דאפ האט זי געפרע־גט און געקוקט צ־ ז״נע א־אפגעלאזענ־• אויגן. - ־אװדאי איז דא־טן ױינטער קאלט. אווד־א־ מוז דאדטן ז״ן קאלט - האט ער נעענטפערט. דעםאלמ האט זי געפ־לט, אז אט באלד פא״ט ארויפ דעד קנויל םון איר האנט. און ער האט געקענט זען, ױי פיהאדין אירפ שפדינגט, שפדינגט און װיל אזיף דהיםן ארו־םשפר־נגען; ױ־ל צז א־פ אויף די העגמ ארויםשםדינגען - באגיפן ז״ מיט ה״ס, קא- בעדיק בלוט. אזוי איז דאפ געװען. יענעפ װ־נטער האט ער געגנבעט די גרענעץ און אברעג םון נהנעפ פאדעפ מיט זיך םארנומען. עד האט גאר אליין ניט געװאוםט, אז דעד פא־־פ איז אזוי לאנג. יעמאלמ א־ז נאך אמעהקע געװען װ״ט, ז״ער ױ״ט, — איז ק״ן ח־דוש נ־מ, ױאם דער פאדעם האט איפ אויפגעזען אזוי לאנג. .2 אגרינער םאדעם, אגהנער םאדעם... אז אין גרינעם פאדעפ איז געבליבן ד־ ױאדעמק״ט פון ז״נע הענמ, אז אין גהנעפ פאדעפ א־ז געיליבן ה ױא־עמק״ט םון אג־ע העגמ - אזא פאדעפ קען מען נעמען פא־ אבדעג און ציען א־פ, און ארוםװיקלק מיטן פאדעפ דעפ ערד-ק״לעך. םון אשטעטעלע אין פאדאליע, ב״פ דניעפטער, ביז פאפאלק-פטהט אין נעױיאדק, ביז אהין קק אזא סאדעם אװדאי תתהיכן. בםו־ט .־אך, װאפ זי האט דעם גהנעפ פאדעפ איס מימגעגעבן א״ניעא״גלט א־ן אפא־ פ־נף-םינגערדיקע הענטשקעם. - גרינע הענטשקעם צוליב װאפ? ערשט־-ש זאלן ז״ א־פ שטענדיק דערמאנען אן װעםנע און ה גהנע מאפאליעפ, ה צוו״ שױרות מאפאליעפ הינמעח שטעםל, װאו ער און הװמשע האבן בגנבה געשפאצ־רט איעק ש״נעם פארנאבט. דע־צו א־ז טאקע גהן, בלעטער-נהן, געװען הער שײן. ד האט עפ א־ם געזא־.ט שנעפ װינטער, דד״ ױאבן נאך דעפ ,ױ־ זי האט םון ז״נע הענמ אראפגעװ־קלט ה גהנע פא־עפ. באמת האט ז־ מער גע,ױ״נט א״דער גערעהט, בשיעת ז־ האט א־פ ה הענטש־ קעפ מיטגעגעבן, א״נגעװיקלמ אץ א װ״פן האנטוך, ױאפ זי האט אל״ן או־פגענ״ט ב״ די ראנדן םימ רױט, גהן אין שױאהן. יא, ז• דאט מעד געױ״נט װי גערעדט. עד האט אויך גיט געקענט ה־דן. ז״ערע ב״דנם הע־צער האבן יעמאלמ שטארד, גערוישט - אזש אין ה אויעק האט עפ ז״ ב״דן געה־שט. צװ״ נעבט האבן ז״ יעמאלט אזוי געשװיגן, בשעת אין האדצן האט ער געה־שט. װי שוין בעזאבט, איז נאך דעמאלמ אמעהקע געװען ז״ער ױי־מ: עתעץ עה װעלט. באמת האט נא״ ־עמא־1״ א מענטש נ־ט נעױא־פט