Literarishe bleter · 1931-03-20 · 12 (20.3.1931) · p. Seite 220

ליםערארישע בלעםער נס. 12 (359) זײט 220 גארייבערט פון די כלערליי ״שלום־קאנסערענצן־־ און ,.אינטערנא׳ ציאנאלע אנטװאפענוננס־ביריאעןי־, טיט דער םלאפיקער ליבע און אשערװיליקייט, װאם ברענען צוליב דעם, בױ צו באםרײען, דער־ הויבן און באלויכמן די דערנידעױקטע, דערדױקטע און עקםםלו׳ אטירטע םענטשן־מאםן, מיט דעם זעלבן םלאם, װאם דעבט אויך אין א״ך. וױיל בײ ארך, מײנע םרײנד אין םארבאנד, איז תר בא׳ װאוםטזײן םרײ, און, הײםט דאם, אלײן ניט װיםנױק דאס, ז״ט איר די אמתדיקע אינױװידואליםטן, די אמתױקע אםאםטאלן, ױ םאדליבטע ױנער פון דער מענטשלעכקײט <צי דק װײםט איר דאס ניט?). איך טראג אײך, אין אייער מחנה םון ארבעטעד, ,זעלבע זײנען נעװארן ױ באלעבאטים םון וײער גורל, ױ הײליקע םאן םון םרי־ הײט םון גײםט און מענטשלעכקײט. ז״ט־זשע ניט אויף אזויםיל בלינד, זי אםצושטויםןז ױט ששאלץ מיט זײז םרייט זיך דערמיט, װאס זײ קעמםן אין אײערע ױיען נ איד געדענקט אין שעקםםירם ממשי װאונדערלעבן װערק ״אנטאניוס און קלעאםאטרע־־ ױ שטע־ לע? - אינאװנט, ערב דער גרויםער שלאבט, װעלכע דארף אנט״ שײדן דעפ גורל פין דער װעלט און איבערנעבן ־י מאבט איבער איר אין די הענמ םון אקטאװױםן, - דערדערט דך אין דער נאכטי מיט אמאל א װאונדערלעבע םוױתםולע מוזיק: איבעד אנטאגױס לאגער שװימען די קלאנגען פון ױ םלײטן און נעזאנגען םון עפעכ א ניט״געזעענעם מארשירן, װאם דערװײטערט זץ־ אלץ מער. דאם איז ראס מא־עײרן םון ױאניםן, דאם זײנק אנטאנױם געטער, װאם םארלאזן אים. זײ םא־לאזן דעם, װאס מוז שטארבן... די געטער םון דער אלטער װעלט, דער ״אינױוױדואליזם״, רי ״מענטשלעכקײט׳־, לזיפן םון דער אלטער װעלט. נעמט זײ אויף. און נעםט ױ האנט םון דעם, װאם םירט זײ. ױ דאזיקע האנט איז א געניטע, ד איז אויםגעםתװט אץ ױ שלאכטן םון אנאנץ לעבן. ד איז געטרײ און ד דריקט אײער האנט. ברידערלעך ראםא; ראלאן ^ו)ווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווו)וווווווווווווװוווווווווווװוווווושוװװוומו(וו>ווװוװווווווו1ב § ווילנער פארלאג פון ב. קלעצקין, | 1 זלמן רײזען 1 ] ל ע ק ם י ק א ן ] § פון דעו ײדישעו ליסעואסװ, פועסע און פילאלאגיע 1 £ 1 | ערשטער באנד (א-י) —.21 | צװײסער באנד (כ—■) -,21 | דריסער נאנד (ם-ק) —.18 § פערםער באגד (ר-ש) —.20 | סולשטענדיק םארענדיקםע אויםגאבע. העכעי 1900 גי*גר*1יז-ניבלי>גר1*יװע קריםימע *רנױקלען װענן ״רישע סריםםשסעלער, זסורניליסםן, סיל*ל*גן, װיסנמ*םםלער. ר*ס *ײנװקע ה*נסנוך *י*ער ייויש, ײדישע ליסער*סור *ין *רעסע £ ס*ר יעדן ״ײשן לעזער, זשורנ*ליסם, לערער *ון ס*ישער• | ססצ4 עמודים םיט 150 בילדער אין טעקסט | גרויםער םארםאט :: שײן געדרוקט :: אויף גוסן ■אפיר• | פרײז םאר אלע בענד - 80 ב, אץ לוקםום־באנד - 105 וב 1 .ב2 1)1זװ6|3א ,בץונגגזג^ו ,■')8/0116״ .12)61ק3 1 13.196 .0 .>1 .ק ^וװוווװװװוווווװװווװווווווװװוווווװווװװװװװװװוומװװװווװװוװמוװװװװװװװוװװוװװוװווװװ בער איז דעדצו נאך געווען ארומגעױגגלט מיט אן אטמאםםער םון שרעקדעבער שנאה א־ן האם. עם איז איבעױק א״ך צי דערצ״לן װעגן רעם, װ• ם״נלעך, וױ שװער ראס איז נעװען, דעדהויפט שודער פא־ אזא הארץ, װ־ מ״ן הארץ, װאס האט קײגמאל גיט געשטרעבמ צו שאםן פא־ זיך םון ניט-םילבארקײט אם,־אםעסיע, םאר מײן האדק, ראס האט ליב געהאט ליבן און זק געליבט. איך האב אבע־ מקױב געװען אלץ - אי דאס גליק, אי ױ ליבע םון כבוד, א• נוצן, יױ צ■ ז״ן און צו בלײבן םר״. און איך בץ עס געבליבן. אפרײע,־ מעגטש און אן אײנזאמער דאס גאגצע לעבן. איך בין געװק א״נזאס צװישן אגאנצער באםטע א״ראפעישע אינטעליגענטן, ,דעדעס שטאלצע ראגםעס און עגאיסטישע פאראודטײלן א־ך האב קײגמאל :יט געקעגט טײלן; א״גזאס אין מײן אײגענעס סאטערלאגד, ־א־ן איך האב אזו• געקעםפט, אײנזאם אל־זס װעמעס גאציאנ גהט ױ 914וטן יא־, כשעת א־ך ר.אב דעמאסקירט ם׳־ז *עזטע טעג ד• ע.־ ע מלתםד,.;לעב עזדעק גע־ נאך א״גזאמער דאן, װען עם איז ערראק •ץ ג א־ך ־ א־ז א־ך אט תר שתקלעכער שלום, װעלכן ישלדש, ־עי עװא־ן : שלאסן >׳ םון יק און פארער ער־הױם אתװיזיע נו ־עמאסק אי־ף י ,יט הער בלדױ מ־ט א קלײן, קלײן הײםר חנױם זאמער, א״נ אט א און איס. יאײראפע, כױ צו פא־טײױקן דעם פאר־ מערב־ א־ן טײ א־ך , *ט: לדעד״ מ בי* האגמ כויט איס. האנ קעמף איז יןעד זאגט זשע־ניט, איל־א סעלוױנסקי, אז מען ״קק ניט יי״ן םױ׳י־י. פר־י איז דער, בײ װעמען עס קלעקט מוט מקױב צו ז״ן אלץ פאר דער םרײהײט פון ז״ן :שמה. און או־ב נײ ה״נטיקן טאג ז״נען אויף רער װעלט פא־אן וױיגיק מעגטשן, װאס פאדםאגן אזא מוט, נו, איז װאס־זשע, איז דאך אװרא־ :ײט־קער, איך זאל םאד זײ זײן אלם נ״שפיל. און איך װעל זיך ניט ענדעדן ביזן םאמע טױט. װאם שײך, װ״טעד, יענער ״מענטשלעכקײט״, װעגן װעלכער עס איז, לו־ט א״ער מײנוגג, םיא־א־ גלאדקאװ, ״לעבערלעך זד רײר; א־ן אונזער צײט״ - א־נמ־טן פ.ין דער אלגעמײגער חיהשער און ,װילדער מלחמד״ שײנט מ־ר וױדעד, אז דװקא איצט דארף מען זיך שטעלן אויפן צד םין אט דער ״מעגטשלעבקײם״: אץ דעט שטעקש םער ױױקאלישקי״ט. איצט א־ז ״ױ טענטשלעבקײט״ ױ פאן, און דעדצו :אך - אין אזא מאמענט םון נעראנגל, װק עם גארראט א־ר צעט־אטן צו װעק. א־ך באם זי ארוים פון אונ־ טער די פיס םון ױ בעסטיאלישע, רציההױק־קעמםנױקע מענטשן. צעמרעט מ־ך, אויב איר װי לט דאס... עס פארשט״ט ז־ך, בשעת עס האנדלם זיך װעגן דעמאטקיק ױ צבועק־שע פרעױקער פ־ן ״מענטשלעכק״ט״ און ״שלוס־־, זײ׳ נק מיר א״נשטים־ק. און װער האט ראס נאך אומברחמנותרקער און עקשניתױקער נעטאן, װי איך - דער אוימאד םון ״לילױל־?״ :א־ צבועקעס ,װעלן זיך געפינען שטענױק, בײ יעק ענין, א־ן ״ע־ רער מתנה. דאס זײנען ױ שאקאלן, װאס גײען נאך םוסטױט נאך ױ ל״בן, ־ױ צו פא־צערן ױ ש־ריס, װאס יענע לאזן איבער, און, אויב עס ט־עםט זיך, אז דער ל״ב ,װערט קראנק אדער פאחזאונדעט, פא־ענױקן זײ מיט איס אלק. מישט ז״ ניט צונױף מיט ױ לײבן. מ־שט ניט צונויף דעם מיטיקן, דעם באהא־צטן אייױװיתאליזס, ,דאס טענעהט: ״בעסער שױן צו שטארבן, אײדער צו פא־ראמן ױ א״גענע איבערצײגונגען״, מיט דעס אײגענעס ע־־איזם, װאס טראבט נא־ װעגן דעם, וױ אזױ אנצושטאפן דעס אײגעגעס בויך, יאפױױקן רעם א״גענעם אײגענעם ערגײץ, ױ אײגענע אינטערעסן; מישט ג־ט צונױף ױ םאלשע ״מענטשלעבקײט״ פון ױ טארטױפן י ,װאם װערן * העלד יין סןליעדם קןפעדיע.