Literarishe bleter · 1931-03-20 · 12 (20.3.1931) · p. Seite 218

י׳יטערארישע בלעמער נומי 12 (359) זײמ 218 הענער װ*לטן געק.—ט,?נון עש ינזאטט ז־ך אגעלונגענע :■א,־אר־ע:>. ניט או־ף ק־־ן דידדי״נעלם. םען װעש ז־ ארויםװז>ר*ן ם.־ן װאױנדנג. א־ר א־ינצילןע האטענ־נג א־ז... דער מיליןזנער. און לער ״ם־׳ ליאנעד■ ט־טאטל־ן קוםט עד א־ד. עד גרענגט איר דעטעכע־ צ־נעלעם באנאנעט און נאך אזעלכע ״לוקםוס״׳אדטיקלען, זי זאל זיך דאכ הארץ דערכאםן. ער פא־ז־כערט איר, אז סאו־גן װעט ער פא־ א־ר נאעאלן די,־ה<עלט. און ער לאזט ז־ך ארויט א־ן גאט א־־־ן צו האלטן װא.־ט. צ־ פעליק לארט מען א־ם אדיין אלם ״פויטט׳שלעגער/ ער נעםט אן דעט פא־כזלאג. אנררה האט ער? און וױ ראר ער איז און פחדנוהדיק קעגן דעם ריז, ז״ן פארטנער, םיינט דער עולם זיכער, אז ער װעט א־וים דער זיגער דאם פונליקום אנעד אנטטוײנזט זיך. טיטאם״ לין איז א־ן דער סצענע ענט און אויםגעהאלטן. עד לדיגט טאקע א־ן די צי־ן א־ײן, און... םא־שפ־לט! טשארלי איז א־ן פא־צװ־םלונג. ער מרעפט װידער דעם קאםר־זנעם םיליאנער אין אזױכירן צ־יםטאנד דאם א־ז ג־ט. דער מיליאנער פאלט א־ויף או־ף ז־ן ״פר־־נד״ און ״רעטערי'. פ־טאפ ■1־ן נוצט עם אױם און נעט אטויזנטער. דער יאנע־ ג־ט עס א־ם געק, אנער •!•לי יטלימםזל וױל, כאפט םען ט־טאפלינען... אלכ ״רוינער־. דער םיליאנער דערקענט א־ם ניט <װ■ נאלד אז עד האט זיך אויםנענ־כטע־ט>. טשאפ׳ לין װערט כא־יט־קט א־ן תס־סה. ע־ באוױ־זט אנע־ פ־יער דעס נל־נ־ן ם־דל אפגד־טטעקן דאט געלט. זי םאכט זיך די אפעראצ־ע. זי װעדט זגיעװדיק. ט־טאפלין זיצט אם ז״ן טערפ־ן. ער קוםט ארײם אויף דעד ליכטיקער װעלט אין ז״נע קלי־• דער, ער ג״ט צו דער יטטעל, װאו ־אט בל־נדע ם״דל םארקויםמ בלוםען, און... ער טרעפט אנ׳ יטטאט א א־עםען קוײטל םיט וװיזן אגאנצן נלוםק׳גע׳טעםט, און דאס םיידל א־ז זעענדיק, יט־ן און גליקלעך. ביזורים װאו־פן א״נעלעך צו איר, און אויף יעדן ד״כן, יט״נעם ױנגנםאן ם״נט זי, אז דאס איז א־ר ם־ליאנער. דער ,ם־ליאנערי ט׳טאםלין אבער שט״ט אין ז״ט און יטליננט ז״נע םרעק. םיט אירע צעעםנטע אויגן א־ז צערונען געװארן די גרױםע אילוזיע. ער א־ז ארעס און אפגעױםן-. קונדייסים יטלעםן םון א־ט שט־קע־ װי םון א שטאש׳םשוגענעם. ער אנער שט״ט פארגאפט. זגים אנפאנג לאכט זי ם־ט , , קזנד״ם־ש־ע שם־ק. ד שענקט א־ם אנליםל א־ן לאץ, ז־ טראגט א־ם אנטקעגן א נדנד״ ער אנער שט״ט װי םארשטיינעדט, און אבר״טער, אויפגעםראלטער שם״כל איז גענלינן םארגל־װעדש או־ף ז״נע געעפנטע ליפן; זי ה״בט זיך אן משער ז״ן און פחןנט א־ט ״דו?", ער ענטפערט ניש, דאם װא־ט איז פארשט־קט געװארן א־ן האלז, בלויז דער שמ״כל װערט נר״טער און גרעםער, ט־פער א־ן געם״ניקמער. אץ- צום שטוינק םון פובליקום, ענדיקט זיך דא דאם בילד, אן אקוש און אן אגליקלעכן םוף. טשאםלינס אױםגעריםענער שס״כ־ א־ז נעבלינן הענגען װי אצייכן פון אטיפן, אוםענדלעכן צער. דער אינהאלט איז נאנץ פשוט און געװיינלעך, טשאפלין האג־ אפשר ננװנה געגענן אזא אינהאלט, נדי ער זאל קאנען גק'אוי־ גליטשיקע װעגן און - זיך ניט אױסגליששן. ער האם יעדן שאבראז װעז די דאםע, װעםען סען האט צוגעט״לט דעס כנוד אינערצו- שנ״ק דעט שנוד, טוט עם, און די ה־לע אינעק ־ענקםאל פאלט אראפ, זעט מען וױ... טשאפלין ליגט ז־ך דארט גאנץ נריװח אויס׳ געדר־יט און א״נגעטוליעט א־ן דער מארםארנער שװים פין דער םטאטוע... א־ן דעד צ״־ט, װאם די םטאט,־ע איז;עװען פא״האנגען, האט טשאפדין דארט גע־.אט ז״ן געלע.ע־, און ,־י או־פדעקונג האט א־ם פארטריבן. פונקט װי טען םארטר־ינט ם־יגל םון אנעטט אװעק... אשא־, װאם דעדםיט ענדיקט זיך ניט דעד פ-אלאג, רער א־ייג־ פ־ר צװט נ־לד. טשאפלין מאכט נאך עטלעכע קונצן, װ• דאט אר״נ- שטעכן פון דער שט״נערנעד שװעדד םון אאנדער םטאטוע א־ן ז״- נע הױזן ־און נל״נן הענגען אזוי... טשאפ־־ן ג״ט אין גאט <וױ געװ״נלעך א־ן ל״נע פלודעק די נר״טע, ם־טן שםאלן רעקל ע*ט ד* ארלייבנעעזטופטע עלנבדגנש, נ־־טע, צעװ״כטע ש״ך, נו־טן קורצן שטעקעלע, ם־טן הא־טן קאפעלושל, און םיט ד־ קל״נע װאנטעלעך״ און זעט א נלוםען־פאדק־־פע- דין לי־גט אים פא־ צו קו־פן אנלום. פא־ דעם לעצטן םענט קו־פט עד די בלום. עד ־ע־זעט אנעד, אז די •:ד־נע, נלאנדע בלו־ .צ.- לאץ. עד 1ו י ו רען-םאדקו־םערין איז בל־ני ע־ ה־ט שטארק די בלום אין ק װאל־ט געק געקו־פט נאך. האט עד ק״ן געלט. ער שפאצ־רט לענן װאםער דע־זעם וױ א״נער װ־ל זיך מר־נקק. ששאפ׳ לין דערלאזט ניט. נאך עטלעכע טצענעם גע־ פ־נט זיך שװין טשאפלין אין הויז ם-־נם םיל־א׳ נעד, װאם האט ז־ך געװאלם מרינקען. דעד ױפ פ־נם מ־ליאנע־ א־ז פ״ן ארױםגענדאכם. דאם האט אים געט,־־. -ו ״םלונ פאד <. ,<, װאם ז־ן זעט משאפלין אין זי־ן ג־ים פי־■ פרו־ האט אים פא־לאזן, אין הגם ס־< ו־<= נ־ט ד־ פרו־. שם־גלט זיך עס אפ או־פן נעם־ט. טשאפל־ן פ־לש מיט. דעד ם־ל•׳ אנער ה״נט אן ד״־ל־ען און שי־וק. טשאפל־נען. ד״ן פר־־נד און רעטער, נעמם ,יר ם־ש או־ף א־ע הול־אנקעם. עד שענקט א־ם זק ,־ייכן או־■ טאםאנ־ל. טשאפל־ן פירט ז־ך א־ום מ־ט דעם א־־טאםאנ־ל. ער פ־רט אם אה״ם די ארעםע. נ־־נדע נלוםען׳פארקו־פער־ן. ער האט פ< דעם ם־ל־אנעדט געלם אפגעקויפט אלע נלוםען נ״ם מ״דל. ־אם ם־דל דעדצ״לט א־ר םוטער װעגן דעם, װאס האט זי אה״םגעפ־רט: אז עד א־ז ז־כער אר״כער, ער האט זיך א־ן א־ד פא־ל־נט און װעט קוםען עו א־ד... זי חלוםט, און - טשאפלין אויך. עד קוםש צו איר. אנער ער א־ז דער זעלנעד קנצן .װאס פדיער, װא־עט װ־ לאנג דעד ם־ל־אנער איז שיבור, האלט ער טשאפלינען םאר אפר״נד, און װי נא־ ער נ־כטערט זיך אויס, אזױ ה״סט ער אים א־ויסװארפן, צונעסען דעם או־טאםאנ־ל, און ט.־״נש א־ם פון דך װ• אפגע, װאס האט דך אוםז־סט צוגעטשעפעט צו אים. משאםלין קוממ צום מ־־דל. ער האט ד לינ און טרייסט ד. זי גלעט דינע צעריסענע נגדיס, און מ״נט סיז״נען הע־לעכע מל׳ ניש״פ. ער ,־עדט צו א־ר ,װעגן אגתיםן אײגן׳דארןטאר, װאם קאן זי זעענדיק םאבן. ער װעט איר העלםן מיט נעלש, אין דער צייט װאס ער... האם קק סענש ניש... די ארעמע מ״דל איז סארזארכט-. ד איז קראנק און האט