Literarishe bleter · 1931-03-13 · 11 (13.3.1931) · p. Seite 211

זײט 211 ליטערארישע בלעםער נומ. 11 (058 רן־ם״קן יידי*ן לםון• ״יך װיל י# זנםר םוין בזםזרקן, ■ז םזן קלערם נים ב״ םונז זייער םיל װען םרײען״הזניל, ודי מען ם״נם, *ון יי נשרע ײדישע װערסער םון *וםעםוס ז״נען *ויך נײ *ונז נםד• גרןו נין *יך געװען *ײ• נער םון די דןזיקע, װןם הןם נעקעםםם םים דער סוראדיקםםער םםרניםערוננ ם*ין נםזײסיקן וי םרויעןיהענולער םון ײריםן לענן *ין *דנענםינע *ון *יך *יל, *ו *יך ו*יף *ינםעי םיש *ונקס *זן **רניםעדוננ קעסםן םנרן נםזײ• סיקן ײ םײנוננ, *ו ײ הויםס *רןנלעס םון *רגענסינער ײדיװן לענן *יז *רויעו-ח*נול. פיר הןנן *ינזערע עקןנןם-סע *לןגעניסן, *ױעןלןגיסע מן• םערניסן *ון ר־םעניסן *ון דער ,םענסס *ין ניענןס *ײיעס״ *יז הײנם ניסם םער וער, װ*ם סלום־עלינם הןס נוסרינן, *ון *יז דעד זעלניקער ײו, װןס *לע ״דן םון דער נוננער װעלם. םיס ררףאיץ *וייז יעקב בןסאשאנסקי דןס *ײגניקע װןרס .הײזל״ ב*סײם *ין *רנענםינער ײדיס (*ון, דונס פיר, ניסס גןר *ין *ינענסינע) * סננדהויז *ון *ייך דןס וןזיקע װןרס קןן גע• נרוינס װערן *ין *ן *נדעין זין *ויך. מען םןר ניזם נונונן *ין *רגענםיגע דןס װןרם .חנרהיםון׳, װןם נןםײם *וםעסום * קהלססון. * סןלםיק, *ון *ין *רגענסינע בוסײס וןם .*רויען-הענולער*, *נער דןס *יז דןס *ײנניקע װןרם, װןס הןם *ץ *רגענםינע *ן *נועי נעדײסמנ. םורון *ינסערעסונםע וער• ס־נינגען *ץ *רנעגסיגער ײײס, װןם קןנען זײן נולערנײק• *וײ לססל *ןרםןנס *ונזעד ײײס * סך רוםיסע װעיםער. *יך הןנ *סןל גערעדם םים * ״ײסז קןלוניססס * ױן, * נענוירענער *ץ *יגענסינע, ער ה*ם גערעדם * גוםן ײדיס, נןר וי לינדװירססיםםלענע *ינסםױסענסן *ון *לע סײלן *ון ײ װעגענעי ה*ס ער *נגעיוםן *ויף ס**ניס *ון *לע םןל זיך גענוםסז *ויף ״ויס הײסם וןס ז... *ון ער הןס געזןגס * רוסיס רןרס. םיס םײן רײזע, װןם *יך ם*ך *יעסער *ינעי *״רןםע *ון *םעריקע, נין *־ך ס*קע *ויםן *־ך *ינםןרםירן װענן *דנענסינער ײדיסן לענן *ון ננדל■ *וץי װעגן דאם װאדט האט דעד לײענעדן 7 7 7 ענםפערם אויף דער אנקעטע פון די ״ליסערארישע בלעטער״ םון דער װעלט-ל'טעראטרר? געארג ם־נק: ״מיך הדנגערט״. רער געראנגל סון לעבן, די טדאגער־ע סדן רעלט - ־אט געבעט נאך ברד־ט. דעם ט־ם םרעםן םיר אד־ף ט־־ט־אדן-־ג־ר־ט - דערםא־ א־ז ער אומםארגעםלעך. 14. ט - ן / דןזמאטשעװע. זועלנע צרײ נ־נעד ר.אין א־ן פא־גאנגענעט יאר געדאגט אד־ף ט־ר דעט שטא־קטטן אײנררדק? דוד נערגעלסאנם ״מידחהדיך. ראט ט־ך ג־ט אדנז דאש ליבט אדן רעם ־טש־גל ט־ן דער רדם־־טער ר־עדאלדזדע. ראם בדך ר־־זט אדנז, רער ם׳קען אנםגק מ־ט דער ,־עראלדצ־ע. ם־ל־שא־ד, א גערעזענער ארבעטער, א־ז רעד ם־רער סדן ר־ערקאט ער ר־םט נ־־טם םדן קײן שדם םחד און נאנגיב־ק״ט, ע־ א־ז ־אנםעקרענם אין ד־ן ־עדער טאט. ט־ן ז־ינע רײר אדן או־שפירן ז־ך קומט בדלט ארו־ס דעד דעדדזנ ״דער ראש איז מיט אדנז - א־ז אונזער ט־־ינט, דער ראם א־ז ניזזט מיט אונז - אדנזע־ ם״נד:" דאם רע־ק ד,אט אד־ף ט־ר געמאבט דעם עוטא־קסטן און ט־םםטן רדעדם. ״כ׳שארברען םאריז״ םון ברדנא ־אש־ענםקי. דאב א־ז אש־טר דאט ערעוטע בוך, ראם ג־ט אדנז א ב־לר מ־ן רע־ ה״נטיקער קאשיטאל־םמ־־טעד געזעלשאשט, דאם ער־טטע רערק, ראב באוד־־זט אדנז די אדיםגעלאעק״ט און ד• דעמאדאל־• זאצ־ע םדן דע־ בד,־זעודאזער װעלט. סזב בדך א־ז או־גינעל אין תר םארם אדן א־ן דער קאנםטרדק׳ צ־ע. 15. שלמה לאופער / באצק־ל$כ$װ ־אב מענטעולעבע לעבן באזירט ב״ם ה״נט־קן טאג א־־ף קעגנ• זעצלעבע ־ב־דות, םיקדמען בא־ ראנגלעניעון צר־עון קלאב אדן קלאב, אקאמף פדן דער מעיה״ט אונטערדױקטע מענטעזן טאר אנ״ע־ רעלט פון ראטע־־עלער אדן ג״םט־קער אד־בל״זונג. אט ־אב לנבן דאי־ף א־ן דע־ ליטעראטור געם־נען אן אפקלאננ. צ־ געפ־נען ז־ך ד־בטער, רעלנע עזאפן א־ן דעב ד־ע־נדאנטן ג־בט? אױב מ־ר רע־׳ז נעםען פון דער נ־שט-־ד־־טער ל־טעראט־- <אין ״ד־שע איבעדזעצוגגען>, רעלן מיר אױמ־עבענען א גאנצן צעטל, רי; בא־ביב, ,־אלאן, גאחקי, סינקלעד, נעקםע, גלאדקאדו, אילעש 12. מ. םרעברא / װארשע םון דעד ״ױשער ליטעראטור האט אויף מיר געםאבט דעם שמארקםםן א״נדחק שלום אתם ״רארש־״י״. אינטערעסאנמ ז״נען אין נוך ױ מאמענטן, ראו עם װערט געשילדערט ױ ״ױשע קלױז-ױגנט אױף ־ער בראדױנץ, בעח םיה״בט ז״ אן א־יסצוםעלן לוםט אין דער שטיקגױקער אטמאסםעד. ראס ױיסן ז־ך צו זון, צו ל־כט, אין דער גרױםער שטאט אד״ן, ראד סען קען םר״ ל״ענען אבוך. דער דאזיקער מאמענט איז נאך, ליידער, ב־זן ה״גטיקן מאג אבטועל. םון דעד רעלמ-ליטעראטור האט אד־ף מיר געמאבט רעם שטא־קםטן א״נדרוק ױ ״װעלט<עש־בטע פון הערבערט רעלם״. נאך דעד לעצטער קר־ג איז ראס רערק םא־ אדנז דאשלט א־נטע- רעםאנט, װ״ל מיר זעען דעױן דאם פאטאלע פערצנטע יאר נ־שט אלם באזונדערע דערש״נונג, נאר אלם ױנגעלע םון דעד גדױםער געשיכטע-ק״ט. ױ ״רעלט-געש־בטע״ איז נישט נאר אגעשיבטע םון מלבים און קריגם-העלדן, זי נעמט אויך אדום דאם עקאנאמישע און קולטדועלע לעבן םון ױ מאםן, זי ג־ט אונז אבילר ,רעגן ױ ערשטע, בױמשירע געצייג ביז צו ױ םינםטערע מאש־נען םון ה״נטיקן טא*., טדן דער עישםער םױס־ט־רער אחנאניזאציע מ־ט איר רילדן האר, ביז צר רער ה״נטיקער קאמטליצירםער םלוכה. ױ אילוםםראצ־עט װאם ז״נען צדגעגעבן צו דער נעשיבטע, גיבן א ױיטלעכע םארשםעלונג רעגן רעם פארצייטיקן לעבן און שאםן ביזן ה״נטיקן ם>ג. 13. טוביה גורװיטש / פןך־ברןןדזש װעלבע צרי־ רעױק האבן' אױף מיד געםאכט דעט שטארקםטן א״נדרוק? ד״ ליױדקם דער ״יולס״ - דער ט־םסטער אדיסגעשױי םון ליידן. דער ױם םון ױ זשאװעדד־קע ק״טן צר םױ־ה״ט. ױ משא, װאס א־ז ניט צד דערמראנן. ל״ריק איז תר, ראם האט ױ ל״ק גע- םרדנקען, װי א שכדר מױנקט װ״ן. ױ מאםע קאן בל־נד גישט געםידט װעק - םארקעדסערט לי־ודק ױן דעךלייזער אין געשמאלט םון א גדלם. ל־יריקם!גולם״ א־ז דאס שטארקםטע, אױגינעלםטע ,דערק א־ן דער ״ױשער ליטעראטור םאר דעו־ לעצטער, צייט, עס האט געמאבט אויף מיר אן אדםםאחנעסלעק א״נדתק. ,