Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 11 (13.3.1931)
- Date
- 1931-03-13
- Page
- Seite 207 (sequence 11)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 61% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804658--06436-4801556- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ליטערארישע בלעמער נים• 11 (358) זײט 207 ־אכ יאנד. און לױן באהע־שט א .־תמנות או־פן ינודאגע,־: נאך גאר איונגער מענטהו און אזױ םרי זאי ע־ אױעקנ״ן ם־ן ־עד ויעיט. א יטא־, אשאד, אנעד פאדט: דוד המדבד. יעקנ האט דעדווײי אינע־גערםן דאסנעעוםדעך דע:ן ני־־ער רא־נ א־ן קי״ק, און ליסנד־ק, אז עד ־א־ף יעצט צום יטדאגע־ און ניעוט דער שלאגער צד איפ, האט עד א״פנעהױנן ־אם ם״~ע״גײ און אםרעג געמאן: ,די מיינםטו, לר, לעין די ענניענדעד א־ויכ תון מצדיםי ״םט א־ם םק ־ ־טטענױק, לק זיך לעדשדאקן, ל־ האט לױ דעדםאד אגע־ ז םא־שלא־נדן. ניאנקק. ־־ ,ל־זיע א־ א -<> *< .׳ שױאגע,־, ײקער;על, לעל ־ענע םאה א־ם העל שלא איז געשטאנען;׳ישדאי. א*י גא־ נאענט צ־ : דאך אזז־ נאענט, ־כ אי־ י\•* •*■*■ו א• ן -ו&״ וײן ד״־־ט. דעדםייט צ־ד־ק אין י זץ־ להי האט נ־הדע־: אנגעהוינן מיט ישו: האט עי שט, ־אם דער :י ענגיענלעד לעין א־ו־ם ם׳־ן מצױט א צ* די - ־־אדט. רר זז^דן ארײו ,לײג־ק. דעד עיקר, : י י״דן זדמ או;י יעקנ םייט, אז עם נײט ניטוחע און עד א־ז אויף א דדך. מםר״מא ,דעט דודכי״ן דאם מאי אן מהלוקת. ע־ האיט אנע־ אדײיע אפ מ־ט דעם עצם ענין. - נו, י>ג םיםא־שט״ט זיך אלײן, אנעד נ־מ״ן, ב.ד־נ, ענ־.׳ יאנד א־ז םאו־ם אגדו־םע מלונה - דאם טיט עד ־1.־ין צ־לינ - א־ן ז״, די מצ־״ם - םיא־ז דאך גיאט אקדעצ־ק פאיק. לוי םארטראנט זיך, די אויין :אקומען אן אנדע־ן גיאנ•;, און עד זעט פא־ זיך אנ״ע ליז־ע. — הער, יאנטיטע, דו ע־־־ט. םיא־ז א יטיט־- יא יענדער זאין מםנ־ם ז״ן מיצ־ים און זײ װעין זיך דאך. לאר א־נדיע א־ז ט״נ ־עקנ האמ םאד־טטאנען, אז א־צט א־ז ד־ רינט־קע צ״ט עשעם יעלא־־ד צו לעק נײ יו־ן, אױ ער מע־טה ם־חר צוגעטראטן צום עג־ן• : זעד עי ױ עגג- מיליאן דוגאם. לק םא־ / א אזהז נ*ז א;חיטע מיונה מיר ווערן דו ל״םמ לעג ק״ן א־נחע. ׳־ער;אנן ז און טויט. געדענקשמ - הוח הוד/ דו - ק״ן ידויסער :ק־ א־ן די מאםעם מ־ט ד־;עאג־אפ־עם נ־ן א־ך נ־־טט. דו ,ד״םט דאך, נא־ א״ן זאך דא״ט איך געלאיט .ד־םן: ל־םיי א־ט־עזד און אן ע־ך א־ז דאם א־־נאם? ״אמ־ד זאגן - א מאף, צוױ־, צ־ ב־וױ־ס א האינע־ ליאק? יו־ האט אנער נ־־טט ק״ן ה־טגה א־ן ד• מאםן, און עד םי״םט. ז־ך דעם ־ם־לאגעד און ז־ך איײן מםנ־ד צו ז״;. - אדונאם א־ז אן עדך, םאדשט״םטו, אזו־ גדו־זנ ד־ םון ־א־ נען ניז... נו, איענג פ־ן נאנצן ד״־יף און טאםיט אזו־ :די־ט. יאנט־טע האט אויםגע־טטעיט אםאד ־טדעקעדדיקע או־גן א־ן אנגערוםן ז־ך מיט םאדדדום: - או־נ אװ־, דאדף מק ־אך האנן א ק״מא־ין £־; א ד״־נדעדט דונאפ ע,־ד, ננד• צו םאדי־ען ז־ך א־טט־קי ״גאםםא־ דארסטלע״י יױ האה םו,־א טאמעד שאדי־דט ־עקנ דעם ה־טק, ד־י עד ־1״:טער מאכן דעם ענ־ן. - םא־לאם ד״־נדעדט, נענ־ג םוםצ־ק, און י־הד דוחק קען קיעקן :־נף־און־צלאנציק דוגאפ אויך, אל־דא דאד־ן ־־טדאי מהנים, םימ״ן עםעם אנדעױט: ױ אדץ-־־טר־אידיקע עדד קאן מען נ־־טט פארגי־־נן מ־ט דער גיות־ערד, םיאױ דאך עםע־ם אן אױן יכת הינ ודנ־ט. אדטע הײכט או־ף דעם םוידהאנג און יטטעיט אלעק או־םן ט־ש. יענן יױס נתב־ם, א״נ־קע שאנטיעך םא־נ. יעדנ פא־ד״־םט ז־ך. יו־ט דעם םאנס ניאםקײט, טארשט״ט ז־, אז דעד :רודעד ,־ע־.ט זיך או־ןג םישט זי זיך אר־ין. דעד טיש, ױ םסרים-שאנק, ױ צל״ איטע דעמבעגע נעטן, ױ קאנא&ע און דער גרויער אוילן זײנען אפג־עצ־־מט םון דעד אנ־ דערער העיםמ שטונ מיט ארננישער םארהאנג,;עלענט אין פא־► ש״דענע קאייחטע ניומען. דא, :י.ין דער טײל דיחק אדער ,ב״ מ־ד א־ן חדד־׳, לי יױ םיעגט זאגן, איז או־םגעיײגט ױ תלקײט םון אבית־ױן־שטוק אין װעיכער עס א־ז םארניילעדט נעלאו־ן או־ף אײביק אשטיק הײליקײט, לאס יאזט זיך נ־שט פאדשװענן ניטום אוםן. לוי םיעגט דא נ־שט געשטערט םון ־ער אנױנר טײי שט־נ, לעיכע איז געלען ביויז גשמױת, שלימען אינעד װײטע ימען קײן נני קײן םםרד, קײן אשננז, קײן םויין און צוױק קײן אדץ-־שדאי. א־ן פארמאטערט םון אזעינע וױיטע, הונדערטיעױקע נםיעות, םיענט ער םאלן א מ־דער אויף דעם ראדדם־נער מורה הוראדיס איטע־ קאנאפע, לאם זײן ,לײב האט נאקומען אםאי ררשד,־געשאנק און אזוי אםייגן ביזן נין־השםשות. שםעטער, אויסװאננױק ל־ םון א טיפן שיאן/ םיעגט ער װידער, נײ דער ש״ן פון דעם אנטער יעםפי, האיטן יאננע ודנ־ח־ם מ־ט אחד־העמן און םיט רײנעסן. דעד שאטן םון יױס קאם םיעגט דעמאיט שט״ן מודאױק נױים א־־ף דעד לאנט און אנלארםן אשרעק אויף ױ ק־גדעד, לאם םיעגן ז־ך א־יםנאםן אינמיטן דער יאננער טנה־נאנט. דעהעענױק אױף דער לאנט דעם םאטערס גחיםן אםגעשאטנטן קאם, םיעגן יײ זיך שרעקן םאר טוימע. לען ער האט אײגגעדדעמימ, אגגעיעגמ אינעד אםםד, אױ שוין איטע געשטאנען אויף ױ םים און געג־ײט זיך א־ן נע־ לעינ אױין. דער קאם האט איר נעשלערמ לי אגעלאיטיקע משא, צויינ דענ טשאד סון דעם נאםט-יאמפ. דעמאיט האמ יױן דודנ־ נענומען דער ערשטער םאדטאנ-שױדעד. םיאױ שוין נישט נעװען :דאי אראםצ־ציק ױ נגױם, איז ער אזוי געביינן דרעמיען, ניז די קינדער ז״נק אויפגעשטאנען. שםעטער, נײטאג, צוױשן אײן נעשױםטס און דעם צװײטן, האט לױ, ל־ ױצא צו זײן, נענאםט עט- יענע מאד אדדעמי. ־עקב האמ ז־ך דעדנעענטערמ צום סאדהענני. איטע האמ דער־ יאעמ דעם ברודער אנענקי. :עט אים אז איך הא? אחיך, שיאױ - זעץ זיך, יאנטשע, ךך, םאד־ םארחנט ־י ל נעם אוז יױ, שױן סון צװ״ װאבן אהעד: און ע,־: קייאמקע, , ז״ אדדענוגנ א־ן קיעפ םיםענטמעד און מאך א״ן נו־ק מז איז: איט ע טעג ה גאנצי דיהאט דען עםעט צ״טי אז חיק, — .ײעי א־ך לאם ענט׳ אין מיי״ו צױן. אדער םישדײנט, אדעד פדז• גישט מ״ן ק״נער .ל״םם ־־ אז ז־ האט אטיפן ז־םץ געטאן - םון הינםעדן םארהענגי אםער האמ ויך נאלױן יױס.העיער לאם. ער האם ױך נאנױסט מימן שלאגער אױף ישק קודש: - מה נשמע, אדוני? דאס ביאםע פנים האט געשמײנימ און ח גחיםע גחיע אויגן דאבן באטראכט יעקנן װי זײ וואיטן געמראםן ױאם ער מײנט םיט זײן קוםען. לױ האט םארחקמ ח הענט אין ח אדבי און געװארט, דער שלאגער זאי אנהײנן די מחיוקת. יעקב םירמ זיך אנער מעשד,־םוה־. ג־שט נעאײימ, זאי יױ נישט מײנען, אז ער ד,אמ אים תלין םנצח :עװען אדער או ער ־אדף צו א־ם אנק־םען. פא־םידט עד א שמועם מיט דעד שלעסטעד דענן מםחר. - האסט אםשד, איטע, אםעקי ניויע םארנ, שמואי בעטקע :•ארט ערשט ױנסטאג ק״ן לא־שע. לוי יאזמ א־אם מיט יאוש ױ העגט און םארשלינדט הינטערן :■ױרהענגי. פלױנע שטעלמ זיך א־ם םאד לי אסדנ־, ער, יױ, שט״ט אויםן שם״ן ראטהויז, און נ״ם עק שטאט, הינטעק שענט־ הויז, זײנק אויםגעשטעיט אויף ױ זאמדן;אנצע שורות בײדיעד - טועה ישדאל. און עד װארנט זײ: געדענקס! איר װעט אויםשטא־נן א־ן מדנר. אייערע קינדער, דער ױנגער דור, לעט זוכה זײן צו ־עען