Literarishe bleter · 1931-03-13 · 11 (13.3.1931) · p. Seite 198

ליטעראי־יש;* בי׳עי־ער נומ. 11 (058 ׳ט 198 ־עדעד ־אפג־א־עד־־ן; :ד־• איז :עוזאלד־ד) להומ עד גע^־נען א־נענע-נאענטע םענטעזן, א־ינענע נאענםע נשנדת, םא,־ .ידעםען ער זאל קאנען *צטםלעקן ז־ין א־נערדענע װעדט, אױםגיםן זײן בימער דןיי־־״*, *יײ געפינעז א דערלײכמעדךע. אץ דאשמאיעױסרןם ״וױיסע נענמ״ קוממ אזא כדן זײעד׳באדאק• טעד־םט־עזעד דאטטא־עדםקי-דיאלאג צוױזזן תם העדד ם׳־ן דער רע־׳ צ־ל־ננ א־ן א םרו־: ״הערט נא־ - זא:ט צ־ א־ט ד־ םרוי - איר דע־ציילט ז־עד עזײן: נא־ אם־טד קאן מען עםעט-דאט דעוזדילן נישט אזוי שיין. װאתם א־ד רעדט אלץ אזױ נלאטיק, וױ איד ל־ענט ארױם םון א בוך. ״נאםטענקא: - ענפפערש ע־ א־ר - ליבע נאםטענקא: אנתד ט דערצ״ל; קאן א־ך נישט. איך בץ א־צט, ל־בע נאנטענקא גע׳ גל־כן צו ־טלמה המלכם גייםט, .־דעלכעד א־ז טױזנם יא־;עדען פאר שלאםן אונטעד זיבן שלעטער א־ן א קעםטעלע. און װען מ־ר ז״׳ נען ז־ך א־צט וױדעד צונױםגעקוםען נאך אלא לאנגן אם־ט־־ד, ד.אנן דך א־ן מײן קאם געעםנט א מויזנפ םא־־טטאפע־ס, און איך מ־ז ז־ך צעגיםן א־ן א טײך׳װעו־טער, אנתרש װער איך תרשט־קט. און ־עד־־ע־ בעט איך דיך, נאםטענקא, ׳טלאג מיד נ״טט איבער...־־ אזױ אױך האט דאםטאיעװטק־ געםילם אין זיך אן א־בערםלטן קװאל און בםדר ז־ך באמיט אררםצואנמםלעקן פאר אונז זײן ד.אר■; און מוה. אין ז״נע װע־ק דײטן זיך ־טטענד־ק ־טטדאםען געםילן, א־־נ״ דדוקן, אנטפלעק־נגען, - װ־ עם װאלטן דך מיטאמאל אויםנע־ עםנט־ ״טו־זנמער םא־שטאםערם״. דער *תג םון דאםטא־עװפקיט געשטאלמן צ־ט ז־ך םון םא־־ט־׳ ־ענע עקן און פ־דט, וױ צו אײן םונקט - ־<־ ־אמת, צו װא.־האםט־ק״ט. דעד װ־לד׳נ־ו־זנד־קע־ דמיט.־־, תר ם־לאטאם־־ט׳אבםטדאקטעד א י ,דאן, דער או־םײנט־ק־אנקעט־שעד אל־אשז־ג - די דר״ ז־ן םרן דעט אײן םאטעד ם־א־א־ קא,־אײאזאד, און אדום זײ - תר ק־־םל, דעד ״ױצא׳דזםן״ פ־ן דעמהזלבן ם־א־אר - םמעדדאקאװ, - אלע ז״ צוזאמען אץ יעדעד א״נעד באזונתר םא־קערםערט א־ן ז־ך נות־ת, עלעמענטן, ׳תלטן ם׳־ן דעד מענטשהײס מ־ם א־ת אלע געדאנגלענישן און געםלאנטעד פון דעם אמאל, םון דעם ת״נט אדן. לײדעד. אױך ם׳ץ תם מאתן. די וױתדשפ־עעױקע נ׳ית־ת א־ן דאםמאיעװפק־ס שאפ;: און די א״ננא־ט־ק, סםעציפיש, מ״םטעריש עם באד״זט זײ, עס שילדעדט ז״ דאםטא־עװטק־ א־ן זײנע װערק. (ם ו ף ק ו ס 46 נחםן םייזיל ׳•< .—ן מ• ו ו• *ו לאלט נאך ױך ״זעל־׳1 ע־ע א־נע׳־לעכע ׳תלטן געם״נ־קט אץ :עדאטעדט און גע׳ דאם תקךא־־ף און םא־־טטעלן זײ׳ מ־טן בםדרױקן גע־אנגײ םון מאטעריע א־ן יםט םון נוטם אץ שלענטם, םץ זינױקם א־ן הײליקם. רײזץ תן צ־ אונז םיל׳פ־ל בלעטלעך פון .,־־ נד־דעד קא׳־אמאזאד״ (אי־ נעתי־פט ױ, דאנ ש־לדעוץ ױ אנטצ־ק־״ פ.־ן א־־אשא מ־טן ״פא׳ טעױי זאם־מא, אץ זק שפעטעדױקע אנטט־־שדנ:; ױ .דיז־ע פ׳־ן אי־ דאן קא,־אמאזאד; ױ על׳חט־שלאנע־־יען םון דם־טױ א, א.), ם׳־ן אנ־ דעת ־אםטא־עדםק־־תרק, ד־ אמהע מ-־ם־־םפ־־ם? ז״נק תן נ־שט 6יל ״ד*נ1ל*פ״ *צנאד, א ־טעדץ אץ דאפטאיעװפקיפ שאבץ אדשפ״ררעכע ״נ״איי־יס״ :ים׳ אדױ ארז מע״טד״ אבי• בימל ענ־ אױ י׳) ־ב און ־עד תמצית, ־'<׳ דאם א־ז ,דע:ן אז־׳ ו ל־יד ־אםטא־עדםק־ם שאםן. אמאל קומען ױ לײק נאך שדעת מ דנר (״פא־נ־ענ; און שטױאף״), אמא־י םון אנצ־־מ־קעד ל־־דנשאםט (״נ־־דעד קאדאמאזאד״). אמאל םון ־עלנםט־ם״נ־ק־נכ, אםטמאל £•; ז־נדאזעד דענטשלענעד שװאנק״ה. או־ך םון יצד לנ תאדם רע מנעוױו א. א. בנײ־ א־ז נ~ דאםםא־עװפק־ן דאם ל״דן און דאם אוםאו־םהעד־ לענע;ױנלען ז־ך אץ ױ א״נענע הא״־ץ׳דא דן א מ־ן ט־םעד םאד־ יאם באג״םטעדמ;״ן י^ײדיי״ר א; אײגגא־י םאמע דעדמ איב אפממאר פרל מעגמ״ט, פאריציכורמ איפ, יטל אפגדונטן א־ן ד׳ו־נע ה־נלות א,־״;. דאםטא־עדםק־ם העלק ז״נען וױ םא־שאלטענע, א־ ) ״ ן דאגן :־לגזל־מח־ל־ת נאך אױף דעד ׳תלט. עם דאטעד שטענױק ז־עד געוױפן. אוי אונטעד דעם שדעק ־אך *־ן א־יער׳מענמש, יאם ז <ר:עע:טע ב-תטת ים־ד־ם :תעלד׳, תױ נ־םלענד י־לאה״. צוט ״אד ,ען א ._ד<) ׳ ״<״_׳< אלע דאםטא־עדםק־ם ׳תדק ־א:; ׳־ײ־י געדאנ׳ .עדאפד, םון.וױיען א־ן נאבװ־זק םו שלענז פוז ױ נק. עם א־ז אנב־ ,),ען פץ - י־דױקע קדײתר ןע גדװ״נה״םן, אין פד־קײען דך אױף ז״, א־ד־פלארפ1 :ישטידמ ידד״׳־זה־מי- איז רעלנע ־אד אדומ־קע דאדט םא־םלאנטעדטער דע־״ ם־ן זומפ צו העלע, ו י ו א שדעת־, לאנגעד ל־נט־קע דעלטן, דער װעג םון באאם צו הא־מאנ־ע, םון שלא:: >••>■ <■••• *** מ׳ ן מ> ן• ׳ פאדדאדבנק״טן, פ־ל שדע׳־ן תנ לאט עקלױקע געװ״נה״טן, שקר, הםקרות, פאד ׳׳< ן. ב־טעדטק״ט, .־־עלדע ם־ענן דאם מענטשלענע .תק, ,דאם.זינט א־׳ נע־־־־ענע א־׳ ד ו ד ר ו י כ ע ל / ו ו א ר *ב ע אן א נ ג ע ו ו י י ט א ג ט ע פרז*גע צו דער אויפמערקזאמקײט פון דער פילאלאגישער םעקציע פון יװא אז ״ניט א־ן א׳־תנונ: איז אץ תד מלונה םון א־נערזעצדננען״, נאד לאמ־ר בעםעד שװ־יגן, כױ שלום אץ ת זאל העדשן אױף תם ב־דנעט געי־ט םון תר ״דישער ל־טעדאטור... א־ך ,װ־־ם, א־ך ג־ב דך אפ א ױן־וחשבץ, אז א־ן תם םאל בין ־א־ך, װ״ך אױםגעו־ר״קט ז־ך, זתר נא;װ, אז איך נעם און ה״ב אן תט אדמ־קל ם״נעם מיט ױ טענות צו ױ תצענזענטן. איך טו דאם אבעד, כױ כאטש אױף אזא אדםן אױםה״בן א ב־םל תש םןך׳ י האנג, באװ״זן ר אנגעװ״מאנטע ז״ט, דאס מיר ש״נט, אז ,ד״ איפ תד גודם צ׳־ תס ביטול, דאם דאקםט צי תם ״יישן גיך׳ נאנ־ן אםט ט,־עפן מ־ד א־ן אונזעױע צ״טשױפטן ב״ם בא׳ האנדלען םא־ש־דענע װעדק פרן תר אד־אפע־שע־ ל־םעיאט־ד א־ן תד ״ױשעד א־־ע־זעצ־נג אט ׳אזעלםע ט־ני אטעםטאצ־עם; ״ױ א־נע־זעצ־נג א־ז א קאתקטע״, ״אץ אלנעמ״ן א־ז ױ א־בעתעצונג א געלונגענע, א גוטע, א בא&ריױקנױקע״, ״דעד ״ױש אױ א גרי־ז־־ קעד״, ״מער א־־פמײ־קזאמק״ט, תנו־ים איבעתעצער־, ונדוםד״ ז״עד זעלמן קומט תד תצענזענט ס־ט אהענת צ־פ א־נעתעצער אלמא־ און אלםא־, און ױ אלע באמעדקונגען און ״אטעםטאצ״עס״ ז״נען, אײגנט־ לעך, עםעם א מין נ־ט׳דעתאנטם, אגנ־או־תאױקם אץ זאגן עדוה,