Literarishe bleter · 1931-03-06 · 10 (6.3.1931) · p. Seite 187

זײ£ 187 •א ליטערארישע בלעטער נום. 10 (357) ארן א קיק נעפאן םא־ד־ט. דעד ן״קודוזע׳םל״ן האט דך געענד-ץ= מ־ט א נל־־נעד די־, רױ אםגעהאקמ. באלד פאד א־ם האט ז־ך אפ׳ נער־שן די עדד ארן א־ז אדאםגעםאלן אין א ־טאדף״אפגע־טנ־טענעש טאל. דאדט א־ז גע־טמאנען א צ־גל-פאנד־ק, אפ־טד םון דעד עלמב- טער קאגסמדוקציע, א פי־עק־קער א־־דן מ־ט א הי״ן-לאך, גא־ראקטן מ־ט נדאז, א לאננע די־ םלרפעש פא־דעקטע מ־ט א נ־דעד־קן ״.דנד־1- דאך - א מ־ן סקלאד פאד ױ נ־שט־דודביע־דענטע ציגל. ד־ מאדנע, א־ן דעד פעלד-ױםמק־־ט סאדלאזענע, סטאצ־;־ טון מענטיטל;•:;•.־ ק־לט־ר האנן אררמנער־נגלט ־טדאדצע דאסעד׳קאלרז־טע:, ־אס ז־- נק אנטיטטאנק נאבן אדו־סידאנן דאס ל״ם פ־ן דער עדד. א־נע סרן ױ דאז־קע דאסעדן א־ר יעלעגן צוםוםנס ד״־בעדט;. םון ה־נטעד ד־ צעלעבעדטע ארן אריף א האלנן ־טטאד, א־־נגעפאלענע א־־דן- דענט האט ז־ך נעק״קלט א רויך. ס׳האט זיך או־ך געטראנן א ד־ה פרן פעל. ארנטעק ש־נדל-דאך, צרױ־טן ד־ אננע־טטע־טע צ־נל נ״ באםעדקמ א נעלענע־, א נעלעיעד או־סנענעט נדאז. נ״ ױ צ־נל ז״נען נע־טטאנען אננע־טםא־ט צד״ ב־קסן מ־ט ארו־פנעזעצטע ד־נע ד־ס־־טע יאננעט;. — םעגטיען... ד־ יסוױס, װאס האנן אויסנעפ־לט ז־־ן נאנצן א־נאנ־וס, ז״- נען מ־טאמאל אייננ־ע׳טט־לט געדאק, א דא־עמע הא־צ־ק״ט האט =1 "?־״ ■1 ־טמאט־עט א־ז רעט־נג א־ו אונטע־ אננעפ־לט ױן םארשטאנד און ױ געדדן; געקרפען אליין םון עםעס אן אומבאקאנטן דעלט׳שטה, נל״ך ד־ נערוםן דדרך דעס ־טרעקל־עבסטן מ־ענטשל־עסן אומנל־ק. - ״װעד א־זט דאדט״ - האט הרבעדט אר־ס־עױפן. פרן ה־נט־ער ױ רר־טע או־ודן-דענכ ז־נען אפע־נע־טפר־ננען צװ־ פענטשן א־ן נרינע, חס־שע מרנױדן. א־־נ־עד אן אלט־ער א־ן א בעררקעד האט געהאט אן ארומבאנדאזש״רט־ן קאפ. דער צד־• טעד - ז״ער א ר־־צדעד א״־־פן פנ־ס, א־ז נעדען פון א לענעדלעך- נ־דעױקן װאוקס. ז״ האבן א־ם גישט באמ־עדקט, ז״ ז״נ־ען נע־טטאנען א־ן קאמ־שע םאדציעם אױף צעשפר״מע פ־ס, נ״דע אננעבױגן פא־- או־יג - ז״ פאדשטײק נ־שט - האט ער נעט־אסט א־ן א־־פה־יבנ- ױק זיך שון דעד ערד, האט ער מ־ט ־אױסנ־עלעדנטע ױע־טער פון ױעד םרעמדער שפראך או־םנעשױע;: - ״אפ־צ־ער אדסטױסק־ - קושאט• פ־טו״... ז״ האבן ז־ך אױסנעגל״סט, ד־עד ניױעױקעד האט א ־טפױננ נעטאן צו ױ ביקםן. - ״םלק, נאספ־טאל, ,־אנא, באלען...״ ער האט ק־יס נעקאנט א־גשט״ן או־ף ױ פיס, ע־ האט ז־ך אננעהאדטן אן ־־ ־טטאננע;, עד האט נ־שט נעװאוסט, ור אזרי זיך אדאפצרלאזן פ־ן דעד אפנע־יסע- נ־עד בארנ-ולאנמ. יענע ז״נק צונעגאנגען נעענטעד, - דעד נ־ױעױקער מ־ט דער נ־קס א־ן ־עד האנט - ארן ז״ האבן נעשױען עפ־עס. .דאס עד האט נ־שט נעקאנט פאדשט־־;. דאס ױנען אב־עד נ־־טט נעדעזן ק״ן פד״נסלעכע דערטעד. ז״יעױע פנ־םער, באװ־עג־ננ־ען א־ן זשעסמן האין ד־טדעך נעש־־ע;, אז עד א־ו אן ארטנעב־עטענער נאסט, אז ז״ ד־לן צר איױ־חה־־. דעדנאך האבי ו א־ט נישט ןען, אז עד מ־ע אנננעהױבן ױ־דן, יא־אטן זק, :־ױעױקעד האט נ״ז אר־סנעשפ־גן א־ן ר־ט דעד קאדבע א זעץ נדנ־אן אין ױעד עדד. האט עד אר־סגעשד־ען;אך אפאל. ן ח .^׳יי. י<׳״״<׳ ״ -| ±׳ 1 ״!<£-* ץ*׳ד ( \< *%*<ו י• -ן ד■ הענט, אננעד־זן אױפן אדאםה־עננענױקן פום און אױםן מױד, אז עד ד־ל עסן און טדינקק. צעשמ״ דאם פנ־ס מיט דע״ ־יאננע־ גאדד האט האט עפעס נ־עױע־ט צר הרנערטן ד־נ־קעױ דראענר און אזױ וױ םױ־נ־- לק־. עד האט אננעד־זן אר־פן נאנדאז־נדדטן קאפ. צזדשן אלע װער• אד־נטערגעבױגן, וױ בעת א נלוט-שמוױן םון דער נאז. סיאיז א־ס אבעד אוממעגלעך געדען דעס קאם אױםצודױיען אין דעלכער ס׳א־ז ז״ט, אדער עמדאס או־אםצוב־ינ;. דעסאלט האט עד אין מות רערפ־לט אזא ד״טאג, אז הובעדט האט ז־ך א דאקל געטאן א־ן או־םגעצױנן אד־ף ױער ערד. דאס שרעקלעבסטע א־ז געדען דאס, דאס ױ דאי■ :•<ןע יםוױס ד.אבן זיך א־בערגעחזרט אין גאנג ב״ יעד־ער שטאדק־עד;, אימפאח־נמיקן מױט. - קראמפן, םא־אומ־״ניקטײ װאונד, ױעד אנה״ב פ־ן פרא- צעס... - ד.אט עד א טדאכט געטאן און ז־ך :עדאונדערט, די םד״ דער מרה ארבעט בעת דעד קאטאסטדאםע ארן דעד צעםאלונג ם׳ץ ז״ן גאנק ס־דשן יש דעד םוד., דאס א־ז פארקלענערט או־ף דעם פ־לםאכיקן שמה פ־נס ראמבאלד. עד האט א־נערגעױס׳ן זק שנעקישן גאנג און א־ז שט״ן גע- נל־בן פארהאלטן דורך דער נ״־ער שטױנוננ. ׳אסגענרענטס, רדך... זאד עס ױן דעד זעלנעד, דאס נענטן? תר רױך, דאס א־ז פאי־נל־בן א־ן ז״ן ױת־זנחן א־ן .־ױעלנן עד האט א־צט או־פסנ״ דעדם־לם? ד.אט דך א־ס פאדםל־אנט׳ערם דעד תשב־ן פון צ־ט א־ן שטה - צ־מ עד ז־ך אפשר גאד אזױ א־ן ז־ן קדאנקן געמ־מ? א דארעמיער ױח האט דך א־ס געז־עצט א־ן ז״ן מויל, א־- נעדן גומען און סארב־טן ז־ך אין ניטערק״ט. דאס א־ז זיבעד חיך. עד האט ז־ך אינגאנצן אומנעד־־יט צזזאמען מ־טן הו־ך-או־םגעהו־בענעס קאפ א־ן ז־ך אחמנעקוקט. הינט־עד א־ס האט זיך שוין נישמ נעזען דעך באױ־, און אויך נישט ױ ב״מעד, סרן דעד רעכטעד ױט א־ז דעד םעלד־ער-םאס מ־ט א מילדע־ ־נדסק״מ געשדארמען א־אם, אינעד ױ געלע ק־קרחזע־שטאנגק האט ז־ך נעשוימט ױ בלענדנױק־ע זון. דארט א־ז געװק נדעדנ, דאס ה״סמ, אז עד האט נישט געבלאנדזשעט, ער א־ז גום געגאגגק. נ״ס ס־ף םון דער הימל־געװעלנונג האס דאס םלאכ- לאנד ז־ך םארב־טן א־ן א צעסאליקטן שטח, װאס א־ז באדאקסן מ־ט ד־לדע קוסטעס, ארן א־נס שא־סן ל־בם האבן ױ ק־סטעס אויסגעזען װ־ עפעס אומהײמלענע געשטאלטן. עד האט ז־יך םאחיסנע־וקט נאך א שטיקל או־ף ז״ן פ״נס־לן װעג און ענדלעך דעדזק א בלוילעך־גח־ען שטחיף א־ן דעד לוםט. דעד שמר״ף א־ז קויס־באםע־קיא־ געשװאומק פון א־בער ױ םלאנ- לאנד-פאלק, או׳ף דעד רעכטער ז״ט פץ שליאך, און מימ אן א״ל־קן געסלאטעד זיך געצויגן צו איס. - דע־ באן-װעג? .א צוג? - האמ ער ז־ך אל״ן געסדעגט - אםשד מענמשן? דורך ױ אינעדבליינענישן פ־נס מענטשלעבן סילן האט ז־ך אננעחסן אין א־ס א װא״עמע האוזדק״ט, ער איד באהערשט נע- דאדן דודך א־ד אן שום ורדערשטאנד, עד האט נא־ געזובש א רעטוגנ. ער א־ז א־אפ פון שליאך און דך אננעהו־בן חדנצוד״סן חדך דעד נעױנמענ־ש פון ױ שטאנגק. ז״ ז״נען געדאקסן אין א;דנו־םנע- דרעננםער טאםע, מ׳האט ז״ גאדא<־סט םונאנדעדצוש״ד;, חרבצוחקן ז־ך דורך ױ פארנעסלטע טונעלן. דאד, נעחבטע גױנדאדג האט א־ם נעשמ־סן און געפל־קט דעס אםשטארבנױקן פוס, ױ נדװ־־קע ע.־ד האט א־ס אפנעהאקט ױ ססאפעס, א־נס מ־ת האט נ~ ־עק טד־ט ז־ך אנגעדופן דעד ם־לפאב־קעד ד״טאנ. ױ צונג א־ז או־םגעטױקנט נעדאדן װ־ א שםאן א־ן נעשטערט ־איס אין םויל דאס עטעמע;, פ־נס טאנן האט ז־ך אין האדז אר״ן וױדעד נעטדאגן א נודנעק״ט. נישט קאנענױק א״נשט״ן, האט הונערט דך אװעקנעל״נט אױף ױעד ע־ז־, דאפ נרעבן האמ א־ס א־נעוהעױפן ױ שליננ-רעד, עױ האט נענראנן מ־ט;דינעד גאל. דעדנאך איז ער ש״ן נישט נעקראבן מיט ד־ לעצטע ־ותוה, נאר נלויז ם־טן נאקעטן נאנער םון או־םהאלם;. אזו־ האט עד ז־ך דעדשלעפט צו דער לעצטעד דאנט פון דע־ פלאנמאצ־ע. עד האמ פינאנדעתעחקט ױ קוקוחזע-שטאנגען