Literarishe bleter · 1931-03-06 · 10 (6.3.1931) · p. Seite 182

לימערארישע בלעטער נום. 10 (357) זײט 182 װיםנשאפטלער און געזעלשיוטטלעכע שועי, םזזטת די דאזיקע ענעתיזזע מענבדטן מיט באשטימשע צילן זיינען די דיכטיקע. - ,װאוהין פארש איר איצסערי - קײן צםון־אמעדיקע נאך מאשעריאל צו אנײ װערק. צוריק- סארן װעל איך דורך יאםאן, הײםט עט אי*זא אדײזע אײם דער װעלט. צען יאר זינט עם האש זיך :עענדיקט די םלחמה - איז עס שוין אהיםםארישע עםאכע. כ׳װיל שא־נלײכן די לענדעד, אין 'װעלכע די :עשינשע קומט םאד, װי אמאל, מיש דעס לאנד, װע־ לעכס — אײנם אין דער :אנצער װעלש - זײן;עשיכשע שאםש ױך ה״נמ. קינםטלער אםט האט ער יײש מאכן די קארעקשע אוישםנײ אלץ איבעו־.עשדי־ן. ״סארריכט אסט דעם םשל:"-האש ציצערא :עעצהט. זאלא האש קידם־כל ארומ:עשראכט די טעמע, און װען ער האש שױן אלץ נעהאט גרייט און אויםנעםדרש אין קאס, האש ער זיך אװעקגעועצמ שרײנן, סאדר־כט אין דעם מאנוסקריסט האש ער שוין זײער װ״גיק. או־ך קאנאן דאיל האש זיך עטלעכע טעי״ בעת רי שסאציק צוגענרײש צום שרײבן. קאנאן דאיל האט געקאנט שאסן, דען ער האש גע־ האט נוט אפנעגעםן. די גרעםטע טייל שאוס װעדק זײנען;עשאסן;עווארן אין צונ, יאן קאכאנאװםקי האט געשדיבן אין גארטן אונטער אליסע, :.אסאכאן האט געשאסן בײס מיניסשעד־טיש, טװען האש ליב;עד,אש צו ש־ײנן אין בעט. דזשעק לאנראן האש :עשאסן אין די סױ-שעהן, צװישן זעקם און צען, דעדקד.ן װ. י. לאק און ארנאלד דענעט האבן צוש בעםטן און געק געשױבן בײנאכט. קראשעװסקי האש ז״ער לייכש געשױבן. ער האש :לײכצײטיק געשריבן עשלעכע זאכן: אײדעד ראש זײטל םון אײן זאך האט זיך אסגעשױקנש, האט ער דערװײל געשד־ין עפעס אנרערש. א־־אםטא װידער האט זעכצן מאל איבעתעארבעט זײן באױמטע אקטאװע, װאם ש״לדערט אשטורעם. הײנעס לײכטע און שװימיקע לידיק איז געװען א םרוכט סון שװערער מאזאלישער א־בעט. סלאבער האט רױישיק יאר נעגוניצט אײן װערק. הומבאלרש האש :עשױבן מיט אבלײםעדעד אויף ױ קני, סארקערט דער ענגלישער שױ־בער העטשײנםאן קאן נישש שדייבן מיש קײן בלײ און נישט אויף װאסער םיאיז פאםיר,;א־ אויף אזעלכס, צו װעלכן ער איז אין משך םון יארן געװארן צוגעוױינט. װען עד האש נעשדיבן, האש ער געמוזט האנן לעבן דך: עטלעכע אנגעששאפטע לױלהעם א פען־מעסערל, זײן באליבט אש׳שיםעלע, אפאר שאכשלען זאפאל־ קעס און אן אײביקע םעדער. און אויב עפעם האש אים געםעלש פון די דאזיקע קלײניקײטן, האט עד זיך שסאדק רענעדװירש. סאר ערנבותן איז גענוג אטישל .-.ין אקאפע־הויז און אסולםעדער. אנדזשײ ניעמאיעװםקי םלעגט גלײך ש־ײבן אױף רער מאשין. י סארטענאט םג־ראװסגי, םראםעסאר סון סארבאנע און סראנ־ צויזישער לינעראש, שירײבט אין אן א־טיקל, װאם ער האמ אפ־ געדרוקט אין דער ״קאמעױא״, אז דאס םארבײטן םון :ענוענע פע- דע,־ס אױף אויפאמאשישע סולםערערם איז נישש :עבליבן אן אײנ־ םלוס אויף דער פארענדערונג םון םטיל. און נאך א גרעסערן אײנ־ םלום האפ;עהאש לויט זײן מײנונג ױ שרײבמאשין. און װאם-זשע װאלט נאך םטדאװםקי געזא־.ט װעגן דער מאשין. װאס שרײבש נאנצע װע,הטער? האבן דאך ױ אמעױקאנער שװין אזא מאשין דערםונק. עפ איז כדאי מען זאל זיך מעד םא־טראכשן און ארויםזאגן זץ־ װע:ן רעם ראזיקן ענין. אט, למשל, איז אינטעדעםאנש, צי װאלגז ליב, און איך האב אויך נישש ליב ראם שרײבער־סאך. איך װאלט ליבע־שט :עװאלט זײן א אינזשײניער... - װאם קאנט א־ר רערצ״לן װעגן אײערע ױיזעסז - איך םארברענג איטלעכס יאר אין צוג כמעט אתידש. כב־ן געװען צװײ מאל אין מיטל־אזיע. כ׳נץ :עװען אין פאמיר, אץ ־אפאן. א־ן כינע, כיבץ אייך באקאנש מיט א־קשיק. א־ך האב מיך אפך א־ומ־״עשלעפש איבער פ. מ. ,־. ר. בכלל כין איך שו־ן אוים-;עװען אװעײט,-ם־ן כא־*טיק ביזן ששילן ־ט אץ פון פאלוס כיזן עקװאטא־. רי װערשפולסטע ױ־זע מײנע איז:עװען ױ עקסקורסיע קיץ א־קט־ק. בעת רעם ,־ייזן, אנשטאש צו פא־כ־־ענגען מיש םעדער־ מענטשץ, האב איך בעפער ליב צו ז־ן אין ־ער געזעלשאםט פון װי פארשיידענע ראם ש־אפן פון קינםטלער א־ז ראם;עה־מענישפולםטע :ע־ ב־ט, װאם א־ז אפהעגגיק פון אן אשיעוד םא־שײדנאדטיקע בא- ױנגונגען. איטלעכער שאםט אויף אן אנדעק א־פן א־ן א־ן אנרערע באױטונגען. א־ינער רארף האבן יטטילקײט, ־ער צװ״שער ש־אפט צום בעסטן, װען סיא־ז טומלד־ק: אן אנ־עק מאכט :עששימט א שװא־צע קאװע, עמעץ אנדע,־שי װירער ארבעש בעםער, װען ער מױנקט או־ם א גלעזל שנאפט אזא ,װאגאבונר, װי .װילאן. האט געהאלטן א־ן א־ן טױנקען, און פונרעםטװעגן האט ער נאך ז־ך א•־ בעתעלאזט געניאלע װעדק, פונקט אזוי איז או־ך :עשען מיש װער- לען און פא. װעלכע זײנעץ נעש־טא־בן םון צופ־ל שיבוק. עם דעט אוים, אז אזעלכע פיפן ק־נםטלעד שױיבן װאו עם לאזש זיך און סיט װאם עם לאזש זיך. זײ גײט כל־־ו װעגן אגעװיםן צוששאנר םון כאנ״םטעדונ;, כױ זײ זאלן זיך קאנען נעפינען א־ן אשאפנױקער שט־מ־נג. בא־־אקס ..מענטשלעבע קאמ׳עױע״ איז אנגעשױבן גע- װא־ן מיט רער הילף פון אן א שײעז־ריקער צאל טעסלעך שװא־- צע קאװע — א־ן א פולש־טענױקער ש־ט־לק״ט, א״נזאמקײט אץ בײ קינםטלעכע־ ל־כט. שילע־ האט כעהז שױ־בן;עהא־׳טן ױ פ־ס אין קאלט װאםער, א־ן װאם פא־ אהײסע;עםילן עס זײנען געװען אין ז־נע װע־ק: איבסען האט זיך יערן טא; ־ערװא־עמש מיט א פלעש־ל ש־נאפם, אבע־ געש־אפן האט ע־ א־יף קאלט. דאם שאפן םון קאנױא־ן איז אײגנטלעך געװען אן א־מגעהײער שװערע און ש־ז־ם־ש״־ א־בעט. צװם ע־שטן האש ער באא־בעט דעש שקיץ פונם װע־ק רעתאך האש ער - ־אץ ױ לעצשע יאק - ױקשירש דאס װערק אײף א שז־״במאש״ן, ראן האש ער עם הויך א־בעתעלײענש און געהאלפן א־ן א־ן פא־ױכק. װאלטער האט אויסגעהלומט זײן :אנץ געזאמ ..הענױאדע״, ױ :דעםטע טײל שאםונגען פון דער מאדאם ,־אש״לד איז געשאפן גע״אק אין שילאף. דאנטע, װעל־ כער האט זיך פאדאוים אנגעצייכנש ױ;ױ־ם אץ ױ :רענעען פון ױן װע־ק האט זיך פעםש :עהאלטן א־ן ־עם פלאן. בײ באל- זאקן װידער איז זיך ױ טעמע םונאנדעתעװאקסן אונטער דער פעדער. ױקענם האט אן אפ־יע־ בא־טטימשן פ־יאן :עשיקט זײנע זאכן אין ױ צ״טונגען. מאנטעינם סש־ל, הגס ער איז נאלו־ פק גע־ װען פון אונטער דער עױנשער .־עדאקצ־ע, פונרעםטװעגן איז ער נאך עטלעכע מאל באא־בעט;עװאק. ״איך וױל בעסע־ נאך ז־ך אי- בע־לאזן אגוט כץ, א־ידער אשיץ קינד־ - פלעגש ער זאגן. רערקעגן שא סטענאגראפירט, װען און װאו ער קאן נאר, דער- נאך שז־״בט רער סעקרעשאר זײנער איבע־ ױ שטענאנראמע אויף אשױ־במאשץ. דעם ױף־־קן מאטעױאל פארױכט ע־ש־ט ש־אי און ארבעט א־בער עטלעכע סאל, אײדער ער שיקט עם איבעד צוס דתק. רענאן פלעגט :אכן אנש־ױיבן זײעד אםך מאל פארריכק, און