Literarishe bleter · 1931-03-06 · 10 (6.3.1931) · p. Seite 181

ױיט 181 ליטערארישע בלעטער נום. 10 (057 מיט באדים פילניאקן א שמועם דעלן דעם םארצױ. האנן די עזדײנעד םין ם. ס. ד. ר. די טאקסן נאיטטעטיקן זיך םון דעד דערםאדונ:. םון דעדםא־־נ: וױיש איך אייך, אז דאם םלוצלונכע אדײנ־רינ- :ען םון דער סאדעטידועד ליטעדאטוד אין דעד יועלט-לישעדאטיד א־ד לחלוסין נישט :עיטען צולינ ױ יטײנע או~.ן א־עד די טאלענטן םון ױ יטױינעד, נאד - ױ עםאכע, װעלבע האט :עכענן אן אױסעד- :עדיינלעבן סאטע״אל אין צוגל־יך טיט דעס אן אױסעדנעדײנלעבן נאדאוסםזײן און - נאך אטאל ױ עםאבע, װעלבע האט :אד־זן צי- נו־םצוזאטלק אלע טאלענטן. נא־ די דאזיקע עםאבע םון קאלאסאײע אויםטרײסלוננק םון דעד :עיציכטע האט נע־צאםן ױ רענלעבק״ט;, אדאנק דעלנע עס זײנען אױין א־ן דעד ליטעדאטו,־: דעד םאדטיזאנעד דסעדאלאד אידאנאד <דאס עוא־ט ניינוט, דאס :א־דעס:), ־י םאלקס׳ לע־עד סײפולינא און נלאדקאד, דער דאל־.ע-טאט,־אס א־טיעס דע- ס־אלי, דעד אד:עטעד סיעױ.ײ סעמ־אנאד. ױ סטאט־סטיק םון בדא• םעס־אנעלן ״-־,־ײבעד-םא־איין (־ורב:עם־דט;עדא־ן :לו־ז צד־־טן ױ םדאזא־קעד, דעלבע ד,א:ן ד־נזדקסטנס אדו־סגענע:; א םוםצנבו־ננױק :־בל> האט םעסט־.ע־צטעלט, אז אן עדך 0/0ס8 ם־ן דק־סטױ־טע?ו,־ײ- :ע־ס רעקרדטירן זיך םון ארנעטעד און םו־עױס״. :־אנ־עדסק• נעט :ײ םילנ־אקן אינבא־מאציעס דע:ן זײן לע:ן, אד:עטס-מעטאדן, םלענעד. םילניאק ענטםע־ט :ינ־ײק, זאבלעך, :מעט טדוקן.;עדנער דערצײלט עד דעגן זײן םד־נ־ :א-ס םאסטעדנאק. םון צד־שן אלע רדט־שע שדײ:עדס אין ם. ס. ר. ד. ־טעצט ע־ מ־סטנס םאסטערנאקן, װי אויך דסיעדאלאד א־דאנאדן, בע־הײ גױ-;אױעדן, דיעסאלין, אנדרעי םלאטאנאדן. םאד זײנע לערעד האלט עד נונינען, םון דעמען ער האט זיך :עלעדנט זען און :אצייבענען זא:ן, רע־מיזאדן, דעמען עד םא־דאנקט ױ לינע צ־ס דארט, און נ־על־ין- דעס מײסטער םון ױטס אין דעד םראזע. דע־.ן זײן א־כעט רעדמ עד מיט אגעד־סן בימ־ל: - א־ך טדא:ט שלעבט דענן דעס א־׳עס, דאס ניהאנ אננע־טױכן. דק א־ך ח־דוש מ־ך, םא־דאס א־ך ךאי ך-קא אן״ א״ע־ט־־נן א־ן :־שט אנדעױט, נעם־ן א־ך נ־־טט קײן אנדעו־ן א־גומענט אדי׳ן דעס, װײל אזוי האט זיך םיר נענלוסט. אויף דער םדאנע, דעלבע ױנע דעדק ער האלט םא־ ױ בעסטע, ענטםעדט ער: - אלע זײנען שלעכט און אל־ע האב א־ך ל־:, םונד,ט אזוי װ־ פ־האצ ל־כ א־נענע ק־נדעד. םא־העלטענ־שמעס־ק א־ז מ־ד נעענטעד דעד גטעד :אנד, ״םש־נדע דעדצ־ײלוננען, א־ן דער ראמאן ״מא־ט־נק און װעלף״. ם־עמד אױ מ־ד ױ דערצײלוננ ...דענן של־סלען און לײס״. - װי זײנען ױ םעטאדן םון אײעד א־כעט? - רודם-:ל א דיסנשאםטלעבע צוגרײטוני.. םא־ן אנהײכן די אדכעש :אמי א־ך םיך נוט צו דע,־קע:ען און אכסערדידן ־עס מאטע• ױאל און צולינ דעס צדעק װענד איך מיך צו דעד דיסנשאםט, דעל- כע א־ז נבלל אלײנלעבע שדעסטער םון דעד קונסט. א־ך ד־ל זק ױ םאקטורע, דערמיט טײמשט זיך או־ך אויס ױ;רו־סע צאל ױ־זעס װאס איך מאך דורך. אינעד דער מעמע ט,־אבט איך ־1אנ; און מאך נ־שמ קײן שוס נאט־ק, נאמ־ענױק זיך צו פא־העסן דאס אל־ן, ,דאס סיהאט א צדײטדאננ־קע באױ־טונג. דענן מ״ן אדנעט דע- צ־דידט נישט ױ צילנא־קײט אי,־ע, נאר ד־ א־נעדלעבע :ו־טדענױקײמ םון א־ויסזא־.; זיך, - דאס א־ז אן ענלעבע דעדש״נונ:, ד־ דאס גע- נו־ק נײ א םדד. א־ך שדי־נ געדײנלעך אינדערםױ, אן עדך צד״ שעה אין טאג, א־ך מעק נםעט גא־גישש אויס. צו שױינן האנ איך נישט אין א נעשםרעך, דאס דעי םוי־ישע־ פראלע- טאױשעד דיבטער װל. נראניעדסקי האט יע- האט מיט :א־יס םיל- נ־אקן םא־ דעד ״ד־אד. ־יטעראצדךע, זא־.ט דעד נאדאוסטע־ תס־שעד ש־ײנעד צדישן אנ- דעק־ — א־ך נין יגמד־ נישט קק ל־סע־אטוד- טעארעט־־ע־. - א־ך טו שװארצע ל־טעדא־־שע א־נעט, איך ש־ײנ דער־ צײלונגק: עס דעט מ־ר דעױנעד;אנ־ן שדעד ז״ן צו טעא־עט־זידן אויף ־עד טעמע פון דעד סאדעט־שעד ליטע• דאטו,־, איך דעל ם־ך נאריס ם־לניאק אלזא נלו־ז נאנוגענק מ־מ קאנסטאנמ־ק םאקט;. איך האנ נאנוצט ױ נאצ־יבענונ: ״סאדעטישע ליטעדאטודי. םען דארף נישט אונשער דעש דאזיקן דאײט םא־שט״ן נלו־ז ױ ת- סישע ליםעראטור, נאר - ױ אוקרא־נישע, װײס־וס־שע, :תזינישע, ארםענישע, מורקמענישע, מאטעױשע, ײז־ישע - און אין דער צאל אויך ױ רוסישע. ױ םאדעט־שע ליטעראטוד איז ױ ליטעראטוד םון דעד רעדאלוציע, ױ ליםעראטוד םון ױ סעלקער, דעלבע נויק אינער זײער :עשבמע אין גײסט םון קאמוניזס, - ױ תסישע ליטעראט־ד איז נא־ אײנע םון ױ נאציאנאלע אםצדײ־״ונגען םון דעד סאדעטישעד ליטעראטור. דערנײ דארף מען אונטערשטדײבן, אז ױ אוקראינ־שע, דײטתסישע און ױ אנדעדע אויננאויסנעדעבנטע ליטעראטוק האנן עקםים־ט־חט נױ דער רעדאלוציע אין האלנלעגאלע :אױנגונגק און ז־נען געדען אונטעױ״עדא־םן דער תס־םיקאצײע, - ױ רעװאלוצ־ע האט זײ געגעבן שעםעױשקײט, םאטאט םעגלעבקײטן, א״גנא־ט־קע א־טאנראס״עט דתקעױי-װאדשטאטן און אלץ, דאס עס א־ז נאד נ־־טיק א ל־טעראטור: ױ תסישע לימעראטור, האט זיך נאך דעד רעדאלוצ־ע געםונק אץ תד עתסמער לאגע, - ד איז םונאנדער- געםאלן אויף צװײ טײלן: ״ױ אלטע״, װי בונ־ן, ז״נק אנטלאםן פון דער ליטעראטור, - ױ שױיבער, דעלכע זײנען גד״אנגען מ־ט דעד רעװאלוציע, האנן :עמ־זט םאתעםען ױ םא־לאזטע ם־אסטנמ •םאדששארקן זײ און זיך תקן װײטער. ױ לעצמע מ״נונג א־ז ריכ- טיק צוליב צוױי טעמים: ערשטנס, דערםאד, װאס ױ ארנעטנױקע שדײנעו־ אין ם. ם. ר. ר. זײנען ױ שױינער םון דער דעדאלתײע, צװײטנס, דעו־םאד, װאס ױ או־נעטנױקע שרײנעד אין ם. ס. ר. ד. האנן נאװיזן אויםצונעמען די ״:אלדענע םעדער״ םון דער קלאסישעד ת- סישער ליטעדאטור. און אוינ מען זאל םאתלײבן אין דעד הינזיבט פון אינות און בםות ױ םדאדוקצ־ע םון ױ אסאליקע תםישע שדײנער, װעלכע זײנען אנטלאסן םון דער ליטעראטור, מיש דער םדאדוקצ־ע סון ױ תס־שע שרײבער םי־ן ס. ם. ר. ר״ ױ צאל אינעחעצונגען א־יף ם־עמדע שםראכן, זײער םאםולאריטעט אױף דער :אנצער װעלש -