Literarishe bleter · 1931-03-06 · 10 (6.3.1931) · p. Seite 183

ייטערארישע ־ילעעער נום• 10 (357) זײט 183 י׳■■ אױף ױי רױ־ט הי האױקע קרענק האבן :עהאט אן א״נפ״וס אױםן ־טאםן םרן די דאזיקע?זוײבער. די מעלאנבאלישקייט, ־1ט־טל, פרן גא־.אלם יטאםן איז אן עזום טםק אדו־טנעם־יאט; םון זיין אגאנײט, ־ואט עד האט געטריבן. דעד איינםדוט םון א־טםאטענטן טעקפואליזט ־אטערקט ז־ך אין ד• דעדק םון טוטעט,;ד־לםא־זנעד א־ן טלא׳ דאצקי. באדלעד האט ז־ך אפיעכעבן ר־ט עדאט־־ט־ע םעדווערט־עט. םון װעלבע עד האט זי־נע װעדק נ־ט אםכעהיטן. זא־*א א־ז פ־טוט כעדען אםאנאט־קעד או־םן ־־נקט םון צוזאטענהאנכ םון ,־ױדה און עראטיק.?ואםענהו־עדט :ע־אנקען ױינען א־ן עננן קאנטאקט ריט עראסיק. עש א־ז או־ך בל־־־טםק, אז עט ־־,י־הו־־נען אן א ־נויע־ד א־רדי־םע ראראנען און ד־בטונכע;, דאט ז־נען םד־בטן פ־ן ע־א טאכדאפאטאניע. עס א־ז נא־ אםדאכע, ע• לייכט ־נזטענ־יק ה־ עדאט־ק א־ר תיהס או־ף דער ־טאפונכ. דעד ־טאם־נכס־אםאו־אט קאן ־טטעלן א דידעדזופאנד ־־ א־רפולסן פון ־ע־ עדאט־ק, פונקט אז־• ד־ פאעס גלח האט גע־טטעליש אד־דעד־טטאנ־ ״־עס אלקאהאל־־טן סס. פאע א־ז נע־גיטאדבן א־ן ־טפ־טאל א־־ך• ־נױב,־וה־־טכע־ן: דעד א־קאהאי האט א־ס דעדז־״־געט. ז־ן ג״סט אבעד א־ז עפעס א־־ף אן אורגעוױינלעבן א־פן געבל־בן אומבאד־דט. האס ־טאפן א־ז לי־ט א־ס געדען - באדאוסטזינ־קע קאמפאנ־ודנג פול ר־ט או־פרעדקזאט־ ק־ט און געדולד־ק־ט. עד האט טאקע ב־זן ל׳ארע טו־ט אדיין גע־ אדבעט ריט אויסעדגעד״נלעבעד סיסטעראט־־טק״ט און א־־ף קאלט... ס־רנ־ס פון ר־טוגעה האבן ז־ך ב״ ראפאסאנען ־טױן א־ויס־-עדיזן באלד א־ן אנפאנג פ־ן ז״ן ליטעדאדי־טעד טעטיק״ט. אבע,־, ד־ עס ־טד־יבט ז״ן ביאגראף, דאקמאד פארבע,־־., האט ראפאסאן גע־טאפן נ־־טט דעדפאר, דאס ע,־ א־ז;עדען ־דאנק, נאד הגס עד א י ז ג ע װ ע ן קראנק. דאס פא־ א ט־םעד א־נטעד־ט״ד: דער םראנצו־ז־יטעד ־טר־םט־טטעיעד ־טאדל ־טאסע האט אנגע ־טדיבן אן אינטערעסאנמ ב־בל ״סטיל און פיז־אלא־.יע ׳. עד האט ד• א־בעט אנכעדוםן די קליינע נאטותעהדבטע פון ־טדי־בעדס. ז־עד א טרעםלעבע און נאדאקטעדיסט־־טע באצלינג. עס א־ז ב־אי צו ־טענקען די או־פרעדקזאמק״ט דעס םאקם, אז ־טאפ־נג איז אפונקצ־ע פון דעס ־טרי־בעדמ אינערלעבע היספאזיצ־עס. אבעד אויך דער ־טא׳ פונגס־אפאדאט אליין א־בט א־־ס אן א״נם־׳־ס א־־ף דער ט־סטעס םון די דאזיקע דיסםאזיציעס. דעד דאזיקער א״נפלוס א־ז ט־־^ראל גא־ א ־טטאדקע,־. 2. ווילנער פארלאג פון ב. קלעצקין עם אױ דערשינען: משה סטאװסקי ווען טאג פארגייט א באגד נאװעלן אינהאלט.!. נ*װעלן: ס׳וויז נדט. * מ*סע• די נ*1ע *ין דעי־ זיידע. סלום־בית. קבר-סיאל. *װעקגעס*רן• *ינער עויײ סירן. אין רעסס*ר*ן. שניי-סריס. * םיכל. 11. מיניזםורן: *םתנה. * שמ־־כל. רי װײסע נלום■ םחרה. ם*־נ*:סיקע םײ• סלים געםנכם. װײם *ון רוים. סװײג;. דער ריכסיקער װעג. לעגן *ון סנענע. * נ״נן. * ס*סע. שװ*געי. * װינםערי*רויסם*ר. חורנית. *לול. ערנישכת. * םםעםיי. נסיון. 246 זייםן .>.< פיײז 6.25 גילדן 23 ו>1׳ל\ט31א ,"זפווםץס״ .12>1סק8 13.196 .0 .>1 .ק רען דערקענט לו־ט ד־יס סטיל םון א ראנוסקדיפט, א־־ף װאס םאד א א־פן ער א־ז געטר־בן געװארן: צי מיט א ־טטאלםעדעד, א״ביקע פולםעדער אדעד ־טד״ברא־טין? מיםת אבער צוגעבן, אז םראפ. סטראװסק־ האט דעס דאױקן כאר אינטערעסאנטן ענין צו ענג בא־ האנדלמ. אם האט ר.ען פא־א־א־ן כעלי־ענט א־ן אי־געס פון די פא־יזעד זיטורנאלן, אז אגעװיסעד םראנצױז־־טעד ׳טו״־בער װעט ־טו־ן ז״ן נ״עס ראמאן נ־־טט או־ם־טד־־ין, נאר ער װעט איס אד־־נד־ידן א־ן אפארלאגראף. או־ב דער דאזיקעד איינםאל םל־סמ נ״טט אדו־ס פון ריין פ־טוטע ,־עקלארע־צ־ועקן אדעד צוליב אנדעדע מער־ס. רוז רען אננעמען, אז דער דאזיקער וטר״בער געהערמ צו יענעס געװ־סן ד־ן לימעראד־־טע אכדאם־קער. עס איז נאװאוסט, אז ם,־ע:ט־־ע דעדנער, װאס קאנען אפ־״ק גאנצע ־טעהן, ־טױיבן ני־טמ ז״ע־ נעדן, ־אקעגן ז״נען גאנ־ן באדימטע ־נודייבער גא־ ־טלעבמע .־עדנעד. דאס א־ז אפהענגיק פון דעס פס־באם־זיאלאכי־טן ט־פ. מיקאן או־ך א־1• זא א־ויסט,־אכן אמ־־נונג, אז או־ך דער סטיל א־ז קודש־בל אפ־ העני־ק םונס באראקטעד פון דאזיקן פיפ. סט־ל דאס איז מענטש־ ־עבער בא־אקטעד, די ־טבדאך םון דעס אדעד ־ענעס. לאמ־ד, לר־טל,;עםען דעס סטיל פון פאסקאלן: ק״ן א־ין װא״מ װאלט רען נ־טט געקאנמ א־בער־טטעלן. פאד װיקטאד הוגאן האט ־אס ױארט א ר־סט־־טע באדי־טונג א,ץ איז דער אדו־סריפער םון ־עד אידעע. םונקט אזו־ װי דער בא־אקמער םוןדער האנט־טד־םט, אזוי ז״נען או־ך די םא־־ט״־ענע סמילן אםהענג־ק םון דער אינע־־׳עבעד דיספא־ ז־ציע און פס־באםיױאלאכי־טע באדינגונגען. עס ז״נען פא־אן נא־ ט־,־לעך אינדיװידועלע סטילן און אלכעמ״נע, װעלבע ז״נען אפ• הענגיק פון די גע־זעל־טאפטלעבע באז־ינגונגען. נאמידלעך, פון דער קװאליטעט םון פאם־,־, פעדעדן, אפ־טױ או־ך פון פינט, א־ז אפהענגיק די קזל׳יגראפ־יטק״ט פון דעד יטד־פט, אבעד דער באדאקטער װעט זיך םרינציםיעל ני־טט ענדעדן. דעד סט־ל א־ז אפהענג־ק פונם זאץ־בױ, װאדט־־טטעלונכ, פון דעד א־־ בעדגעװיבמ פון ד״ײפטװעדמער, א״גנ־כואפפס־ױעדטעד, צ־ גאד צ״ט־ װעדטעד. צי זאל טאקע דער צוזאמענ־טטעל םו־ן די אלע בא־אקטער־ ־טטריבן, װאס האבן אן איינםלוס א־יפן סם־ל, ז״ן אנדעד־ט אין דעד האנמ־טדיםט, װ־ א־ן דער מאהדניטריםט? סיאיז ־טװער צו בא־ב־ט־םען, אבעד דעס דאזיקן ענין א־ז בדאי צו באהאנ־לען. טאבאק האט אן א״נפלוס אויף דער ׳טדיםט, דאס זעלבע אויך אלקאהאל, װאס םארלאנגזארט דעם ,־יטס םון ־טד־־בן. סיא־ז אן ־טוס סםק אז נא־קאטיק, םא־־טיידענע מ׳טקאות אד״ג האבן אױך אן אי־נפלום אויף דער הוהבונגם־־טנױרזנג; אויף דעד דאז־קעד ־טטימונג האט אויך מםתםיא אן א־ינם.'וס די סביבד״ װי או־ך קראנק־ ה״מ. װער װ״סט, צי דע קוױנסיי האט נ־־טפ ־צו פא־דאנקען ז״ן פדעבטיקן םטיל דעס אם־ים, מ־ט װעלבן ער האט ז־ך נאדקאט־דדס. די דאזיקע איינםלוסן קאנען ז״ן םאזיט־ױע און אויך;עכאטיװע. אבעד צ־ ־טלאגן ױי זיך אפ און אויף װז,:ס פאר אכדאד אויף דער אינ־ ד־װידואליכעט, אויף דער נשםה פונס קינסטלעד? די גענזע;ע םע־ ־ער, צי די םולםעדער, פונקט װי דאס טעםל קאװע ב״ באלזאד,ן, צ־ דער אדער אן אנדערער סאדט אלקאהאל ביי ראדינען - דאס ז״נען נאר א״נע םון די אן א־ט־עוד סיבו־, װאס האבן אן א־ינ• פלום אדער םא־לייבטעק דעס םראצעס פ־ן ־טאפן. די ־טאפ־נכ אל״ן אבער, װעלבע ה־יקט זיך אוים אין געװיסע םטיל־א״כנשאםט;, א־ז אפהענגיק םונם יטד״בערס ג״סט. א־ן סא־ז טאקע אסך װ־בטיקער א־־סצופ־ארהץ ד• באדיגגונגען, אין יעלבע דער דאזיקעד ג״םט א;ט■ װ־קלט ױך און יטטראלג־־־אוים. װאלטער איז געװען אנעװראסטעני- קער, ראסין - א הארץ-לײרנדער, פאסקאל א־ז געשמא־בן או־ף א רוח׳אנצינהנג, ניטיג־ע םונלט װי סװ־םט - אין א מטוכע־ס־אניי ־טטאלט. פעטרארקא, מאליער, םלאבער און דאסטא־עװסקי ױינק קראנק געװען אויף עסילעפסיע. עס איז אינמעדעסאנט םונדעסשװעכן,