Literarishe bleter · 1931-02-27 · 9 (27.2.1931) · p. Seite 167

זײט 167 ליטערארישע בלעמער נויז. 9 (356) פ־דיןןט נארארםט גיין װי אמלענגסטן: װאס דייטער םונם :א:י?ג, אל־ן נענטער צו רער גרענעץ. ס׳איז שוין געװעזן פינסטעד, װען ס׳האט אנגעהויין גיסן א ,־עגן. צװישן די צװיי שװארצע װאלר־װענט, צװישן דעל׳כע ער איז גענאנגען. אינדערד,ײך איגערן נאנדעג, האט תד שמאלער ה־מז׳- אויסשניט זיך געטראי.; װי א טוגקל*<ראנאטענע םײי1. הונערמ האמ דיך אײעקנעליײגט אונטער אנויפ. דער װײטאנ םון פוס, גלייך װי אויססנ״ צו,־יק אגעפונענער א־נס אמאניזס, האט פאמער׳עך אננערו־נן דערג״ן צו זײן נאדאוסמ־ ז״ן. ד.ונע,־*ט האט סלוציס דערםילט א קלעטעניש אין רע־ ליסקיע, ראס האט זיך אלעטאל אינע־נע־יסן. - שלענט, אז סיטוט װײ םא־אן איער נאך צי םיל װעג דורכ־ צוםאנן, אז סיזאל אויםהע״ן װײ טאן - האט ער לויט ז״ן מעטאד רעזאנירט. ער איז א־״ין, װי ראבינזאן אויםן װיסטן אינזל. און, םיװעמ אמנעסטן ז״ן ד״טער צו םא־נ^״נ; אן א״נזאמע״ ראנינזאן אויף דער םוםטער װעלט. ער האט אםערנענומען דעס רוקזאק םון אונטעק קאש, אװעק־ געליהט או־םן קראנקן םום, נדי צו נאשיעץ אים םונם שנײתדיקן רעגן. און האט זיך א־יסנעצוינן א־ן דער נאנצער לעננ. ם־ן רי ב״מער האט זיך געט־אנן אן אימהדיק רוישן. םיהאט גערוישט אין רי לונגען םון װאלד, :עםײםט אין דער הײך, אין דער שװא־צער :אנט־ מאםע, נעסאםעט אוז נעא־נעט װי מיליאנען אטעמס. - אן אומנײטיקער םענמימענט-האט הונערט קארענירט זײן א״נ־ דתק אבער געטראגן םון עםעם א םא־נא־נענעס נח/ דאט ער נישט נעקאנט אםדענח דעם נעדאנק םון דעם :װאליקן זשומע;. װען דער באנװענ װעט אים דערםיק ביז אונטער די אנטלויםנדיקע תםישע ליניעס - װעט אלץ שוין גק װי נעשמידט. סיװעט גלענצנד קלינגען אזא טערענראס: ״כינין אנטלאםן םון געפאנגענשאםט, גרײט צו מאתננ״טע םארעלן״. ער װעט קומען תרך װין - אויסה״לן דעם ם־ם, און דאן אורלוינ - םא־שטײט זיך אינדערהײם. דעתאך װעט שוין װעק שלום. דער טאטע װעט נאלד נײם נאגתםן זיך דערציילן װענן זײנע םארםולקומוננען א־ן דעד םיש־נאלענאמישק״ט. זײ .דעלן אתמגײן ת סטאדן, צולאקן ת אלטע הונרערט־אתקע קארםן - נלינדע, נאדאקסענע מיט װײסע פאראז־סן־שװעמלעך, םטאדעם װאםער־חכמיס. - טתעם - האט ער נמעט װי דײטלעך נעהערט דעס נאמען םון זײן הײם־שטעטל, װאם איז אזוי םיל מאל אױסנערוםן נעװאק תרך ת קאנדוקטארן אױםן קלײנעם נאן־הויף פון דער ט־ראלער םטאציע - און דער לעצטעד אויסגעשרײ, װאס א־ז נאך אױםכענומען געראח אין זײן קאם, דעם םולן מיט צעצוינענע שלעםעתקײטס־ םעתם. ער האט זיך אויפגעדעקט נאגינק איגנאנצן אתרכגעד״קטער. ת ,־עלםן האנן נאך גענלאנצט װי אםגעלאקירטע, דער ״ענן האט שדין אויםגעהע״ט. דער נאכט־דאנדערער איז נעלענן צװי־ק נראז, װאם איז באהאנגען געדעזן מיט װאםער-טראםנס - נלײך װי אין אנת־ נער קאלוזשע. ב״ דער ע״שטער באדעננוג האט ער דערםילט א שטא״קן װײטאג אין םום. - אנאייערע - האט ער מיט נעס און םינער זיך אטתיםל נעטאן. ער איז געגאנגען םאו־אױס נישט אײנקוקנתק זיך ל־״מרי. אװ־ אױ םא״בײ ת ערשטע נאנט. דעתאך זײנק געקומען ת שםע- טערע - אצװ־יםע, אדתטע. דאם ז״נען שױן :ישט געװען ק״ן אויםגעטיילטע צײט־שש״קער, אםגעשלאםענע א״נצלה״טן, נאזונרע״ע פאזיציעס אינם חשנון םון זנרון. ת תנען דך צונויםגעשװאומעץ אין א״ן טונקעלן םלוס םון םירקײט און סײן. פון אינטעק ,דײםן היטעלע זיך אראםנעתקט ,די נ־יס־שלעננלעך, און װען זי איז נאך דער םאתענתקטיעד א־נעט איבערגעגאנגען צו א צװײמן קראנקן, האט ד אויסגערוםן: - דאפ סינסטע נעט איז םאדשיק! - דער אנגתף אנטװיקלט זיך מיט ערםאלנ - האט אםגע־ ענטםערט דער דאקטאר. הונערט איז פא־נלינן אלײן םיט זײנע טראנטענישן אין נעט נומער םיגף, װאס אױ געװעזן םאחק מיט אלע טיטלען םון אלײ־ טענאנם אין םערטן םאלק םון ת קײזערלענע טיראלער שםער, מיט אנאמערקונג װעגן דער װאונד אין םום און מיט אדערלו־נעניש צו שםאציק אינעק שםיטאל־ועיף, צולינ געזונט־צװעקן - װ־ םיהאט;עזאנט די םאדמוליתנג םונם דאקטא־ לאדטשין. װען םיאיז אנגעהומען איתעה װעגן דער עװאקואצ־ע ם־ן שם־• מאל און װעגן דעם ארויסשיקן ת רעקאנװאלעסצענטן צו גדאנן אקאפעס האט הונערט, װעלכעד איז נאשטימט געװארן אלס גע׳ הילםס־אנםירער םונם ארנעטער-טראנסםארט, צוגקננעט נײם ת־ זשדר־סאניטאר דץ תקזאק, תרכגעשטוםט דך תרך דעד מחנה קריגס־געפאנגענע, װאם תנק אין דער קאנצעלא־־ע אײנגעשר־נן נעװא־ן אין ערשטן באטאליאן און:אך עטלעכע רתיםטע טתט א־נעק קארידאר סון װאך-הויז האט ער זיך געםונען אויף דער םתי. ת אימפינקטלעכסמע מאםע איז אנעד אויף אזױ םיל געװעזן םינקטלעך, אז זי האט איס אן שום שװעתק״ק אתיםגעםירט הינטער רעד שטאט. - דאס םינסטע נעט איז םא־טיק - האט ער געזאגט צו דך- מיר ה״נן אן דעם אנגתף מימ ערםאלג. אינם .תקזאק. האט דך געפונען אן אנגעדתנן נרײטל, גומענע אפצאםן צו שיך, געפרעסטע מײ, אניסל צוקער און אגענעט-ניכל. אויפן ערשטן אפשטעל-םונקט האט ה־בערט אתיסנע־וארפן ת אומ- נ״טיקע זאכן, זײן םא־מענן האט ער עטלעכע מאל איבעהעצײלט און םעסטגעשטעלט, אז עם ,דערט װאס אמאל װינציקער. ענדלעך האט ער דעם לײתקן זאק געטראנן מיט זיך נלויז צולינ דעס, װאש נ״נאכט האט ער אים געקאנט אונטערלייגן אונטעק קאפ אדער אים אתיםװאו־םן אויף זיך און אזוי ארום אלײן זיך נאק, אז ער איז באשיצט םון קעלט. ת ערשטע נאכט האט זיך אים אממ״נסטן אײנגעקתצט אין זנתן. םיאיז אים אױסגעםאלן צו נעכטיקן א־ן אװאלו־, װאו ת שיטערע נלעטער םון ת ב״מער האנן אים נישט געקאנט באש־ק םאק רעגן, ,דאם האט גראד אין יענער נאכמ שטא־ק גענאם;. און ראמאלסט האט דער רוקזאק נאך שװע,־עד געװאױגן, דער כאנ- דאזש האט נאך סעסטער זיך צוגעפרעסט צום פוס און רער גע- דאנק ,דעגן נאכיאגן האט װי א הײסער שטראם זיך צענאםן א־ס אונהעק הא־ץ. נלאגתשענתק נין-השמשזת-צ״ט אין אװעלז־ל פון ױנגע בעתאזקעס האט ער אומגעתכט זיך אנגעטראפן א־יף אנאן- ליניע, ,דאם האט ויך געםונען אינם םלאכן טאל - צװײ געװײנלע־ כע רעלסן-שותת, װאם האבן װי אשנעק דך געװיקלט אתם ־עם בערגיקן װעלדל - נלײך װי זי װאלט דא םארלאזן און פאהעםן געװארן דורך אלעמען. הונערט אױ פון תן אנטדעקוננ געװעזן אזוי איבערדאשנג אז ער האט אומגעק נעמאכט אנא־ענונג, ית אקוק-צו-טאן או־פן האנט-זײגערל, װי ער סלעגט דאם או־טאמאט־ש טאן במשך םון ת מלחמה־יאק, םעסטשטעלנתק ת םינקטלעכע צײט פון יעדער װיכטיקער געשעעניש. אנער ער האט שין נישט ראס תגערל זינט ת 52 טעג, װאם ער האט זיך געפונען אין געםאנגענשאםט. - םארקירעװען אױף תכטס נאן-תרעקציע צפון-מערכ, מארש: - האט ער א קאמאנדעװע געטאן. ער אױ אתנעהעשם.תנגען דעם באנדעג, אתיס םון טאל און געלאזט זיך נלײך סאראויס