Literarishe bleter · 1931-02-27 · 9 (27.2.1931) · p. Seite 162

ליטערארישע בלעמער נום. 9 (356) זײט 162 זאד :״; א נאטור־געזע׳;, א:ער דעדטן מוזן ־אך אפהענגע; פו; עפעס, אז נ־עט צעפא־׳ן ז״. פ־עגט ז־ך א־צט, דאט שא־ אמין מא:ט ארער דךאפט איז מ־טםיע אױף אונזע,־ע :־ע דעלטן? ק־דץ קען מען ענטפער;, אז יעדע וועלט ר,אט ז־ך א־ד א״גענע ־•טטע:, א:עד אין אל׳געמיין גענומען :אדעגן מיר ז־ך אא ארוט דער זון פון א״נס־רונגען און טראדיצ״עט סון ־ע־ מענטדזזג״ט א־ן אי־ך פון םאר-מענטוטה״ט. ד־ :י־עריקסטע דעלמן קענען טאקע :ים עקבייסטירן לאנג, ױב׳ ט־ק די קאמעטן סא״ן ז״ עו דעד עדד. אזוי .ז• ז״ קענען זיך נ־ט :אדעגן ארוט אן אלגעמיינעד און געמ״נזאםעד זון, מוז פון ־״ אבאאט. ז~ פאלן, און מען געפ־נט ז״ ־ערנאך אין דול׳הוי דאם נײםמע ביך םון מלך ר א װ י ם ש װײנ און מ#ן דריי פאמיליען־דראפעס 1. א הײם אין א הארבסט־נאכט/ םרױזר־שא־ל אין 3*קטן. ח• ליבע און טויט, ייײ ית־ז• זה. דרײ פרויען, װאם האבן ליב געהאט, דראמע אין סיר *קסן. ד דואמעס זענען פױער איז עוגעץ נישס געדװקם געװיוח• 260 זײטן. שײנע אויסגאבע. הילע סון פעליקס פרידמאן. .א• םר ײז 6.50 נילדן * הױפט־סארקויף: קאאפעראסױו ״ב י נ ע ר״ .23 1>1^\316א ,3׳\\823ז3^\ ,"ז6ו1סץ8,, .12)61ק5 13.196 .0 .>1 .8 ב־ אונזעדע נ״ע רעלטן יטפילמ גיט די צ״ט. :יט ־אם פלאץ ק״ן דאלע. אנהי־בן ה״בט עט זיך מאקע אן מיט דעט, אבעד דאט מע־ אנטד־קלט דען דע,־ט, צעג״ען זיך די דעלטן אלץ מער, נא־ די ױאט יטט״ען אויף די נ־דעדיקעדע שטופן, :לייבן :״ די דעלט;, דאט ז״נען דורך פלאץ אליין :א־ינגט. דאט ז״נען די ג־ויטע קינ׳ דעד, ־אב ז״נען נאך נ־ט אד־בעדגעדאקטן ז״עדע ע,־שטע כאגדיפ;. ז״ קענען נ־ט פא־שט־ן. ד• אזו• מענטשץ, ױאט האנן דך או־ף ז״עד לעבן :־ט אנגעזען, קענען ז״ן נענטער א״נעד צוט צד״טן ד־ אט־ד לעבן א 44 •*••4 א־ן געפענגענ־יצ א־עד אין עג״עבע אגשטאלטן פאד דעל׳טן, דעל־ :ע קענען ז־ך ניט א״נאדדעגען א־ן דעד טיטטעט פון א״נפיר־גגעץ, דאט דא:; זיך אנטדיקלט נאך םון דער פא־היטטאדישעד צייט אן. די עטדאט העכעדע דעלטן דדייען זיך אדוט דער זין פון נע זע*;. דען ניט דאט יעזעץ, דאט גע־יבט מיט א־׳ע אידע מבשיריט, דאלט פון ז״ געדאץ א הוהו-וכוהו. ד־ זון, ױאט הענגט איבער די ד,ע:ע,־ע דעלטן, איז די נעזעל־ שאפטלעבע מ״נונ:, די אגגענומעגע מא־אל, ױאט האלט אין צױט יענע דעלטן, דאט האבן זיך דערד״ײבן אינעד ־עד טיטמעט פון נלױזן געזע״• עבלעך קומען מיד צו דער העבטטעד טיטטעט, דאט שליטט אד״ן אין זיך די העבטטע דעלטן. דאט :,״אדיטאציע-גיעזעץ, דאב העדשט אין דעד סיטטעט, איז דעד אידעאל. דעלטן, ױאט ז״גען דורבגעגאנגען יענע מדתות פון געזעץ פ־ן געזעלשאפטלעבעד מ״- נונ־ג און געדיינלעבעד מאדאל, גתפיק זיך ארוט דער העכםטער זון, דאט א־ז טי־ל,ז־יז אייך דעד מיטלפונקט רון די נידעתקע ס־סטעמען, ד״ל די א־ינפ־רוננען פון דער מענטשה״ט קענען זיך :א־ אנטד־קלען אויף דעט :אדן פין אן אידעאל. א״דעד א דעםארם װערט א״ננעם־רט, מװ עמעצעד אומקומעז פריעד און ,דאט מעד מארטירעדטוט עט א־ז פארבונדן םיט דעד רעפא־ט, אלין :עטערע אויסזיבמן האט עס פאד דירקלעכט און םארשפרייט צו דעק. דעדפאד און נאד דעדםאר, ד־ה צוליב דעט, ד״ל די העבטטע טיטטעט האט אן א״נפלוט און דידקט או־ף די יאר נידעתקע סיטטעמען, קאנען זיך אלע דעלטן אויטנל״בן אויף ד־םיל כיניט א־ז. (ם ו ף) פארלאג ב.?לעז־קין / ױילנע-װארשע ׳י^*ל עט אזיך :יט געקענט פא י— * 1 האב א־ך *4<ן כי 1; יאד ציד׳ דאט ד צעגדלי ינען א דעלבע ־אט;עדאי־גט אמשפחד״ איב;עדען שטאדק א־־פגעטדאגן. עטלעבע יא־ האבן מיד ־־ פ־״גדשאפט א־ז געדאקטן. ק״גער פון אוגז דאט ג־ט געדאט ק״ן געלעגנה״ט דאנ־ט אדױפצוג״ן, איך אבעד פלעג דאן פא־ב־ענגען ־אדט;אגצע טעג, און עט איז דע׳ מאלט געדען אדאינ־ע־ ־<ט ס־גף־זעקט יא״־יקן •;:גל, ד• אזױ מען קען ב״ ז־ך פיעלן;־ט אדױפציג״; צו שבניט ד״גיקטטגט א״ן רא־ אדאך, דען מען האט ז־ך מיט ז״ ק״נמאל :־ט געקדיגט. אבער דען דעדטן ז״נען פא־ש״־;, א־ז א״ן מאל א דאך אין צען יאד אויך א טך. אין ״גדולה מש־,״ פלעגן מיד ל״ענען, אז א״ן הימל פון צד״טן א־ז אסהלך םון ס״,־ ־א־ גאש, אבעד דעד מהלך צדישן אונזעדע דעלטן, דאט געפ־נען ז־ך אין ־א־וגדע,־ע ט־פן :־ואיט ״אט לעבן, איז גא־גיט אפצושאצן אין יאדן און מיילן׳גאנג. די עט א־ו אגגעמעדקט, א־ז דעד ר״הוט פ-אצ״אז אין צ״טלאז, די אפגעזוג־עדטק״ט אי־ דעבעדע די אפשוטע אפגעט״לטק״ם פון האלטן ס־ד זיך אױף אונזעדע;״ע דעלטן? די אד״טעדע, אטיפעי־ע, פלאװ אדעד צייט. אגע דאט פא־ א דעלט? אץ ערקלעדונג פאי־א״גיקט די אוגזצאדיקע טפעדן? ארדענ־נג? א געד־סער י ז־ך אלע לױט שט״ט ד 8• ז־!7 ד סדאגע געדען ,שערה א״ט אן אג־יעד ד ־ק ד,אט :עדאט פדאגע• 1 *׳ו ־וה :א־ אט ד א־נדוטן ה*בן געגיױבט, אז אהעלםאגד, דאט ז״ן גדײט איז ז־ך אויגימעגלעך פא־צישטע״ן, האלט אונטעד די דעלט. אג־עי־ע :; :עמ״גט, אז אנדאלדיק פאתעשטעלט, אז אתז מיטן נאמען יבן דיאבי א־־פגאבע. אטלאט האלט ד־ דעלט א־גטעתעשפאדט םיט די פל״צעט. לוװ די ע,־ד אויף :אטט דלייגעט ׳ק גאט א־ז, אז אזא מיליאגען •44• ££**4• **^444*4 •^ן*•** איין ביליאגען מ־ילן גדויטע דעלט הענגט או־ף ז״ן קלעגטטז פיג׳;ערד. - ג־שט אזױ וױ :״ ד ג־יבן, דאו אדװ סוז ז־ך םאטעק און מ־טן :לוט־קן שד״ט או־פצוהאלטן אזא שדערע משא אויפן קאדק. , אפשד דאט דעייט הענגט און דאן אװ געקומען ד גי־עטטע אנטדעקו: דעץ געמאבט געדאק - ד אגט~<קו;ג, אז ־י א־ז ו־ ׳ו ו ׳ויי ׳ו• דעד גאטיד א־ז דעד דז, דאט האלט צוזאמען אלע דימלישע קעדפעד, ־אט פאדא״ג־קט א״עט מיט אן אנדעד. דער העלפאגט, ד טשעדעפאבע, דעד קארק פ־ן אטלאט און .עדאק אױף דעט יגען ז״ פא־:־: ״׳׳׳־< פי-עײ - יילע אבטט־אקטן נעזײ־;, דאט ה״טט ג־אדטאציע. דעד גהײטעד קעד־ פעד זרט ז־ך צ־ט קל״געט קע־פער, און פארקעדט, או־ך דער קליי׳ נעד קעדפער האט אדידקונג אױף דעט גדויטן קערפער.