Literarishe bleter · 1931-02-27 · 9 (27.2.1931) · p. Seite 159

ז״יש 159 ליטעראר״עע בלעטער נומ. 9 (356) ־׳י ױאם פארלאנגט לױט דעד שמעצע א־בעד 200■ צ׳־־זנש ־אלעד. סיז״נען געזזען אױך זדלזרןיידעזד, וזעגן דעד פדאםאד־ן םזן -—־טע א־ן אי- נער״נע ם־אנן א־ן דעד ענצ־קלאםדד־ע. אזיך דעד נ־בבז פ־ן דעד ענצ־קיאפעד־ע - אז־ך דאש א־ז געזזען א ־טטאף פא־ ד־־שע זױבזודט. א־ן ד• דעבאטן ד.אבן ז־ך ארו־נגעװ־קלט ודעיפ־אנ־־-ו־־ונגע;, ־פטאנדםונקטן, שיםםאמיעס. געװען מ־נזטן, װען בדאט־ זיך א־יב׳ געדאנט, אז ס׳א־ז נ־״־טא דךן ר־פל-לינ־ע, אז ביז־־נען דא ה־ם־ב־ט, ,דאב קאנען נ־־טט סאדא־־נ־קט װעדן. עד־נזט אדזס ס א־נאױנט האט ד־ .־עדאלזצ־ע-קאמ־ס־ע סזא־־ענד־קט א־ד ז־צזננ, אזן טיד,אט ז־ך אננעדד־בן דעד פלענומ פזן דעד באדאטזנג. ד־ םלענא־ע ז־ד־נג ה־־בט ז־ך אן מ־ט אן א־־ממ־דלענן דעםע־- דאט פזן ל. בדאממאן װעגן ־עט אדנאנ־ז־ד-םלאן סזן דעד גאנצע־ ענצ־קלאפעד־ע-אזנטע־נעמזננ. עפ דאדך• גע־טאפן װעדן א געזעל• ־נזאםטלענע קעדפערשאפט, װאמ זאל ז״ן אן אװטאדטעט ב־י םאד ־טאפן ד־ נ־־ט־קע נעלט-מ־טלען, ם־־ צ־ ־טאפן דאט ױעדק, ױאט זא״ ־טט־־ן א־־ף דע־ נעדע־־קע־ ױ־ננ־טאפטלענע־ ה־־ך. א־ננ אדנאנ־- ז־ר-קאמ־טעט װעזץ א־־כנעקל־ב־ ־טד־פטינ־טעלע־ ױ־םנ־טאפטלעד, א־־ד מאד־טט־יעד ם־ן צענטדאלע קזיט־ד-א־נטט־ט־צ־עב, לעדך א 80 פע־ זא;. דעד א־גאנ־ז־ד״קאמ־טעט נ,־~ט צ־ דעפ נאנצן בנ־ן. פאדױאל טעט מ־ט ד־ אלע ענ־נ־ט, ױאם האבן א ־ט־־:.־־, מ־ט ד־עד ענז כעדיע. יקלא׳ ן ױעק א־־םגעהעדט ־־ דע- בדאמםא׳ :אנן ,־עםעדאט םוז י. א־בעד דעט ב־זדושעט אזן שאי־ט -ע־א״ו םיז א• ק־ז א־ז ט■ ־•*ד־ עדשטעד פדא־עקט א־ז קאיקזיאצ־ע פזן דעד עגצ־קלאפעד־ע. ױ ענצ״קיאפעד־ע א־ן בע־דל־ן, דעד א״םנעדעגנט ב״ם א־רםגעבן טדאגן א־־ם ד־ קאםמן פון א עדשטן; צױ״טער — א־ן ױ־לנע. לז־טן ־., אדמ־נ־םטדאצ־ע) א־יעד דיוצאז; באנד (רעדאקצ״זג טעכנ־שע לו טױזנט דאלער, לױטן ג-טן - ב־ 13 ט־־זנט־ דאלעד. ־־. ידע ט־א־עקפן זײנען זאכלעך און גד־נמלעך צזנו־פגע״טטעלט געױאדן אז־פן יםוד םק א לענגע־עד אױטפאד־טזנ א־ױםנעגעבענע ענצ״קלאפעד־עפ. נאך א בז״־פעדעד ד־פקוט־ע א־בעד ד־ ב־ז׳א־צט דטע רע- ,־עזאױ־- פע־אטן ױעדן ם־נקט נאך פ־נקט אננענומען פאל צ״עט: אלנעמ־־נע דעזאלזציעס: .1 בא״אט־ננ געפינמ, אז די א־־םנעױאקםענע קורטזד בא- עדפענ־יטן םון ד־ ״ד־־טע מאםן א־ן דעד אנטױ־קלזנגם צ־־טטאנד רן דעד ״ד־־טעד ודםנ־טאפט מאנמ נ״מ־ק א־ן מ־ר.לעך אדז־םצ־ז-;קאמענד־דט, כענן אן אן אלנעמ״נע ענצ־קלאפעד־ע אד־ף ־־• דאױקע אונטערנעמ־ננ זאל ױ־ע־ן ד־ ע־קר-אז־פגאבע פזן דוב- אז -ו םט־ט־ט צי ערן דעם סל־אדיקן ױבל פון ־ט. דובנאזו. 2. ד• ענצ״קלאפעז־־ע דאדף א־זמנעמען איע צ־ױ״נן פון ױ־םנ- ־טאפמ, דעדנ״ םא־נעמט א באד״טנז״קן פלאץ דאם ״ד־־טע לעבן א־ן באאדבעט־נ נ־אפן א־ן דער םאדגאנגענה״מ און קעגנױאד ו *•* ודננ־טאפטלעבן מאטעד־אל דאדף ז־ך געפ־נען א־־ף א געהעדי- קעד ,ד־םנ־טאפטלענער הײך א־ן ז״ן צזנעפאטט פאק בױ״טן ״ױ־״טן ל״עגעד-קר״ז; פאד פראבלעמען פזן דעד נ־־עד צ״ט, םאצ־אלע, טאפטלענע, קלטזדעלע אזן ־אם גל״נן ױעדט אפגעגעבן א לעציטע ,זנ — סז׳. ־אד. ױאזקם פזן דעד פאד ־איד־קן מהלך ״ד־־טעד פדעסע. מידיאנען לעזער. דעמאקראטיזידזגנ פון ״ד־־ט־ יעבן. נ״ע אקט־ױע ש־בטן אין דער ״ד־שער געזעל־טאפטלענק״ט, ױאם ״עבן ז־ך אױס אין ״ד־־ט. די װאקםנד־קע קלט־ד-בא־עױפענ־־טן. מיד האבן אבער נ־שמ געהאט ק״ן אדנאניז־רט; צענטע,־, ק״ן קא׳ יעקט־ױן בוח. איצט האבן ם־ר דעם ײױא. ־־ צ״ט איז שזין צז ד״ף פאד אענע־רלאפעד־ע. גערגעל ג״ט אד־בעד צ־ם נאדאק- טעד םזן דער ענציקלאפעד־ע. נישט ק״ן ״״־שק״ט-ענציקלאפעד־ע. עד ־טטעלט דך אפ א״ף דע־ ג.״״ם, פא־נעם םון דעד ענצ״קלא- פעדיע, רעדאקעיע. באגרינדגדיק ז״גע אלע טעזיםן מ־ט א־־םפ־ר- לעבע באױ״זן און ז־ערקילעדוננע;, ענדיקמ נ. :ערגעל: מ־ט;עקס ־א־ צנ־־ק א־ל פא״נעקומק א־ן בערלין ־א:א־אטוננ ױעגן זױנדן א ״ד. ױ־ס. א־נםמ־ט־מ. און ױאם פאד אקאלאםאלע דעדנדי־נ־ננען ד־ד האבן צז פא־צ״בענק. מ־ר האבן ״עם אפטימ־זם, א־ אז־ך אמ ־־ באראטזנג ױעמ ברענגען ױיבמ־קע תװלמאמן. מ ־ט ד ש א ל ט דעפעױדט געני־ דעט כא־אקמעד. פזן דעד ענצ־קיאפעד־ע און ז״ן בו־. נ־שט רךן אפא־^אנעט־ק פ־ן ״•־ ״ •־־־דקלאפעד־ע, ױאם ױעט שט״ן אזיף דעד;זי־ע.,. ־טאפטיעבער הי־ך און ױעמ באהאנדלען אלע אלנעמ״ן׳מענט־נלעבע א־ן ־ז־־שע ענ־נ־ם. נ־שט ק״ן זשורנאליםמ־שע א־בעמן, נאד :ױנד- ״עבע פא־שױנגען. מ־ד ױ־לן א״םנוצן אלע ״ד־־טע ד־בנ־טאפמלעד. ז״ דארפן אױ־נגעצו־גן ױעק אין דער שאםנד־קער ארבעמ. און אזו־ פ־נקמ נאך םונקם ג״ט מ. ־טאל־ט און באגױנדעט ז״ן פדא־עקט פזן דער עגציקלאםעדע, לאם א־ל שז־ן באקאנמ ד־ ל־עדעד פין ־־ ״ליט. בלעטער׳.?!לצודיז נןיו ״־קלט ז־ך ז״עד א ־א־נטע־עםאנטע ױםקוםיע, א־ן זזעלנער ם׳באט״- ל־קן זיך: ר. אבדאמאװ־ט־ט, נ. מ״ז־ל, דיר ה. יאױאױאנםק־, ־עקנ ־1־ע־טמש״נםרן, נן-אז״ד, ד״ד מ. וױ־ט־״ך, א. טשעױקאױעד, ד. מ־טא־- נ־, מ. פ״נל״ט ד״ר מ. װישגיצעד, א. םינגאלאױםדן־, א. מענעם, ־. בונטאד, ל. בראמםאן א״א. אין דער דיםקוב־ע ױערן אלז״מ־ק יאלו־במן אר״ מאמענפן םון דעד געםלאגמעד אז־םגאיע אזן ם׳ױעדט :אױרט נישט נאד די נ״םיק״ט, נא״ ױ מעגלעדק״מ םזן אזא אז־םגאבע. װי דאדף ז״ז די פראפאױן פין ״ױשע אזן אלנעמ״נע ענ־נ־ם. דאדף ױ ענצ״קלאפעדיע ז״ן דודנאו־ם אצוגעגגלענע, פאק מאסן-לעזעד אדער פאוץ בעםעק לעזער. ־אם אדט פון ײ ד״נטצ״- ט־קע םאציאלע פ״אגן אין דער ענצ״קלאפעױע. דא־ף דער ־ל־א ־טאםהלעך זנ־ דעט קאלעקט־רן רערק? צ־ .דעט ־־ עגצ־ק־יאפע־־ע נ־שט פאדאליז־רן ױ ארבעט םון ״רא? נאך דער יד־םשעפנד־קער ױסק־ם־ע א־ן נאך ױ לעצטע ױער- טער פון ױ פא־ט־ענעד יעױ״על א־ן מ. שאל־ט א־ו אז־םגעק־י־ב;;עױאדן א רעזאיזצ״ע-קאט־ב־ע, ראם זאל או־םן יםוז־ פ־ן די פא־- טדאגן אזן ױ דעבאטן א״סארבעטן ױ ,־עזאלזצ־עט א־ן דער קאי מ־ם־ע ז״נען א־י־ן.• אי־אמאױטש, בן-אױר, בראמטא;, כעונעל, ,ז״נ- ד״ך, זש־טלאװםקי, טשעדקארעד, טשאדני, לעשטשײנםק־, מ״זיל, ם־נ- ־.אלארפקי, פ״נל״ב, קלעצקין, קין, שאײט. :אך א״נ״ א ז״נע־ ב״נאנב האט זיך ױ זיצדננ געענױקמ. פאדנעט םון דער ענצ־יקלאפעדיע: 3. ױ עדשטע אױפלאגע פ.־ן דעד ענצ־קלאפעד־ע רערט ארז־ס- געגעבן א־ן סנ בענד (אן ע,־ך ״2 ם־ליאן אוה־וד.) ענצ־קלאפעד־ע- פאײסאט, עװענטזעל א־־ך הוםםה-בענד. יעדעם ־אי דעדשי־נק נ־ט ר״נ־קעד וד 2 בענד. פ־נאנציעלער יםוד: זזנטאג, דעם 5נטן, האמ ז־ך אנגעהױנן ױ ■זיצונג פון דעד :אד״טנד־קער א״ט. ךאמ־טיע, װעלטע האט געדז־עדט מיט א קל״נעד מימאג-הםסקה :אנצ־ע * שעד.. דעד גאנצעד פדאיעקמ פזן דער ענצ״קלאפעױע א־ז ־א צעגלידערט געװאדן א־ן ט״ל נאך ט־יל א־ז באט־אבט אײ בא- ־■אנדלט;עװארן. א־ז די דעבאטן האנן דך אדדמגעװ־ץ םםקוה טנוכע דעד מעגלעכק״ם, הן וױםנשאפמלענעד א־ן נאך מעד - םינאנ- צ־עלעד, א־ן דעפ א־צט־קן מאמענט א־זימצ־זגעבן אזא גװ־ם װעדק,