Literarishe bleter · 1931-02-20 · 8 (20.2.1931) · p. Seite 149

זײט 149 ליטעחזרישע בלעטער נום. 8 (055 ש* י י ר א ר י ף פרן דער שאעטיזדער איגעדזעצלנג: — נײצכ בלױז׳ י לעך, ירב־צטעניעך (יימת, עד טד*־ר:ל נישט א*נע ווײ״• מע; ד־ ־א־־קע ע:לע:ק~ט ־א־ן לענדט זי אן;אר ױי •־ ־־ ט םע:לעך>. .־אד א־־־ - א.־ש*.עד,~עד ש־נקטלעך אץ דע־ ־זעדט־פ־קאצ־ע. ־־ טעדזן־ד־טד־ק ט,־ן דעד ״ד־־ט־עד א־יעדדעצ־ננ א־ז א־־ך, אז־־־ע־-זא־.;. א יוכ־טטענלעכע, אט־נקטלעך־יןנט־טפ,־עננד־קע: -;־ דעקט; ־ ך א־ננאנצן, טאקע־ סט־ט א־ננאנצן, ט־ט דער ד־טט־ק ט.־ן א,־־;־נא־־. ־אכ א־ז נדא־ אנדז־טע םעלד״ אכעד — ילז־ז דאדט, דאז עכ לאזט ז־ך פא־־זז־רקלעכן אז־ף א פ,־~ען אזפן, אן ־ט־אדן פאד ־עה ״ד־־טן זאצנז־, דאדט״אקצענס־דזננ, דאדט׳טא־י־נ־זננ זידזטד״ א־ן ״ד־לדעדט טעל״ א־ן ״ד־ ־זננפרז־ פזן א־לעאן״ נעפ־נען ז־ך, איעד, נעזז־םע ד־כטעטאטי־ט-אנגע־דענדטע, נאדאוכטדנ־קע ־ט פד א ך-קא נ ס לי ק ט;, דעלכע נעםען ז־ך כע־קד דעדפזן. ־אכ דעד נענ־־״קאפ־דטע־ ־־טט לעכט אכ-טםאל אז־פן ד־טכזן פזן דעד רד־; אנדע־ע דעדטע,־: א־ן דא־טט־םטע. '1 •> ט.. מ־טן ,י כ״דע ם א כ כ• ע,־ - ד־ נעזאנ עדי '*■-( ״*- ״׳׳>! י* <אנ ו י י* ד י יצ ע ד *ע ב• ד א ך - א: ײדייען איז עדטערױײז, ארן ע, אזזי. א־טט־נע־ קען םען ע^*א^***׳ י■ * ץ •■ *^ **■••*••* •••••*• <<<•<■ *<<<•<* :?••^*•*ײ קיצרדימ ררי די ׳־ ׳. ץ אזעלכע פאל־טע ״״ײי אנדענדן >, ה , ׳ך < אניטטאט ע ר ד ־ ׳ט ע,־), •<••<*< •****•£** ן . ף- ו <<*; ן יי ען חןיײ• )אי•*—ן*י״י דא לאזט ז־ך י,־ן אפאכטדאף כיט־ט־א־כ• דילן(אנ־טטאט ונ ײ ל י ק ע ר), ע ר; זעק■ נא;*; אפאםטדאף׳יקירצרע קען נ אי־ר׳י1 ,ד.״ ל־קי׳ זאל א־־נ״ א צד־טםא־1 אז אנכ, האט ז־ אז־ך געד־כע כאיטט־םטע נעזעצן אזן נרענעצן: עכ א־ז. א־טט״געד, נ־־טט רעגלעך, אז דאכ דארט סאל ז״ן אק־צזד פזן םענלעכן ״הײליקעד ־1־״־י״ הז־ז ד־עכ דעדט רעד פאדק־דצזננכ * צ״ט־עדטער, כע־קד ר־ ה־לפ־ צ״טדעדטער ״ז״ן״ אזן ״האכןי׳. אזז־, א־טט״נעד, ז״נען א־ן ד־ א־ כעדזעצזננען פאראן לרזכ נ־־טט־ נאד אזעלכע ק־צזד־ם, ד־ ״זים־ד ״ה״ד־קע״... , אפאכטראד צז אפט כאנ־צט כנ־נ ד״כלעכן א פז>: זיאםז״ •^*1 מיר>׳ נאר אט־ ו אנינרטא*׳ (אניטטאט: אי •****•• <■^•*• ^•*^^***^ ^***^*•••*ן**^״ ••^י*■*• ײ* טיניט״ ן •>;א־ אפ־לז אזעיכע יט־־־ע־־ע אזםנאט־־ד״עכע־ און ־טלעכט״קל־ננע ק־רצזננען. ד־: ״דאכ כטיאו־כנעהאלמן אזז־ פ־ל נכ־זנזת״... וםזענע 1, *קפ 111, ױננפר־י יק־־טן״ דאט דו האכט אז־כנעהאלט;׳־. ז־ך אפ נענו־ער א־־־■ אט ־־ ״קל״ ׳<••*••*•* . **•**<*^ 1 ״־*־ א ״ן״• ־׳ן ־י -־ ן נאנצע םד,.־,־,. א־ן נעד־טע :אלן א־ז אפ־לז םזז־קאלי־טק״ט פ־ן פעדז, ט״לםאי אפ־לז ז״ן ־ט נענזנ קלא״, ױאט כ א ,־ א פ ר א ז ע דער א־כעדזעצע־ האט נעדאלט ק־,־צן מ־טן אפאטטראף; אזז־, א־טט״נעד, האכ א־ך כאנעננט אקה־צ־ננ, דאכ ־י״ענט ז־ך: ״כט ים־ך״, - אזן עכ א־• א־םכא־טט־םט, צ־ ־עד ״טטים־ך״ א- נעםאכט גע״א־ן כ־ן דעד פדאזע .־ז האטכ א־ע־ גא־ פ־ן ־עד פדאזע ,עט האט ם־ךי... א־ך כרעננ ז דעט דאז־קן ק־ר־אז, כד־ אזנטעדצ־־טטד״כן ־־ ־טעדלעכק״ט פזן אזעלכע ק־צזר־ט כפרט, דען ז״ ״עק ט־טטעםאט־־ט כאנוצט; א־ן כאנוצן כאנ־צט ז־ך רעד א־כעדזעצעד ם־ט ־״ - ארעד צ־ל־ב אזםכאהאלפנק״ט, א־עד צזל־כ םאננל ־אץ צ״מ, כ״־ע םא״ םענטן אזםנ־נטט־קע פא־ אנזטעד א־כערזעצ־ננ. ם־ד ־אכט ז־ך, אז םהאט ז־ך א־םכאד־ננט נעדא־פט הא״טן אן דעט ,־־טט פזן אד־נינא״״פע־־: אכעד ־אדט, ״א־ כיא־ז;ע״ען ־י ו א ה ר ן מ $ ר ק / ו ו י ל נ ע פרידריך שילע ד־ א־כערזעצוננ פון פרידדיך ־טילערט דערק אז־ף ״די ש איז נאך ־ע־־ט־נען א־ן ־אד 1929, ־. ד״ ם־ט קנא- פע צזוײ ־אר צזר־ק, - אזן ק״נער האט י־ז א־צט נ־־טש נעפונען פאד נ״ט־ק צז רעקאםענד־ק ד־ ױ־נע א־ן :זטע א־כע,־זעצזנ; דעט ״ד־־טן כ־כל־אטעק״לעזער א־ע־ רעט כ-אלקט״־טזל״אזן;־םנאז־ע״לעדער פא־ ז״נע ־למידים. רי איכערזעצזננ פ־ן אזא פאעט־־כץ ר־ז, ,די ־ט־לער, או־ף רער א״נענער םזטער״שטדאך, ,דע־ט כ״ אלע פעלקער אזן א־ן אלע לשזנות כאט־אכט פאד נ־־טט ק״ן קלענעדע ־טאפזנ;, ד־ רי כא ר״טנ־־קטטע םאדערכע רעדק פון אן א־־גענעפ אר־ג־נעלן ־טד־פט- ־טטעלע.־; אזן פאראן כ״ ר־ א״ראפען־טע פעלקער כאד״טנד־קע ־טד־פטשטעלער. אםטםאל כעלעטר־טטן אזן פאעטן, ראט;־כן אפ אנאנ־ן לעבז אז־ף איכערצזזעצן רעט ארע־ ־ענעט ם״טטער פין א פ־עםדע־ ליטעראטזר. יעצע־ ר אזן ־ט־לערכ רע,־ד״;עםאכט אזנזע־ע בעטטע א־בער ־׳ו *ז זעצזנג א״נעכ ״ד״טע א־בע,■ הךלפער־ן, םאל: 1■׳ו אז־ט מ־ט א־ר ,ן צול־ב רער ״ר־־צ איז א ר״נער, אזן אס־לז ר־ ערטע־זו״זע ״־־־ט־טםעדי־טע״ או־טדדזקן זי נען נײטט ק״ן םעלעק, נאר כאדאזטטז־נ־ק-א־״ננעפ־רטע אלט ־טע אדער ״דיש״ט״ט־טע אז־טדרזקן, דאט ז״נעץ נ״ט־ק, רעט צייט״כאראקטער, הן צול־כ דעט אל־.עםינעט קאלא־־ט פ־ן דער סכ־כד״ א־ן װעלכעד ד־ האנדלוננ קזמט פא־, א־נטערעטאנט א־ז רער פאתל״ך ם־םן ארינ־נאל די איכעתעצ.־:; פזן ד־ פא־םעל״ פאעטישע דערק: ״װילהעלס טעל״ און ״ד־ ױננםר־* םון אר״ לעאן״. ראש־ת - םאדערט ד־ א־כעתעצו:; פ־ן פעתן נאנ־,* אנדע־ רע קדאליפ־קאצ־עס פזן דעט א־כעתעצעד <א,־ן עט א־ז צ־ט כעטטן, דען פעהן דעק א־כעתעזעצט דזרך אתכטע,־>, אזן צװ״טנט - א־ז שתער אפארערנעט איכעתעצער, לאז ז״ן אפ־לו אםא־עדנעט ד־כ םער, א־כע־צוזעצן ד־ דאז־קע רראםען א־ן טעתן, דאט ז״גען געשאפן נעדארן מיט אז אנדערד,אלכן ־א־הונרערטער צותק או װ״: אט פ־ן דע־ ה״נט־קער פאעז־ע א־ן פ־ן ת םארעתננען צו א־ד״ יךי •״ אנה״כ ״װ־להעלט קאנען ש־לעק און א־ן שדתת. אזעלכע אשט״גער, םוז טען;ונ האלטן פא־ כאגא־1 םשל״: .סיר גײען אין די בעיג, םיר קומן תירער, װען דער קוקוק װעס רוסן און דערװענן — די לױער: װען סינז נלוםען די עיד װעס *נםיז זיד נײ, ם׳װילן װנםערלעך סל״נן •■ן לינלענן סעי״... זאל אםאל אנאיװער לעזער נ־שט כאשולתקן א־ן העט ת*־ט פ־ן את״ ־עט אטעט א־כעחעצזננ .ט ת זעצעד. ככלל פאדםאז א־כעד דעדם א- ־פאנענתק, ערק װערט ־ט - אזן דא״ט, דאז דאט ד :ינאל ״תשער א־יעתעצ־נ;. עט אין ־עד תטן, אז־ך דען איר ל״ענט םיטנע דא־ אנצי א'ל :אר ■ ״א־כעתעצונג פעתן אין זד־כורי מ־ט דער א־כער א־ן חזיז זיו ־ אויף עטלעכע אל־עמײנע פעדעק, לאס ד״זן ק״ן טעות־ט, נאד ז״נען נ־שט תןט פאעטישע רראםען. ׳י**רע ,ם איבער״ כאװאוםטז־ניקע סעלעק, דאט ז״נעי געדען אפתעננ־ק פז: צ־גאג: +־ <ע*< •*** 1 £־| ׳ 1 דער א־בעש, או־ף ־ נזפא, פזן ז״ן קוק לעצעי %ן ך ••**• י־ פארײע א:ט אײה ״**, גרו־ס סאלק ה״לפע־־ן '1״יט א־ר. * סייססן סון סריוריך שילער. װילתעלס סעי, די ױנגסרוי סון *ר״ לע*ן, אינסרינע *ון לינע, די םורשװערוננ עי םיעסק* פין גענו*. ײויש פאי־ק הײלסערין, װילנער ססרלנג סון נ• קלעיקין• װילנע — װנרשע *;19,