Literarishe bleter · 1931-02-20 · 8 (20.2.1931) · p. Seite 143

ױיט 143 ליםערארישע בלעטעי נוה• 8 (355) ע ל ב ו י ם טיכןט און אין ז־ין לעצטער אויסשםעלונ; א•; וזןדעןע האט ער זיך פא־ אונז באיױזן װי אנא־ נייער פיזליער. ער איז א;וי טיט אמאל סיטכעריטן;־עיוא־ן םיט ד• נייע שטרעמוגנען, א; םען האט אין זיינע ניל־עד בולט דערקענס די רידקונג םון עטלעכע ־טולן םיט אמא־. ער א־ז געזעזן :א־טו־אטן םיט א־סטרעטיאנ־טט־־טע, עקססרעס־אנ־סטי־טע און סיט אסך נילדעד עין דער א,־טעד יטוד, £־; װעלכער עס א־ז ז־ך א־ס געװעזן ־טװער צ־ נאסר־יען. אסעלנ־־ס, רער איספולס־רער ק־נסטלער, דאט;עטוזט סר־ער דורכמאנן אלע ־טולן, כדי צ־ כאש׳־ײע; ז־ך שון ־־ פארעלטערטע בא־טע־ן און צו געםינען זיין אייגענעיס װע:. נ־זן היינטיקן טא; דאנ א־ך נא־ א־ן זיתן דעס א־־נרר־ק טון א שא־טרעט אויף אשעלנויטס לעצט־ער או־ס־טטעלונ;, ראס א־ז בל־׳ סםק געװעזן א מייסטער׳װערק. רעד שא־ט־עט האט;יך אױסכע צ״כנט םימ זײן ראונדער־ארער קאטשאזיציע און הער־עכן צװא ■ מענ־טעעל ע־ן שארנן. אשעלנ־ימס נ־לד־ער האנן ז־ך ־טטענד־ק או־עעצייכנט ס־ט דדײםטן יטמיר און םייגעם טאן. עס שאר־טט־־ט זיך, אז אסך נ־ל- דער זײנען געדעזן;עמאכט םון דער דאנט, םאר שרנסד, ־־ע;;. אנעד אגרויסע צאל נילדעד, װעלכע א־ך האנ :עזען נ״ איס און װאס געסינען זיך א־ן זײז ש־־װאט-א־גנטוס, נא־טטעטיקן, אז משה אשעלנוים א־ז;עװעזן אמ״סטער. זײנע צ״גענוננע; ז״נען;עװעון תן, ל־יכט און אײנדרוקסםול. אםעלנו־ס איז אויך;עװעזן רעד שיאנעד £־ן רער דעקארא׳ מיװער קונםט א־נס ײד־־טץ טעאטער. ער א־ז;עװעזן דער עריטטער אין ס־־לן, ,װעלכער האט;עװ־רקט אויף ת ײת־טע ארט־סטן און די;ענענן צו דא־־טט״ן, אז טעאטער קאן זיך נ־־טט נאגײן אן רער מיטװ־רקונג םונס מאלער. ער האט;ע־טאםן אשא־ ־עקא־אצײעס, װאס ־עלן ־טטענײיק בלײנז א־ן זנתן םון ת ײת־טע טעאטער-ל־נהאכעד, װ״ל װער;ע־ דענקט דאס נ־־טט ד־ ־עקא־אצ־עס צוס ״ז־נתקן ט־טו״, צום ..תנוסי' און נאך פיל אנדעדע. אםעלנ־־ם האט װאונוערנא־ םא־־טטאנען, װ• אזוי או־םצונאסן און צײ ־טאםן רו־ס,?זט־טונ; און ת דאונדערנא־ע נראדאצ־ע םון כארנ. מיט אײן װארט, םען האט אשעלנו־מען;עכאנט צג־עכענען צו ד־ נעםטע ײתשע דעקא־אטארן. ער איז אװעקיעדיסן געװא־ן םון אונז א־נם נל־ענדיקן עלטער שון זו ־א־, א־נמ־טן ש־ן ז״ן א־משולסיװן קינסטלעת־טן ־טאם;. — װילגער פארלאג פדץ 3. קלעצקי]— נחמן מייזיל נאענטע און ווײטע עדשטער טאנד יו י נ ה ל ם : נען יןר (•לנעסײנער ליםעיורישער םך-הגל)•—•*י*יעלן: <. וזעניעלםע און ײויםע ליםעיוםיר: <. עלסערע אין ילנגערע יידישע ליםערזםור,׳ ג. םןלקם-םיײנער און •ינסעליגענם;*םרײבזר.—חײם-נחםן ביוליק. - ווד נערגעלס ן: •. <>ר זוערסער: נ. נע געלםןנם ״נןך •לעסען״; נ• ״•ין < *•.רגרענסער שסןם•; ד. בערגעלס*גם דןמןן ״••נונג״.—נןםיען: רעליניעזע •ון װעלסלענע םןלקם־םעשה.— געשינט• לענער שם<ף *ין ■ונוער *יעסיקער ליםער<םור. — *ינהןלם •ון ם*רם.— װ*ו *יז ייץ• — *י ף נײע װעי.י. פ ר י י ז 50 4 ג י ל ד ן• פ ע ל י ק ם פ ר י ד מ א ן / װארשע מ ש ה א 9 א־ן םארלויף םזן עטלענע חתטימ זײנק מ־ר געמ־נערט;עװא־ן מ־ט צװ״ ק־נסטלער. דאמ א־ז אית־מער קלאש םא־ דער ײתיטער ק־נסטלער׳משםחה נכלל א־ן פא־ דער אזו־ קל־־נעד קינסםלער•;תםע א־ן םו־לן נפרט. נמעט ר־ נעסטע ק־נסמלער: מאותצ־ מ־גקאװסק־ א־ז אזי־ טואנ־ש אוככעקומען אױף דער;אס א־ן דעמ רקט־קן נ־ענאכ-א״רעמ אין איצט אװי אומנעתכט - משה אשעלנוים. סיאיז דך שװער םמש צו גלוינן, אז םשה אשעלנויס, דער ׳טמענױקער אומתלקער דאנדע,־ער, דער דאזיקער צ־ג״נער איז ש־־ן;־שטא צװישן אונז. אז ם־ד װעלן א־מ שו־ן מער נישט זען. װען סיא־ז אויםנעקומען םיט א־מ צד ת־דן װי׳הן פארשײדענע :־אנלעםען, שמרעמוננען א־י דער מאװערנעװ םאלערײ, האמ עװ א-־־סנעװיזן אן אומכעהללע־ע םא־א־נטע־־נסיװוננ מיט אדעס. װאס ״<־ט;עשאפן, א־ן שמענתק םלענמ ע־ דעדב״ ציװארםן א;ים׳ מ־ט־קן װיץ. ער א־ז :עװעזן הער אמהער װא;אנו:ד א־ן ם>־לן ז־ן םון װארט, אלעםאר מ־טן שטעקעלע;עװאנלעחט פון אײן א־ט א־־םן צװײטן. עװ א־ז געװעזן אוהעטום, א־ן לאגדאן האמ ער ועםאנט או־סשטע• ײוגגען, געהאט גת־סן ע־םאלג און האך :־שט;עקאנט א״נזיצ;. א־ן אין יא־ זי-פנ א־ז עד געק־מען קךן װארשע, א־ן דער צ״ט, װען עס האט דך גע־״תנדעמ ״ת ײתשע געזעליטאפמ צד שארשש־ײמן קונסם״. ער איז געװעזן אמ־ט־״ל־ד ש־ן דעד שא־װאלטו;:, געי־רט אפא־ניסענעמ קאמף מימ רער דאמאלסמ־קער םאר..א.1מומ, מאוענ- ־־ל אוםאו־םהערלעך ײ־ .״ענט ש־ן ת הבדים׳קינספלער, געםא׳ ־עדמ שט״צ־ע פא־ ־ונגע, םע־קע מאלער. נעת אשעלנו־מ האט אנ׳ :עטדאםן א־וני״ן, טאלענט־הטן מאלעה, האמ ער;עמאן אלץ, בת א־ס צו שטיצן, עד א־ז;עװעזן;ליקלעך, װען ער האט א־וען ק־נסמלעד געקענט מ־ט עםעס העלפן. אין העד צײט פ־ן העם געװאלתקן כאאמ װאס האט א־ן ־ער האמאלמטיקער צ״ט;עהערשש אין העד קונסט, האט משה אםעלבו־ם זיך;עזארגט םא־ ת ױנגע קיגסטדע,־,;עװאנמ סםש אי׳ נער ת. אז ת זאלן;־שט מאניעתחט װעק,;ישש םארפאלן ־עיז• קודם׳נל האש אשעלנוים פארלאננפ םון ־וני״ן קינסםלער, ער ־אל אדורכמאכן א שול, אן אקארעמיע, בת ער זאל א נאלא ־ענער םימ װיסן דבער קאנק גײן אויף תן קינסםלעתשן װע;. ־צם אל״ן אן אנהעננער םון דעד סעצעסיע׳שול, איז רע•־ ט־שישער רעאליסמ נישס גענלינן שמײן אויף אײן א־מ. משה אםעלנוינ האמ נוט פא־שמאנען, או מ־ט רער שטתענג-ו־עאל־סטי• שעד םאלעת־ קען מען װײט נ־שט אװעקנײן. דאש, װאס סיהאבן;עשאפן ת ט־ו־םע מײסטעד, קאן מען שו־ן הײנט מיש ת זעלנע מ־טלען נ־שט או־שדתקן, נכרט נאך א־ן אזא צ״ש, װען ת קונסש האט שדין תרנגעטאכט דעש א־מש־עס־אנ־זכ, עקסםרעש־אנ־זס, םת׳ ד־טיװיזפ קונױס, םארמיזס און נאך ם־ל אנדע,״ע שולן. עה האט שון זיך אראפי״עװאדםן דאס אלמע א־ן;עלאזט זיך מיטױײסן מ־ט ־־ מאדערנע שמרענונ־״ען. עס פאדששײט זיך, אז אמאלער, װעלכער א־ז צױ״עװײנט שמענ• ״־ק צו דין אין קאגטאהמ מ־ט רער נאטור, ־און צו קאנט,״אל'ק. צײ ראס איז דאס זעלנע, װאס עד מאלט,-אזא אזא קינםמלער א־בער׳ ציװארפן דך א־ז עטװא^ס שװערלעך. אבער אדאנק ז״ן שטאר קער אינטױצ־ע האט דשה אשעלנויס ז־ך כסי־ר אינערכעשטאײ