Literarishe bleter · 1931-02-20 · 8 (20.2.1931) · p. Seite 140

ריטערארישע בלעטער נומ. 8 י 355> ױיט 140 אבער י״ ז־י .דעט םען םון םפר רי אנזדל :יט :עםעען א לעק. אנן ::■1ל דע־צ רער ר״טעזער עלעמענט יאײך ־עד ר,ענ.־ע:-.וע.־> אר״ט־.ע״יט.־םט רז־נן רזטי״ון. ר• א״ע ..קאנ־עטיטנא״ אזן ..בא יו ט־א״ און ״שאז־טאל־טטא״ אאז ד אזן אאױד ז־נען בלייטםק יעדיק אין ד• איצטיקע טאטן. טען :״ט ״טנ־טא־ען א קארטאטיטקעי■ אזן ״פראדאזיטא־ען״ אה״ט אזן טען ,.־אזביראיעט אד־עלא״. און רער דאט א־ז אדא יטםראך ״־טעק־יטער ל־ננדאטעכניקער םרענט: יטלעכטי - קאן דער דאט ־טט״ט ט־ט א־ט אז־ף א״ן נ־עט א־ט דערז־ף :א־נ״טט ענטפערן. אזיב ־טםדאך א־ז :־ט טער ,ד• א טעכאנ״טער םא־י־נד-ט־ט״, :ן קע־-ז ־־״־׳ ־׳"׳־ ־עטאלט ־אן ק״נער ק״ן דארט נ־ט דער ל־ננדאט־עכנ־קער א־ז אז טזדז ד,אט ינעט אן ארט־קל: ״טיט עדי :,־זנט- ־־ םראזע און מזזט ז־ איד ז־ ניט םאר־טט״ז א טעכניקער א. זא־עצ אזן א־נא״ ־זט־־ט. צז ו״־נעם םא־ מ־ן ױ־דעױ^. ל־עז. א־ך׳ ן־׳טעד םדעסע: דעד ״דטעז ־אז־ק ד,א: ״ד־־טער ״דער אזן דאטם־ יװא־עט אזױ ־אזױ, יזן, װאם עט טאבן די טענט׳טן ם־ן יעניער אט ד־;־םםיקע יטנאד,? טילא. ־ע־ א־צט־קעד :טדא־לערנע־ א־• אינדנא םזן רער ־אטגטאטט, איז אדעכלאטירטער און פארטיט- םטער. אבער רער םא־צ״טיקער, רער ־טזין יאנ: :ע־טטא־כענע־ - טיט .דאס קאן ע־ רערװעקן ־טנאר, ב״ טענט־טן, ־זאט ז״נען ־טז־ן םאר זיך לאנ: פא־טיק ט־פ רער ט־אריצ־ע אזן םילן ־טוין נ־ט א־ד עזל... ס״־ן;א־, דאט זי דאט :עלאזט איר ־טםיר אין רער יטם־אך, דאט ז־ ד־נען :עצ־א־:;ען איצט צז יט,־״בן. און דא זא;ן קע;ן רעט םלאן אר״נצדפ־רן ־־ ־אז־קע ־טםראך א־־ך א־ן <־־=:״-<; אזן ביכער. די דאזיקע יטם־אך ־,אט ד־;רזיסע מעלד״ דאכ - טענטיטן צ־ דעטען ד איז;עדענדט םא״טט״ען לי, נעת נ. ־טטיםפ :איטא־ דדע־לן םאר־טט״ן אזן ז־־ן -טם־אך-קזנסט דעלן ד־טן ״־ אפצז־טאצן נא־... קענעד ם־ן טיט־דדכד־טיט. -ו *■!.״. — אזא;כבעט ױך א־״ן חטא, םרזמען לעדנע־ט ד״עדאנױ .יהאט דודך ז״ן ״ד.; נ*ד זי׳ אין.כ״־ת, אז־ב ידז ק**ז?טז־ן .לאמ םזן ״ ־כטיק אינטעדנײכאםט ד־ טענד־ע•;: עט :״ט אין .־זטי ״אנד ט־ן בדאטט ״־־־ט צ.י ,־זטײט-״ד־יט. ־ע־ ״ד־־טיד״דעד א־ן ״־־־ט-־טד־־יעד ״ענט *טז־ן א־צט אין ־עד אטטאטםערע פון דעד ־יט־־טעד ־טםדאך. אט ד״יט, איטט״נער, דער ־דטעקייטעד ■לינגדא- א־דעען םיד איך זיך אך... איי ״־ענט ר״־בף א־בעדזעצן א־ן ״ט־־ט, אז ניט, דעט ו אזן איר ד״טט, דעי םענט־ט ט,־אכט רזטי־ט אזן אייעדזעצט ־טלעכט ז״ן ,־־ט־־ט א־ן ״ד־־ט. אזן א־צט מזזצ א•■־ מיט איט מטייט ז״ן. אז :ל״טעד דאלט :עדען, דען עי ־טר״טט-. ״מ־ט צד״ אסנאדנע א־רעעט רזקאדאדיע איך זיך״... דאט דאלט :עדען, לטל-הפחור״, ד־ א־צטיקע לעבער־קע;אטן-־טם־אך אין ־םוצ־,יז--רזםיר, און ד־ צ־קונפט-־טטדאך פזן דעד ״רסעק־יט־לד קזלט־ר א־ן א־ר איבע,״.אנ: ־טעק־־טן ״־:־.דאטעכנ־קײ־ . אזא מ־ן שר״בעטץ א־ן ־אנ־אעט, אז עס א־ז פראטטא ט־טדדא. א,־ן עד ד,אט ז־ך אט־ט־טטעט פזן א״ע קלער־קאלע גאי ־ט־טט״טע :אדאטטן. ד• יזדז־טזקעט מ־ט ז״עד אט־ט־ל־אציע ד־לן קאנעטיטנע .דל־א־ען אז־םן ־אבאט־ט• קלאט, ער זאל בדא־טען זײן ראדנא־ ־אז־ק. מ־ד םדאלעטא״ער איעד זאכן: ־טאל־־ט, א־ר -דעט אזנז א״עדע דעאקצ״אנעדי; ידע־דאזטזדד,עט אזן םא׳ט־טט־־טע אב־- ט־טא־עט :־ט נאד־אועדען״... א־א, אפ״נעד או־טקוק פאד ״ד־־ט:... א־ך ב־ן צוט סזף םון מ״ן באט,־א:ט־נ:. א־ר צדעק א־ז :יט נ־ט כעדען, -א״ט ־אך ק״ן ״ד״טע ־טםדאך אז־ף דע- דעלט נ־ט כעדען, א־ן ד־ ־דטעק״טע ־1*ננדאטעכנ־קע־ דאלטן םא״טםא־מ א״מט־אכטן מנ־ל•־,. ד־ אז״ מען דערט םזן א־ד םט־ד. דער לעצינער גילגול גון ײדנעקי־בן יידײכ םיר האכן :עזען, אז דעט ״דטעקט טענזת ־ועכן ־עט, אז ער א־ו נ־ט ק״ן ״ד־־ט־ט״, אז ־ד־־ט םא־ ז־ך ד׳אט יאד א־ט ק״ן באט־עף :־ט, ד־ דאז־קע ר״ד ז״נען :־ט כעדען ק״ן פזטטע -־יז- ״:, ז־ האבן געזױזן נאנ־ן ממ־טדת־־קע רע־זלטאטן א־ן ־עד בא׳ צ־־נג םון דעד ״דסעק־תױנר ל־נגדאטעכניק צז א־ד אייעקט, ד״ה צ״ דעד ײדישעד ־טם־אך. םיר האין;עקאנט נאכקוקן, זױ אזז• דעד ״דטעד״טעד ל־ננדאטעכנ־קעי א־ז בה־דגה א,״בע״ע;א:־.ען פזן ז״ן לכתח־להד־קעד ל־בע צ• ״ד־־ט ד־רך כ״־ככ־לט אזן :־ט-ל־בע צ״ ד־רעקטעד ־טנאד. צ־ אםענעד ־טנאה צ• א״ן עזיעמענט פ־ן ײד״טי דעט :רזנט־קטטן, ־עט םא־מענד־קן, לו־ט מ״ן א״נזען און ת״ט, אזן צז כזב״כא־כענעד טנאד צו ־־־־ט א־נכזטצן. ראו אר*ן £*רצ רער רע^ וױיצער? פא־ מ־־ן נעפ־ל א־ז עד אכנעצ״כנט ד־־טלעך נענו;. עב א־ז דעד .דעכ םזן ט״ט א־ן םא־לענ־זני.. צ־ל־קן אי־טל כענ״עד. א־צטעד כ־־ט אהדדד לאמ־.־ םזן ־עהעטדע־זאדע, דע־ לאדנכ ם־ן דעס פ־נ־-־אד-םלאן ־אד זע ■ל־נכד־מטן א־ז: לאמ־ד םטזד דעק םזן ז״ קלע,״- דסעק געדען א־־םצ־ד״זן ד ז״ט. דאמ דאלט כעדען לחל־ט־ן אדז־מנעװאו־םענע ארבעט, מ״ו כאנצע אדנזמענטאדע קאן ז״;ארנ־ט ר־רן. לעבן ו״ ,־אך א־ן אדעלט, דאז ״ם־נז־ח א־ן ױדענטזט ב״דע כע־טטאדבן, אנ״ער מ־דה קזמט אן״, די עט ז־ננט דאמ באדא־סטע ל־ד. אין א־א דע־^ט קאן :־< אנכ״ן ד־ א״נצ־קע טענד,: דאט פארנעמט א־ר זיך בטלל ם־ט אזא טז־טער זאך, װ־ ד־ ־ד־־טע ־טם־אך•, טאמעד א־ז עמעצן ־א כע- םעלן זיך אתמצזפאיען מ־ט א־ר, מעכ ער :עוױט מ־ט א־ר פאן, דאט זײן כל־יטער אדער ד״מעד יטכל ה״סט א־ם: דעד תױפט״ קדימעי־וס פאק װ־מנ־טאפטלעטן אמת, ־אט ־1עבעד־קע לעבן ׳א־ז ־טז־ן דעדב״ נ־טא. כ׳״ד װאס-ז־טע דען בין איך אויסן;עװק? אז־פמעיקזאס צו כיאכן ־־ דאט ב״ ז״ איז דאט ״די־טע םאלק א לענעד־קע םארלזטעל־ד., קאלע, הענ־ע״טע על־נמענמן א־ן ־עד ־טםדאך. מ־ט דאט אבעד ל״כפ םען ז״ פאר פאדי״טן? ,־ױל נ. ־טט־ף, דער מ״טטער פזן טט־ל אזן דעד קענעד פ־ן דער ״״־ט-ט״ט־טער ל־טע,־אטזר, וזטן א־ן;עם״״ען :ענ־כ ־טם־אך-־טטאף א־ן ־עמ נעדמאנ״נק עלעמענט. ט־־דט ער אז־מ, א־נזט״;ע.־, ״• ־טו־־בן ״הקדמה״ אזן ־טר־בט ״פ־דק דארט״. אבעד ־אמער ־ט־כזת האט ־אם מ־טן פראלעטאדאט אזן מ־ט ז־ן ־טם־אך. א״■ אפ־לז אזעלכע דאלט נעדען. ־טט־־* כ־ט דאך א־ן ־ע־ אמתן זרכן ־עמ ת־קון םאד ״ד־־ט א־ן ד־ א־ן אנדעז .... ט...< ם־דט אװעק;־ע א״טע טם־־ט. ער טם־־ט״־טטױב. צז ־ע־־טט־קן ד־ א־ן ־אתטת ־לדעך *^•*•♦* .-^**••*4*** , ־ ־1ו *•״־״ *ו דאט א־ז ט״ט־ט: ־א־י־ט ל־ב האבן ־ט״נעט ט״ט. ז*״ב םא־ א־ט אז־ט א מ־א ־אתרא קת ק •״•״־ - ״ ־*׳־ **•*♦••*•• , *ו -יי ו ־טם־א ױך אל״ן ־עד ם־שק אהרזן א־ז ־עד ־־טעק־־טעד לננדאטעטנ־קעד, אזן ־אמ מאל ד,אט עד ד־ ״א־.־ק א״ף ז״ן ז״ט. :. ־טט־ף ד,אט כעוא:ט אלת. מזז ער נאכזאכן דעם ־1־ננדאט־עכנ־קעד י־ת, אזן דער ל־נידאטעכ- נ־קעד האט ־טז־ן אנר־־טן ם־יאן-. עד תאט ד־ דזס־־ט־״די־טע ־טםראך. אזן א־ן דעי אמתן: א״ב נאר ד־ מאטן-־טם־אך א־ז זזטה צ• דעק ד• ־טם־אך םזן ־ער נ״ער קזלטור, מ־ז ־אך ־אט;־ן ־־ ־טפיאך, דאכ ־עיט כערע־ט צװ״טן ־־ א־עט־קע לנבע־־־ע מאטן.