Literarishe bleter · 1931-02-13 · 7 (13.2.1931) · p. Seite 132

ליטערארישע בלעםעי נופ. 7 (1354 זײט 132 פון דער רעדאקציע ד■ אנקעטע םון די ״ליט. בליעטער׳ - ״װעלכע צוױי ,זערק ד,*נן אױף אייך אין לעצמן ־א־ <ס193>;עםאכט דעס ־טטאיקםטן א*ינ• דדוק. א״נס םין דער יידיעזער ליטעראטור און איין דערק םון דער זעלם־ליטעראטור אין איידישער איבעדזעצונ;״, <זע ״ליט. בלע- טער״ גיט. י• אין 3> - ד,אט א־ד־^ע־וםן נ־י ױ ל״ענער א שטאדקן א־נטערעס. ד• ענטםערס קאנען;עשיקט זעק אין םשך םון דודש םענדוא־. עס זירקט אוי־ ־ער סטיל און ־י ־יטםישדךט, זאס דעד•;אנצן ־אכ ־ערק. סיהאט אױף םיר אױך;עםאכט אששא־קן ,ײשס ־אס זערק: ״כיםאדנדען םאדיד׳ — םון נרונא יאשיענסקי. דער ,־אדיקאל־ע־ אוםן, ז• אזױ צו נרעננק א סאציאלע ,־ע־ זאלוציע, דער אוםן ם־ן םאדנ־כטן די שםוץ און אי־סנעלאסנקייט, זאס א־ז א ם־אדוקט םון דער בוהשואזעד א־דעני;;, ־־ א־-עע, ,זעל־ כע זעט א־ס וױ א איטאפיע, און ,זעלכע זע,־ט דורך דע־ קינסט׳ רער־שער םארס כםעט ־עאל, ד,אט מיך םא־כאםט א־ן ם־טגעריסן. דער װילנער ײדישער װיםנשאפטלעכער אינסטיטוט אין מאםקווע קײן פיל נקסזזרן מזל ה*נן 1״ זײ ןוויך ניס ךי ירןזאיקעי *ון די קריםיקער: *ס יעי פקשיםס נסק־סס 6500, ד*ן מען די גרעסשע **ל וזיתיוה, ײ*ס עס ניקוסם *ונזערעי * *ר*זייקזר, *יז ססננ, רי ,זם-הםידיס- פון *ונזערע *י*זיזל• קער, די, הײסט ד*ס, ײ*ס ק םען פונם *ינעסעי־עולם, ה*נן נ*ר * ••םקורנעי סםקז רןנין נוקיסם טויזנם *ותיית, עי ננסרעפט נמעם ו זינעסל **; י*סע- 1300; ריװעם װעים *ינגוננן ניט רעיסןנם (װורין קריכם עד דער שנײרעי• ײננ). *נב, *יז *ויך ד* דער נ*ין *ײםגעג*םן געװ*רן ניס בלויז *ויף *ם *ר• לעטזזריש־סנ־ועסישע שד־נעים■ *ײסלענויסע סיײנעיס װעין *ויך *יגעװײגן לוים דעם רע*קני*נערן שיםל, װ*ס זײ ס*רס*נן: װ*ס םער שיסל, *לץ סער יחםן• דער _ג-*כעי ױנג׳ װײסננערג נ*קוסם נים *פילו קײן דריטל, װ*ם *ס — םך-הנל 1800 *ותי־ת, דעיס*ר דער ז״יענער הירסנײן 3600 *יתױת: סונקם נװײ ם*ל װיפיל װײסננערג, *ון דר״ מ*ל *זוי סיל, װיסיל ס׳נוקוסען רי נעםסע *ונזעדע נר#לעס*ריס״ס*װעםיסע נר*ז*יקער םים *ין װ#רם, װ#ס נענסעד נום סםרײםל, נו יעד נורזסווזער *ון ײדיסיסם־סזר נײםל-ײדיסקײס, *לץ םער ױזסן, װ#ם נעע סער *ום *ר#לעם*ר• י#ס, *לץ װײניקער נערעפ#ניעס. װ#ס *יז ד#ס ז * ליניע ז תסעװ#סקײס י ד#ס *יז *לץ נוסעל־ק. *ײםן נ#נ*ן *ל*ן ליגם ו סםעםנל סון דילע• ס#נם־סק־ס סון ז־עי * נירעריקן גר*ד. פ׳זז־ז גוסת סזועד *ו ז#גן■ מ#ס װענס י# *ינער, ו#ס עס*ה*ינ-סקײס ני די *ױע#לןניס־ם־ינםלעכע ניל״ניינסםזלונג. ריכס־ק װעס זײן נו ז#נן, וו די נײוע עלעםענםן דעקן *״נם ד*ס נװײסע• ם׳װ#לט #נער נוםת גע־וען * יוסי, די רעונקנ־ע *ון דיי עננ־קלז• יעז״ע ז#ל ם־דיע זײן ם*ר דע־ עפנסלעכקײס די נזמען סון *־רע ״דיסע ליסכנענןז ז#ל די ■י#לזס*ריסע געזעלסוזסלענקײם װ־סן, װעד זײנען עס וײ ו#ו־קע ״וושסןניע יעװרען״, װעלכע ײ#לסן לוים זײער אידען־יןגיסן סת־ת זיך *םסר נעזוםם פיר ,# ײדיסער עננ־קל#עעדיע' םונם װילנער ײדיסן *ינםם־םום...' הבלל, מי דעד לעזעי זעם ה#ם דעד ״זזז סויכונם די #םיניעלע *ויס• גוכע םון רער רוםיסער ״ליסעו־וריסער ענניקל#סעײע'. וני םיר ה#בן געםײנס, #ז ײװ# *יז נ#ד *ין װילנע, װורסע *ון כערלין: א■ 3. ק ל עצ ק פארל אג עס איז ארויס פון דרוק: אן אויסגעבעסערםע אויפלאגע דעד סוב^עלער אראפ פ א ר א ד פרײז 5.00 גילדן < .ר־2 נ>|עע316א ,3׳$23%ז3^\ ,"ז116סץ8״ .צ1>61ק5 ניזוהער, ה#בן םיר נעװוופם, *־ז זײ סעס־ק־ס סון ײװ# געװען *ויכ• נעסירײט אויף די לענדער *ויסער רנטנפוינונד. *יז װײזם ז־ך *דוים, #ז דער ײװ# ה#ס סויספרײס זײן נעץ *ויך *ין םזםקדע, *ױ םיסע סינסל סון ר#םנס#רנ#ני. עם דערשײנס ו#יס # נרייסע יוסיסע ,ליסער#סוינ*י# זנני־ קלןסעדי*', *ון וי #*םײלו־גען סין רער ײדיסער *רן הענרעלשער ל־סערן• םוין *יז *ינערגענענן ניסס די רוסנפורנונויסע װיסנסוסםלע- *ון קרים־קעי, נןד ג#י וי װיסנסוםםייער סין ײדיסן װיכנסיפםלעכן *ינםס־סום, װ#ס *יז *ײי פןרהוםס נײ די רןטנפירנונו־סע פייער *ון #נפירעי• *י#, ס׳ויז *וסגלײנלעך, — יער ײװ# *ין מןםקװע ז #נעי העיס, װ#כ *. װעװי#יקע סרײנם װענן דעם םיס ז״ן ,סענה ■ לש־ן׳ *ין כורקןװעי .שסערן״ *ין ו לזנגן #רסיקל ״װער זענען די ם*ע*ן ז•: װער זענזן ז״ ײ סזעכן *ינער דער ײײסער ליםערוסור *ין דעי ״ליסערןםוינויו ענזיקלןפעײו׳ ז ס׳א־ז *ינסעיעסונט עו קענען ײ ד#זיקע ,נעלעינסע״, װעלכע םײנען, םסיזס*. *ז ײ ,ל־םע־וםוינויו ענעיקלןסעדיו״ ג־ס #ײים נ־ס *ץ סןסקדע, נ#ר עיגעץ *ין *ייסלוני, * שסײנער נײם װילנער *ינסשיסוס. *ונז *יז *י־סנעק־םען עו זען דעם *ל*ן סון ײ *סהונדלונגען װענן דער הענרעלסעי *ץ ײײסער ליםערןםורן *ץ דער יעימןנםעד ״ײסערןס־ר■ נ*י< ענעיקיןסעדי*', *יז עם * דןקוסענס, װעלנן םע װ#לם בןוןיסס פ#ז#• גיופירן *ון #־ויםסםעלן #לס םיםסער סײ סון װיסנסופסלעכער קװןל־סיקוע־ע *ון םײ *ין #ידע#ל#גיסעי ביל#*געװענדק־ס. דעי פלון *יז *ייסנעסס־־לס לױסן פל#ץ, װ#ס עם װערם #פגענענן יעון סר״כעי. *יז װעםען קיםם לײסן ד#ײקן פלוזן *ין דער סןװעסיסער ,ליםערוםורנוי• ענכיקלןפעייו״ י#ס גרעםםע ןרס׳ דעם בױנ־סגיס*פ#סיססישן הענרעלסן דינםער נייליק[: כןריק, מירקיש, סעפעי, סיניננערג, קיסנ־יןװ — דוכס זיך, * ס־נע םטרןפע *ץ *־נזער סיןלעסיײשעי סזעסע: וער סונדוסענם פון *ונזזר פר#לעס#ײס־ס#װעסיסער פןעזיעז ל$זס זיך *ײם, #ז ײד#ז קע ײכסער *ונזעיע סיעפן #ל *לע *ינו־נעפ #זייפיל, מיסיל ס׳םרעפם #ן *ײן *ױניססיסעד ,םסורר״ — נייליק — נייליקן קיסס *ין דעד ענניקלןפעדיע 7400 יות־ות, *ון די רעיסןנםע ײכסער *ו 1500. דער ,עם־הא־ץ׳ גיליץ, װעלכער ק#ן י *ינג#נ*ן נים קײן סײסל עניי, װעיט נ#ך סס־ענגעי נ#ססי#םס — 700 *יחױת דעיפור;#קוסם יעקכ סיכמ#ן (*יץ # *ױן־זינגערל *ו־ף העניעלש) ס>15 *יח־ות. *ן *מחן נליקלענן סזל ה#נן נײ ד• ײדיסע ל-ם־ם*ע*ן *ץ דער דעי• סןנסעי עננ־קלןנעד־ע ג־ס ״ייסעליסלעך לסין׳קידסײקע סי״נעדס. *ויך ״ד־סע שרײבערס, אײנ זײ זײנען נ#ר נענינ רע*ק*־#נער, ב*קוםען היססע *ןר*־עס. *זוי, לרסל, נוקוםם לײװיק סער #רס, װי ם׳ביקיסט פעסער, קיסני• ר#װ *ץ גילדין *יזוםעננענוםען. ער נוקומס 4000, *ין ײ דרײ דערמןנסע ז־יכסזױס *ונדע-ע *וזוםעננענ־םען — 3700. *זיי װי ײ וןז־קע ד־כסערס ב#סרע:ן דיכסעריס * היסס *יסל םעי, װי לײװיק, ו#רף םען ןננעסען, #ז לײװיק כ*קיסס ד# * ם*ע*-עלע פרעמיע ס*י יײן רענעגגםיסקײס (ןרע• םער קוסנירןיוז װןלס דײץ ,לענעים׳ נים געװען קײן קזםינינםיסער, נ#ר וויך # גילםסע-, װי ל-װיקס, מאלנסו *ססר מער מן נעװוונען *ץ ײ *ויגן סין ײ ליס־פפע*ן *ץ דע- ליסערןײסעי ענזיקלזפעדיע). *ון ם;םעי םײנס *יר, *ז נ#ד נײ די ײנסער ה#נן *ונזערע םפע*ן #ן *ײנססעלינג, *ז װ*ם יעוקוײןנעיער, *לץ סער יחסן, ה#ט *יר * סעיח: