Literarishe bleter · 1931-02-13 · 7 (13.2.1931) · p. Seite 131

זײט 131 ליטערארישע בלעטער נומ• 7 (354) דאם וואדט האט דער לײעגעדן * ד ד ענטפערם אויף דער זזנקעטע פון די ליטעהיזרישע בלעטער״ געזאנכ סינס א־יעטע־ ביי זיין ארנעט און די;רױסע, ,ײסיעזע םא־יקכ״ נשסד״ די ,־עדא־יציאנערע אינםעלכענץ א־ן איד קאםף. גארקי נ״ט נאך ז״נע העלק אױף יטד־ט אזן ט,־־ט, שר־יט זיך םיט ז״ער £־־־ אדן ל״חט םיט ז״ אין ז״עד ש״;. דאש בוך איז א;עזאנג ס־ן דאסענוננ אזן ל׳עין, א־ן ד־עדסאר א־ו עס אזױ נאענם צום הארץ. 3. ש. מאראװיטש / גאזשקאװיץ. סון דעד ״דײטער ל־טעראטוד םאדן ־1עצטן יא־ ד.אט או־ף ם־ד;עמאכט דעט שטארקסטן א״נדדוק שלוס א־טס ״סאדן םיול״. סיא־ז אן עםאם״ע, וזאם נעםט א־ום דעט בדייטסטן אוםפאנכ םון ״די־טן ־עין. דאם בוך א־ז ־טטאדק, העל, עם א־יעדצ־כט, ,״ייסט ם־ט. םעכן םער אםילו םאל־ט־־ט ז״ן קעננעד םון די העלק, מ־ד :אק־מען ז״ איעד ל־י, ז״ לעק אזנז נאענט, .־ו״ל ז״ ז״נען או־ס• ,־ירטיקע א־דעאליםטן אזן רי־םן אזנז םיט מיט ז״ער אר־נ־נאליטעט. דאם יוך סלאנצט א״ן א־נם ל״ענעד דעם אסטיםיםט״טן גע־ דאנק, אז מדא־ן אלעם א־ז װערט צו '־1עין, װ־״ל דאם לענן האט אין זיך אזו־ סיל ־ט״נם א־ן סד״דיקם. םיר ה״בן אן קוקן םיט *רטס אויגן. סון דער װעלט-ליטעראטוד האט או־ף ם־ר;עםאכט דעם ־טטארקםטן ,־ו־טם ״מיך הוננערט״ סון נעאדג סינק. ד־ ליט־ע־אטוד דארף ז״ן, נעםער :עזאנט, זי א־ז ־ער שםינל סזן לענן. ד־ נ־טערע אנטטו־עװנגען סון ־עדעד עסאכע םוזן יע׳ ס־נען אן אסקלאנכ אין דער ל־טעראםזר. ״פיך הונכערט״ איז דאם ־טט־לע געיט,־״, װאם לאוט ז־ך העק ס־ן א״ן עק װעלט ייז דער צװ״טעד. ־אץ דעם נוך הערט זיך דער ני־טט-דר־־םטעד קתכץ סון אמענט־ט, ״אם איז יעװ־^ט :עװארן ד־ק ז״ן גורל. ״מיך הונג־ע־ט״ אױ ני־טט ק״ן קונםט-װערק, דערסאר איער- אגוט געצ־־כנט י־לד סון ה״נט־קן לעבן און עם םאכט אן אום- סא־דעסלעכן א־־נדרוק. 4. הדםה פלןןטקין / םמארגןזן. סון דער אד־ג־נעלער ״ד־־טער ל־טעראטור האט לעצטנם גע- דאכט אויף ם־ר דעם ־טטארקםטן א״נדדוק: ״זאװל דימעד״ סו ן פנחם <ם. באר״־טא). דאם א״ניקע פראבלעם פון די ־טטענד־ק-קעםםנדיקע:;וטם און ־טלעכטם, ל־כטיק״ט א־ן פ־נםטע־נ־־ט, ־טולד און אום־טולד, א־ז אם- בולטסטן או־םנעדריקט אין העלד סון בוך, א־ן דעם סדיםיטיװן אזן ־ג־טאדקז זאװלען. ז״נע א־בע־לעבונגען ז״נען אויי םענטשלעך און דעאל, אז יעדערעד סון די ל־־ענעד קען געס־נען א־ן ז״ עסעם ענ- לעכם פון ז״נע אי־גענע איבערלעבזנגען. אז־ך דער ם־בטעל-סאר- ז־כט־קער אוסן םון באד־ק םטוװנעם סון די מענטשנם האד׳ן א־ז נ״ און װ״ט םון דעם אנגעגוםענעם בא;אל-ג,ייבלענד־קן אוסן סון אנדערע יטרייבער. דאם װ״זט אויף דעם שטארקן חו־ט פון אוי- טא־ סאד ססיכאלאג־ע. עט־ק און עםטעט־ק. ױ םסעציס־שע ״ק-־^אגע אין ױ שװעד-איבעדנעלעיטע םלחםה- ־א־ן, באא״נסלוםט דורך דעם ק־נםטלערם סאנטאז־ע, װעלכע מ־־יסלט אויף ביז;או־ דעם מענט־טנם נ־טםד״ װעדט יטטא־ק;ע־ט־לדעט, א־ן װעט דינען אלס װיכט־קע- ־אקוםענט פא- —־טעד :ע־טיכטע. 1. הענעך זןױאנץ / םןןקאלןזװ־פןזדל. װעדכע צװ״ ביכער האבן אין סא-״אנגענעם ־א־;עםאכט אז־ף מיר דעב שטא־קםטן איינדױק? ז. םעגאלאװיטש - ״די בדידער נעםזאד״. דאס בוך א־ז באד״ײכט םיט אצאדטן אטעם םון װאלד, שנ־ און םדוי. םיט שטילע טענער ,־עדט צ־ אונז דער װאלד, .װעלכער ק־עכצט אונטער ױ קלעס םון ױ שארסע העק. ױ קרוינען סון ױ ב״מער דערהויבן זיך אזוי מאיעםטעטיש צו ױ היםלען און םורםלען אזזי ל״כט ב״ם באױר םון װינטל ױ װעלט ־ו״סט אבעד נישט פון ק״ן שום םענטיפענטן, און ױ טארטאקן דא־סן ז״עד שס״ז. עם ,־עדם צװ אונז דער שנ*, סיט ז״ן לויטערער װ״סק״ט, ב־טעת עד הילט א״ן דעם װאלד. עם ,־עדט צו אונז ױ ס־וי, ,װעלכע װיל א־ן איד װאלױשעד א״נזאםק״ט שאסן ארום זיך א,װאו־עםע אטםאםסער און שאסן א,־ולקע נעסט סאו־ זיך. אבער ױ בישוף-נעכט לאזן נ־שט ,־וען, דאכ בלוט פליםט און עם ,־־־םט זיך דאם האדץ צװ ליבע... אזו־ װי ױ ״װילדע צ״לקע״ לאזט עם א־בעד אױשם ס־ן א סא־נאכטיקן זון-אונטעױ״אנג הינטעק װאלד. מאקםים;);ודק־ - ״םײנע אונױוערםימעטן״. אין ״מ״נע אוניװעדסיםעטן״ זעט מען דעם קװאל, םון װעלכן םאקסים גארקי האט ם־ט דער םולער האנט געשעפט ױ שםע םון ז״נע ב־לדער, סענטשלעכע כאדאקטעדן און ױ פיקחות םון רע- ז־גנ־רטן אבער זארגלאזן אםגתנט-סענטש. מאקסים גארקי האט געלעתט נישט פון פראסעסארן או־ף ד• אוניװערםיטעט-קאטעדרעם, נאר א־ן ױ קעלער-שטובן, א־ן ױ גרױס-שטאטישע היגטער-געםלעך, װא־שטאטן, ב״ ױ .ארבעטעד, ב״ ױ װאנדערער םון ױ :תיסע םטעםעפ און ב״ ױ באס־אקעם םון דער דחבותױקער װאלגע. אין ױ קלארע װאםעק פון :אז־לן־ם װערק שםיגלט ז־ך אס ױ רוםישע פאלקם-נשמד״ דערםאד האט דאם .װערק :עםאכט או־ף ם־ר אזא שטארקן א״נדתק. 2. טובה מאיערואװיטש / זאװיען־טשע. ז. שניאוד - ״שקלאװער יידך. מיר האבן געמיינט, אז דער סאטיװ סון ״ױשן שטעטל א־ז שוין אויס־.עשעסט געװארן אין דער ״ױשער ליטעראטוד. איז :עקומען שניאור אזן א־ן ױ ״שקלא־וער ״ק״ געש־לדעדט א נ״ ״דיש שטעטל. נ״ איז אויך דער סטיל און א״גנא־טיק ױ ש־לדעתנג םון די נאך ב־ז א־צט אומבאקאנמע העלדן און םנהגיס, םון װעלכע ם־עטעםט סאלקסטיםלעבק״ט אול ױםיטובױק״ט. אשטאדקן א״נדתק האט אויף סיר געםאכט ,.גבור־, ״ס־ן סוםע צו םומע״. איך האב ביז איצט נ־שט;עװאוסט סון דעם ־ום׳ טוכױקן סנהג. נאך פיל מנהגים :עםינען םיר דאו־ט, װאם דינען א נ״ם אין דער ״ױשער ליםעראטור. םאקב־ם גארקי - ״דאם לעבן סון קלים םאםג־ן״. אין אט דעס;ת־סן ,װערק האט ז־ך גא־ק־ באװ־זן א־ן א בר״טן, אוניװערסאלן םאדנעם. םיט ז״ן שטאו־קעד פען האט ער אונז;עמאלן ױ גאנצע תםישע לאנדשאסט מ־ט אי,־ע גתיםע שטח־ם ערד. סון םאסקװע ביז דעם װ״מן קאװקאז, םון ױ :רויםע, תם־שע דאנדלס-שמעט ביז דער װאלגע. ער האט יעגעבן דאס םעכםיקע