Literarishe bleter · 1931-02-06 · 6 (6.2.1931) · p. Seite 108

ייםערארישע בלעטער נוע 6 (353) זײט 108 װעט נאך עמעצעד א•; זיי דאװנע;. זױי איז מ־ד, נז״ן טאן א•; עק זזן ד,אבן עמ אװנעשיקמ אד,עד. דאמ ד יטמחד צידז געלאזן יר ברובן, צזגענאננען צז דער יידענע, גענומען נ״ איד די דסי־ין אזן;עשדעגט: — רעד זײט איר? - איך ײן דענעך דעמ ■:ויא״מעדמ זזייב. — מט־טעו? - עד, אינא־נעמ מיטן זזן, אז אך-אזן<ױי איז צו מיר... — מטייטיט? - די יטנײדערשע שול דאט מען דאך יטזין געמאגט פאד א יצני־דעדײ, װײ איז םיד אזן װינד... דאט ד יטמדד א״־״נגערוקט אין ־י צזױי דסילין-זעקלעך; א ־זיט געטאן איעדע פא־ דסילין באזינ־עד אזן זײ א־ײנגעל־גט אין עלמערל, אזנטעדן אדזן־קדוש. סאדװאט אינטערן ארון-קז־יט? װ־ל ־עד אלמעד פזן בא־עמעד איז •טזין געװען סול אנגעפאקט מ־ט דסילין אין טליד־ט. ד־דיטע דער דבזאד־מזדר איז א,־ײנגעקזמען אזן איז ,דיבף צזגע־ גאנגען צז ד• א־־נגעב־אבטע ספדיט. געװען צװ״טן זײ א זך טיתױט, מדזודיס. עטלעבע מזס־־בפױס. גא־ װינצ־ק גסרות און ם׳טנ־ותן. ד־דיטע דאט ד• ־פד־ס געבלעטערט אזן געבלעטערט אזן געקדאצט ז־ן קזדץ-א־וג־געביסן, ׳גזװא־*;<דוי:'עך בעדדל. אװדאי אדומגעביסן: זינט ד־ ,־עװאלזצ־ע, דאט עד זײן בא־ד אלץ־דעד, א־׳־ן־אפטעד געיטלעפט אץ מײל א־״ן. - אט, זעט א־ד, דב־, - דאט עד געזאגט, בעת די יטמדד א־ז צו א־ס צזגעגאנגען - זעט א־ר, ,־בי, ד• תזדד״ װי די ־זדד, - ז־ דאבן אײף גיאט אלײן א מאך געםאן מיט דעד דאנט. זעט א־ד, דב־, ס־־זדיס, אזז• פ־ל סידוריס. - אסך עדגעד, ד׳ ד'.־טע.-דאט ,־׳ •טמתד געזאגט. ־ב־בז־ ק־יאגט־: ״דלײא• װאלטן ז״ מיך פאדגעסן אזן מ־ן תורד גימ פאו־געסן״. - ■•א־״ז־טע ־*טעלט מען די סםדיס, ,־בי? — דאט ד־־יטע, אנ־ נעמענ-ק אבדעמ־ע ספדיס, געפ־עגט די יטמדודן. - ניט פאױטעמען. אינאײנעס. דעדװ״ל דאט ד בדזך אזמגעװענ־ט זײן פניס. יױ אװאלקן װאלט ע־ א־אפגעזױיטט פ־ן פנ־ס, אזז• לאנג דאט עד דאס פנ־ס געזױיטט. א־אפגעקזמען פון מזדד צ־ס אזיװן צז א־ן ניט געקזקט אפ־לז אין ־עד ז־ט פזן ד־ נאד-װאס געבדאסטע ספ־־ס. אזן באלד א־ז עד אװעק אין ז־ן װינקל. דאט ע־ ב״דן, ס־ ד־דיטען אזן ס״ ,־׳ יטמדדן, אדזמגעבאסט אדא מץ די־זש. ב־דע דאבן געלאזן ליגן די ספױס אזיפן לאנגן מ״ט. ב״דע דאבן געװא־ט, אז ד בױך װעט װידעד צז ז־ צזקזםען. נאד ד ב־־ך א-ז געבליבן א-ף ז־ן יטטענדיקן א־ט; מ־ט ־עד פל״צע װי־ דע־ צי ־עד דעייט. דאט עס בײדן נאך מעד געדידזזטט: - סט״ט־ט, דאט עד גא־ניט געזען דעס ־אדג רפדיס, דאס מען דאט אנגעט־אגן? - סט־טיט, דאט עד געזען - אין ניט געםאסט ז־ך ד־סנדיק... - דב־, ז־ט־זיטע מזחל, אפ־ט־ װעט א־ד אזיף אד״לע מפס־ק זײן• באמת איז ■־׳ ב-ך געװען דעד ־ינגעדעד. סך-דבל א בעל דם״ט-ס. נאך ניט גדא. אגעלע :א־ד, אבדײטע אזן יעדיבטע. אבױיטע נאז אזן נימ א-־־־־טן ־־-״ע״• צ"־ ־א־1 א״ -־ש ״־א ־ע-׳א-ט• •־־ שמדד א-ז שזין געדען אבעל •ט־ט־ס. אן אסדד דאט ױ זקנד גע ז״ן יטדא־צע בא— - א־.ױטע,־ע, אא־ן ־עד לענג צע־ 1 דאט ד־ױטע דעד תבואד-סזדד, מ־ט א־אפגעלאזענע גרעמען, צ־ ־עד ע־ד קזדנױק. געזאגט: - אפ־ט־, דבי, א־ז מען ניט מתױג ױ צ־ט? ־אס, דב,, טענדן ז־, א־ מ־ד ז״נען נ־ט מתױג. דאס א־גענע טענדט מ־ן זזן... - דאס ד־סט? - מען װאלט אלע ־דן אזיסגעקזילעם... - אט דאס יאגט אײעד זזן, די דיױטע? לטע בא־ד, מיט צדײ ב־ענע־יק ־טדאדצע אזיגן און ד״־יבן, בלאס; ־טטי;־;. נא־ ־ ב־-ך א־ז געװען ,־ב, אזן ױ ־טמדד - ניט מעד ־• דײן. .־׳ יטמתד דאט מס־.-ס געװען, אז ױ בױך איז מעד תקין מע־ :ק•. דאט א״ך ב״ זיך געפזעלט, אז ־׳ בױך ל־דט מער. די ב״בס שד־גן דאט געדאט אבאט״ט. דע־־בעד דאט ד׳ •טמדד ניט געדאײט א-סדא־צײען ־עס ־ראת-דבבוד פזן ז״ן דאדצ;. נאטיט אפט מאל פלעגט .־ ״טמדד דעלן באד־ז;, אז ױ :־זך א-ז ז־ך ט-עד. א־צטע,־, אז ק־ן •טאײית ק־מט מען יטז־ן :א־ד־ גא־ א־נגאנצן ניט פדעגן; צ• ק־ן ױן־תזדד - אױך נ־ט, טא פאדדאס זאל עד ד ב־זסן ניט אפגעבן ־עס ־ביד דאס א־ס קזמט? ־עױבע־, א• די ב~ך דאט ז־ך ניט אזמגעװענדט צז איס, דאט ״מדי י ,ק ,*. -<--־< ״ ״אן מ*,, *-׳*<• אנ.*, , , .,. ״״ ־עבטן עניבײגן אין ד־דעד גע־אגט: - אפ־ט־ דעט ־עד דב• אזיף א,־גע מפס־ק זײן... א־ן עס דאט ,־׳ שמדדן געדידזיג־ט, דאס ־׳ בױך איז ד• £א~ל*£ײ2<~ט *<רארן. ״.<,■• ,לאג רי*-צ£ר א*2.. *א, ר ״*דרה ר.אצ נאלױילפערלעך ב־^־נימען לי רי ־ורה ::**:£: ־י ריררדי יאמעדט: ״דע־ דעט מיך איצטע־ לעדנען?...״ ד• איז דאט געיטיקט? ־־״ ״א־״ן פא־ פט־: ױ זין ״־ט ־ט״; אן אלע פעגסטע־ א־ן מזדד- ז־ט. איצטע־ גא־ א־ז ־־; א״גגעפאײן אױיסצדטדאגן ־י טפױט פזן אס־ת־מ־דיט און מען ט־א״גט אינע־... יא, פון שג״דעױט; נ־ת־ טרדש :־עגגס מען ־י ספ־יס אדעד, אין ״שעױ׳שמ־ס״־סית מד,־ש. שד״גנדיק קזמען א־ײן עײטע־ע אין רנגעדע ײדן, אפ־לז עײטעדע דײבעד, א־עדע־ע־ מיט א:־עמיע ספױט. מען ייײגט די טפ־־ט א,דעק אײפן ט־ש ב״ט אז־דן אזן דען גײט אדעק. דעדט ־עױבעד די שמדד ד־ ױ ־ירה ,ד״גט אזן עט תידזשט איט, ־אט ד בױך שפ־דט עס ניט. טט״טש, ע־ זזענדט אפי־ז זײנע אז־גן נ־ט אזס... אפש־ ־־סט פין ־עט די בױך אזן מדא• טעמא א־ז עד פאדשב־נעדט... סיאי־ דאך א פד־ ציציקי־ן. ־■ שט־דע ספױט, דאס מען האט ־א א־בע־געײאזן אפד־ ־א־פט אן ז־עד שד־גן... ״ ספד־ט ז-גען א־געגע אזן ־אך פרעמדע. ־־בט צוםאל אײט. אז ױ אד״נגעבדאכטע ספ-ס קוקן ד־ט שטזמע סליקן, סאמראנטן ד־ ־עגט פ־ן דעס גב־ױשן בית-מז־דש... ־זבמ צ־מאל אזיס, אז ד־ ספ־ס ־א־פן תאדנע בליקן אזן זײ שטדאפן: - ג־ײסדאלטע־ - שטדאפן ז״ גױיסדאלטעד, דאס דאסן מיט ז-עדע מעתדס ־ע־צע־גט ־עס ײשס-בדוסיס. אט איז דעד גדויס- דאלטע־ ־א־טן א־ן דינקל, עד ק־קט ז־ך אפ־לז גיט אוס - באשד פין שנ״דע.־שן ב־ת-מדדש דאט מען איגז גע:־א־ט... ־ ־בי, ־ײט זשע מוחל - דאט ־י שמתד אנגעױדט די בדובס עײנבײגן - ײאמיד א־צמעד מקרב ז־ן זײעדע ספױם: א״ב תױ־ן ניט לעדנען אין ז~; או־ב ינרין ניט דאדנען פ־ן זײ... דבי, זײט- ־שע מ־תל■ ־ער״ײײ איז א־ײנגעקומען א״דענע. א״נגעדיקלמ א-ן א צעױ סענע־ פאטש-ײע. מ־ט פא־װײגטע א־יגן איז זי;עװען, דאס דאט אײע מאל מ־ט א בײד-:?ון-,דײס;ע־עסטלטן פא״־טוך;עװ־שט ױ ואז. ־א, ז• דאט א־ן פאדט־ך געדאט צד״ םא־ תפ־לן. ז־ דאט ז״ געדאלטן פא״־ זיך אין ױ תפילין-זעדלעך, אט װי רען דאלט נאד-״אט גע- שאבטענע ע־פ־ת א־ן ־אמ בלזמ טױפט נאך פין זײ... - ־בי. :עמט עס ב־ מיר צ־. ־א־1; ױ תפילין ־א ליגן. אפשר