Literarishe bleter · 1931-02-06 · 6 (6.2.1931) · p. Seite 98

ליטעראײשע בלעטער נומ• 6 (353) זײט 98 י־דל װעלן זײ דערפילן מ״ל טױט. װײל קיינער קען אזוי די מאסן״. םאליערמ װאונטש איז :עװעזן אן אדיסריכמיקער. װײד ער א־ז :עװען א פאלקס-קינםטלעד. דער עולם־נולם איז :ארנ־מ אזוי :ולמדיק װי אםך טעאמער-שטערן באט־טלען אים. אים װײזן אז־פ און אונטערשדײבן, אז םיאיז אלבנד״ װעט ער צוליב מאן א־ן קוקן. ער װעט ניט זידלען און ניט לאבן, נא־ א שװיװגדיקער פראטעםמ־רמ ער מ־ט רערמיט, װאם עד באטראבמ דעם קינסטלער פא־ אמשונענעם ארער שװ־נדלער. די צײטן פון אויספײםן א םפעקמאקל, ארער שוישפ־לער װעמ ז־ך שױן מער נ־ט א־מקעק, און װארפן פלעשלעך ארעד מאראנצן א־יף דער ב־נע ~ געודם ניט. בלײבמ.איבער דער אלטער ם־טל ״שװיײן איז :אלד״. װעק אפט אסך שוישםילער און רעזשסערן פארשװײן בײ די מאםן, אפ־לו װען קריטיקעד צעװ־־־םן זיך םש־מ לו־בנ־יק ז״. קאקלען, מאנולעם־א, זאנענטאל, שילדקרויט און קעס- לער װע־לן בײ ד־ מאםן ניט פאובעסן װערן, װײל ז״ ד,אין נע- שפ־דט דעם אמת אויף דער בינע. שלום-על־כם און מענדעלע װעלן מיט דותת שםעטער עדשט קומק צום לעבן, װײל ױ נײע דורות װעלן שוין קומען אויף דער װעלט מיט דער יתשה פון אמת, װאם זײעתע פאטערס און מוטערס האבן אין זיך אײטעזאפט פון די צװײ :יגאנטן. זײערע װערק ברענגען געזונטע רעזולטאטן, װײל דער ס־פוד-המעשה א־ז א״עהױכט מ־ט די מעלדת און חסרונות פון זײעו־ פאלק, און דער דעזעד קען אתיםשײלן דאס :וטע םון דעם שלעבטן. אונזעדע :א־ ױנגע, בלי-ספק טאלענטירטע תכטער, װערן אפט באפר־ד־קט, װען דער פעת איז קארעקט און דער תטם איז טאקט- פ־ל און דאם װארט איז פאלירט און_ ש״נט ממש פון פאםיר א־אפ. כאטש נעם אראפ אבילד פון דעם ש״נעם :עטאקטן סעח. זײ פאר- געםן אבער, אז אפט איז אשװײגנדיקע סצענע אן װערטער א״נ- ־װוקספולער א־ן װ־־קט שטארקעד, ד־ דער שעגסמ־ער מאנאלאג, נאך װעלבן א םך אקט־א־ן ר־סן ז־ך. פון מזרח, מערב, צפון און דתם הײבן זיך אן אומצוקערן צום טעאמעװ שװאכע לעבלעכע תנטן, װאס צעבלאזן דאס ביסל ארת, װאכ א־ז פארטראגן געװארן ערגע־ן אין ת הת-חושך. ת זתעה פ־ן אמת א־ז_ טעאטער װערט א־צט צותק םאת״ט און מעגלעך, אז ד־ שפראצוננען װעלן װידער קענען שפ״זן ת הונגעתקע טעאטער-װעלט. £ווווחווו!ווווווווווווווחווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווחווווווווווווווווו)ווווווווווווווווווחוחו2 § ווילנער פארלאג פון ב. קלעצקין, '| ן —-- 2 ן זלמן רײזען 2 | ל ע ק ס י ק א ן | ן פון דעו ײדישעו ליטעואטװ, פועסע און פילאלאגיע ן | ערשטער באנד (א-י) —.21 | צװײטער באנד (כ—פ) —21 | דריטער באנד (ם-ק) —.18 § פערטער באנד (ר-ש) -.20 | פולשטענדיק י פארענדיקטע אױסגאבע. העכע* 1900 גיאגרעןיסיבינליסגרוסיסע קייסיסע *רסיקלען װעגן 3 ײריסע סריפסססעלער, זסורנסליססן, סילסלסגן, װיסנסעססלער. דןם *ײננ־קע הענסנוך *־נער ײדיש, יידיסע ליםערססור אין ירעסע ס*ר יעדן ײרישן לעזער, זסורגעליםס^ לערעד *ץ סןיפער. ן 4500 עמותם מיט 150 בילדער אץ טעקסטי | גרויסער פארםאט :: שײן געדרוקט :: אויף גוסן פאפירי | פרײז םאר אלע בענד-80 ב, אין לוקסוס-באנד - 105 גי 1 .23 1>1\ו316א ,בזײבבבזב^ו ,"ז6ו1פץ8״ .12)61ק5 | 13.196 .0 .>1 .9?וחחחחחחוחוווחוחווווומחזןחוומחוחחחחװווחחחחחוווחחחוחוחחחחחחחוחחחחוחחחוחחוזח יאזונ: או־ג - ײ ״1< — . ־־יײ ־ ־ שפתנג און פל־, - אױער א א־נציקע מהותגימ אויף דעו 1 *<י< "1 פ־ײלעכער דזת מ־מ רעם עולמס מ־מ געדאנק א־ן ת־ש דאמ ז־ א״געגעד פב־כאלאג־ע - אװװא־ ג־שמ. א צעמומלטע װ־ א דעדשראקן װ־לד לאש־קד שמ״ט א־צמ ד־ װעלמ און װ״םמ א״גגמלעך :־מ, װאכ . *11 זדעױם רא־ן דער״צטירט ארן דררנגעלענט טעאטער, א*ן עפעש דג־ ש״ן. ־צו-אלמ, א ב־מל פאדװ־אנעמ :עװאד;. מ־ט געװאלד דך צװ־גגען מ־מגע-םן צו װע־ן פון צ־רק־ם-קוגםט קק מען או־ך :־ט. מ־מ גאו־ו 'י ו מא װאם זאל מען מאןי װער און װעלנעד מעאמער א־ז א־צמ װעװפא־ײ־ײךי או־ף װעם קען מען נ־ט עגמפעק. דע־ מאסקװעד קונסט״טעאטעד מ־ט סמאג־םלאדםק־ן האמ ז־ך צעת־עדטער צ״ט און האלט ז־ך פעסט ג־מ פארלוירן אין דער און װװאמאטודנן, װעלבע װארצלען ז־ך ב״ כשעכאװן, מאלםמאי ון געפילן םון טעאטעד-עולם. א״ן אין ת גע־אנקען א :רערע ז־ך געלאזט מיטשלעםן מיטן שטראם, ר־נהארט ראמ װ־ א: גיט גע־מטתיבלם געװאק. ז״ן געזונטער ע־ איז אבער איגגאגצן א־ם א־גגאגצן ניט פארשלעפט צו זיל- כעאמער-אינסט־גקט האט ב אין ז־גען געהאט, אז מען רא־ף זיך בע־גע װאלקנמ, ער הא: דעמ טעאטעד-באזוכעד, נ־ט :א־ א־ן מעאטער, נאר צרנויף אין םא״לדאלע קױיזן רער ב-א־־יטטעלרנ:. רײגהארט ו ץ־״ ער דט א רי*ב אי ״ו -ו י־ 1 ׳ ׳ סטאנ־סלאדסקי זײנען;עבױדענע מעא- פ־נקט ױ־ שעקספ־ר און ****•• עױ'| טעאטע״״ מעאמער **■•^ — 1* י■•^* ״<! ׳. -1-<ו , '*<-׳-< - ־ | * ***וי.**י*ר• —^**,**• ***** ^.•*••••*•■* ן ^<א^<. ׳ן/אפ״^ ״ א •״<׳״עי^ פ־לס פ■ א־ן זי* פאד״צטײען, אז דעד , . ר?ן . ׳א^ <ו *!. <1 .״^11-£ י ״י ״ן -י־׳ת ״ אן י * ־יז ־ז דצמ זובט דעװ מעאטעד-םענטש ת־ײאז■ א עקזאדטאצ״ע. רעל־ניעזן על טעאטער. .--^-י^•***•** ״י <״•׳ <״׳<! אי־ן דעד מעהפ <׳^• , רעװאלו־ידעכ און עװאלוצ־ כינודבי: א*ל אדוכד״ענאפיט און •••*** ***** *********** * ו ׳א-ן ו <-* -.<•״*■ ׳.*ן ״נטיקעד דעד דד ם־ץ י*^** 0**■■***•••* א- < ,*-• ■״. <ן א־ן ס** **•^**•^—*** ת••* ש*** ׳ ײו *׳- ״י ׳וו '־■ ־ אי ן די א*בא דאדפן א־פ ׳ן טעמפל :ײט ־ן א• אשדיכ-טאג־ן. ־א־ן ש־ל אי טאנען ער ז־ך זעט ק״ן צ״ט א־ן!־טא ך פארמ־פן א־ן בוך ־א־ז : יקע־ ז־' אלץ-װײנ <ר טעאמ־ער. ־־ דער — •••<*^**>• —• •*** ״ן . < ..-.״_ אד, איז א־ --*•—•• * 7*ו ן שר־־עג- ח״־ך בילרעד או ־ם א־י־ו איף ג־ך׳ ע־קלע־מ אי צ־״מונג ה א־כ א־־ף ״־־ן, ־ײ־סט מען עװ א־ן טעאטע־ א *לעך. קדממ תקע קעג א־כ ־עכ אסמ־שע פארבן, מען פא־קלאפמ מ־מ באמב ״ או־גן אקראבא- קאמע־־אנמסקע פ־םטע פרא־ן, נאתשע װ־צן, טוה לעצמגס דידעד י־יו^נ^ ער אהײם, א־ז עד ,•>>>*>> *••■>0 —•***• - '1 '-*־(• ונערן קא- פין דעדאלוציא ן טעאטער װװאמען באװ־זן א־] ־אק דך ר־ נערװן דעלבע ,־ײסן וװעװ ה־אמען פון ט־רמע-לעבן, לינעד, ן םין אן א־ן ,־עזולמאמ ־עם;וטן אײנדדוק ־ארבן גאר און פא־־ז ת ביגע-דע־ואלוצ־עס, אפ־לו ־• ה־אמען פון אמתער ,־עװאלוצ״ע. **♦**—■••— א י״ו 1 י ״ן שװאבן אפ װעם און ,־אבעםפ־ע,־, י ב־בגער װעגן ־אגטאן : דך צ־ם דעװ ב־נע טװאג: עװער טעט־ק״ט. םון ,־עװאל־צ־אנ פון ז״ער •—••*•—*• >•■ - 1 -1<ו שו־שפ־לע,־; פא: : ד־אמאטורג, הן םון אמ־., הן פץ ע־למ רער :גען צװ־שן דער ראםפע און דער ערשטער װײ •*<• •*■**.^. ■ נאטעד״א* דץ-פלעצעד, א־ער װאו ת קלעזמער ז־ק. דעד אמת אבעד שװעבט און נעמט א־־מ דעם עולם און באפעםט־קט ז־ך א־ן א־ם. דאם א־ז אײ::טלעך דעד :עזונטעד מאראל פון טעאטעד. דעד אײנפאכעד פארמע״פמער מאכן-נאלוכעד איז אפמ דער שמרעתסטער קריטי- קער. מיקאן א־ם ז״ער אפט צעטומלען אבער :יט אפגארן, דערםאר האמ אזוי מאדיע־ געשט־עבט צו שטא־בן שפילגתק פא־ די מאםן. ״א־ך װעל ז״ מאנן לאנן און דעדבײ שטאדבן, און ת,״ך זײעד געלעבטעד