Literarishe bleter · 1931-01-30 · 5 (30.1.1931) · p. Seite 82

ליטערארישע בלעמןר נומ. 5 (352) זײט 82 געשמאלצן ארן עס איז יעװארן איינס. מען דעדם שױן טער נים סון אן אלםער װעלם מיט א:~עד װעלט. דער חילוק איז קלע- נער געװארן, װייל ד• םענםיםן האין דעס ריס צוזאמענגענייט. און א־צם אז מיר זעען, אז סון קדמונױת אן איז;עװינם;ע- װען ניפ אזו• סיל אויף דעס יטםח װי אויף דער מאס אטנעיטיידדןיט צװישן אי־ן דעלם און אצװייםער, קענען םיר קומען נענטער צופ ב-אקט. דער יםםח ד.אם געשפילט א גרויסע ראלע, װייל כען ראם נעםיינט, אז אין דעס ליגם דער נאנצעד סדד סון אסנעשײדק־ים, םזן באזונ׳ ־ערודיט. איז דאס אבעד אםאנטאזיע, װי מיר װעלן זק אק קו׳ מענק ארטיקל, װאו מיר װעלן זען ־צו זונן אן ענטסער אויף דער סראי.ע, צ־ מיר לעגן אין אײן װעלט. והמזך ק ו ס ם) גױעסערער ־יסטעדע. די איז ע;ג פארבינדן מ־ט דער זדץ א־ן אנדע־־־ע קע־םער דררך רעט;עזע״ן םרן;.־־אדיטאצ־ע, דאט <יט ־<* אי־ן קערפע־ צ־ם אנ־־עק. רער *טטדו עיױעזן אר;ל אזן ד־ זרכדי״הדק־ע איז נימ קײן ליידיקער חלל. נא־ איז א־יסנענ-־־׳ט *ין אזא אומ׳;עדריע־ דינעד ־•פם, ױאס חײסם עמעד, א־ן דעדםא־ א־ז דעד נ־ם אז־• ״לםק״ם דויס, ־• אפגעםי ם אזו• ג;ע:,י;רערטקײט איז;* יאלאנגען ■ א־ימגעזען, א־ ח־דל א־ן עדד :אם מען זין יצאר׳ף. ז ױעלט. צ• א״ן גל׳״ד װ' ־עלטן. ־עס :אמען גײע עװען מים י איז אױד; אד ••••ז ••י•^*• ׳• < י• <׳ — האם מען געדעדם, אז א ב געװארן, א-ז אגםדעק: אמער-קע צז פארא״ניקן ־• אבער אנגעהויבן האם מען אפגעזובם. האם זיך ׳ך צונױפ־ ־אב? זי אץ ב—,י םײ־ין אלט<ר׳ ^׳•— רער :״ע װעל ו ו א ר יכ ע ײן ן צ י י ט א ה ר דער דײליקעד װאלדמענטש און זײן זון מבוח י. אפאטאעום לעצטן ראמאן * ראסנם״, אז ער בארלאזט ז־ך שוין אויסן שרײבעדס נאדאט. סארלירם רי קאנםראײ-ב-ע־ק־ם און צוליב די סיל קלײנע צו׳ זאמענהאננען באמערקם עד :יעזט, אז עס סעלט דער נרוי׳ סער צוזאמענחאנ; סון רי םײלן, רער לעצםער חשבון בונס רעדק אלײן. מים אב-אםא•;■־;;עטעם אב-ם הער היס־ך. ער איז װ• א קינ־ סםדער •<״ װערריק און צו זינעד אין ־.אנ;. ער זאל קלונעריש און נאצ־םנס זונן זיך עו באװארענען, װער שמועסם - זיך ב׳נװארענען ד־מ צ־זאמענהא״ע;, ראס זײנען עפ נאר למרא־ת־עין, און װאס שפעםער, אין אננעז־נם פון לעצםן םך׳הבל, װײזם דך נאה ארויב, אז זײ זײנען אין נעסםן פאײ;עװען נישט סעד װי ־ינדעםיעם. און ־א קומט דער פאראדאקס: דװקא ־ערםא,־, וױיל אפאםאשי אױ אטיער, און האט דעריבעד קודס־נל אין זינק דעם סך׳הנל, קאן דעס ד־זיסנדיקן, װאס זעט נאך;■שט, קאן נאך נישט זען דעפ סוף, װאם זעט :אד דאס װערן, דעס יו*, דאס צױל-לײין - קאן. זאג א־ך, אם דעס דתיסנדיקן גדײלעך פאײקומען, אז עפעס איז דעד נוי אמאדנער, א נישט׳צו׳דער־זאנ־קער, אז עפעם װעק דאך נא־ די ציגל;ישם ד־נםיק און נ־שם :וט נעלײנט. די ״טענצעריך איז אין אם דעס זינען פשװם םיפ־ש. סיאל עס ײײענען אזו*, װ־ װערק װעק יײ אונז ״געלײענט״, קאן מען אד״נפאלן אין דעס סאמע פאטאלסמן טעות. ספעציעל די ״גזענ׳ צערין״ איז אזוי געבױט, אז ״םוף מעשה במחשבה תדדלה״ -- אן דעס סוף איז דא ניששא קק אנהײב און ק־ן מיטן. ידי אנער װ־ געהעריק אפצושאצן דאס װערק, - אץ איך זאג עם לנ־חילד,: עס איז סון די ט־פזיניקסטע אין אינטערעסאנטסטע רערק, דאס אפאםאשו האם געשדיין, - מוז מען דאנן דעם אמחן יל־׳ק־בול צז קאנען אים אױםנעמען אם דעס ראזיקן שוף. איך מײי רעס עפ־לא; סון רעד;עשינםע מים רעס הײליקן ראל־-מענםש און :ײן װן. אין שעד־נלאט נאצייננמ אפאםאשו זײן .־אמאן ר■ ״א שם־ק ײריש־ לענן <סיװערט פא־שבאנעך אץ אמעריקעו אין יי •ארן 1910 - 1011״. ר• נאצײנענוננ ״אשיטיק לענן״?אן אינםינײק רעם פאלשן;עראנק, אז גדהאם דא צו םאן מים סתם רעאליסםישע םיפן׳און פאקטן׳ל־טעראםו־. א־ן רער אסתן װערט דא געי״עבן אן אן ערך מער װ• דער םער״בלאם זאגם צו. א״ששיק לעבן״ - ־כס צו ד־ענען, :א־ אוי *■••• 4 4■ 4444 ל;ע י מ אי נײ אי;ז. ייא זטיק •ר־ת, אױ עס א ת ױ־סבאפן ש־ א־ אי־• ו ״ * *^444*4^■ •4^•••^ כרך׳ ■ אזוי צו בו־ען א א ק־גסםלע־ מצד *4.. ״•44 •*4 4 ■44444444 *4*4*•• ■״^0״*#<-<׳4.^ < . , *|< ןמא־ בויען ״ן ײעצםן רא ארג־נען צ• ׳ר פ :אט ״׳ װ־ ־. אפאםאש• ״ר־ םענצער•;״.;ולט או < , <. ׳׳ •**44**44* 44 4 י * < -׳ יכױנר > —— א־ן רער ק-נ שײרה, אמאל בון ז־םײ ון שו־ צו ־ יצוח פ־ן ־ע־ א־נצײנע־ -יו ע ײר־שע פראיע־בוך. ד• בינער <כער יאש כ־ צ״ לײטײ ל׳יד*4 - רער ־• בעסםע א־ז רא;ראר םון <אוז *44• ••••••4 . 444 44■■, •4*44• 4 4.4; פ־ן ד• אײנצלנע שור־ת . רער;לא;*: תױײז ײןוךו •4*4■*׳ ■^•444 4 444 •4 - - י <-<) י 1 אז ־ערצ־, מיזאײ נײםם באמערקן, :יאיי אפט א־ן ־אצן כ״ג״ט רער אײגענע־, א־נציקער נלאנ*;. און זײן פעלט דעט ױערק;וסא םאם הא־נאנ־ע פץ ר• םײלן, •םםאם גאנצקײ־ב. שמאם־ מאזאיר. :אקומט יי^י —?:?•;סםדעיי א ארל;ראד ביראזע דער ׳י;כם^ער**ם ־•' ״ ־ייו *־י '1 אפאםאש• א־ז אד גו־״בם, נא־ ער ער איז א ־אב-־נ-־םע־ יויער, ראס הײסם•. אקינסםלער, ־ואס דײסם נ־שם פץ קק צופעל־קײםן - גקזד רערפאר קאן ז־ך רא.:םן, אז עד א־ז װ־לק־רלעך, אז עס ״בינרם זיך נ־שם״ ב־ א־ס. רא־עב ײר לאקעדם פאדעלעך און פאדראדב־ם ד•;עין מים רער;עד־ל־ פון א־נעס, ־אב ־־ס, אז אפאנגע־ םא־ ק״ן שוס איבעדיקע בא װענוננ :־ש־ט מאכן. ע־ םאר;ישם פאדבאפן - — מיזא;: פ־ש פא־ ־ע־ :ע■;. אײני״ע פא*;אבל. ל- א• ע ב־א*א*קער ר׳אי־*טן א -א־פן פ״;א;-ער דיער אטהע א״־ע־;עטאכטע עעױתר װ־לן ־עב ־1עזעד -> ױאכ ײוי א״פתאת ״מאכן אימיטע אז״קתמער מאכז אײ < < . ן?••1קיװלעך, אײלן זײ ז־ך צו א־ז גינז אײפ; װאונק צו פא־- ׳! ״ , ״ ײם, ראס קאן א-סגעםײטשם װע ״ ו ־-ו י*":•; ־אי״ו שםײן. אז א־ד זענם ו״ אומז־סם חושד. ײנע,־. אץ ד־ײ — בא־א־ענען זיך מ־ם אזא - א־ך םוז עס זאגן־ סוחד־ש׳״ד־שלענע־ נ־ם־עקײמ, נליינט דעד ײעזע־ אזוי ״אנם *%*•*•^^ -<ן ״ן * *. *פ#ס*ש*, .די סעננערין״ (#ריס גרעבדםסרים), ר?ס*ן 1930. װילנער *ארלזג *ין נ. קלעזקין.