Literarishe bleter · 1931-01-30 · 5 (30.1.1931) · p. Seite 79

דיט 79 ליםערארישע בלעטער נום. 5 (352) ,־.■ס״ע, נ״ערם ז~ :א~־־<::ען ::לל ־אש ־•: פ־ן;״עד צ״צ, ־••; ■ענער צ״ט .לען ז״ טרען ד־רעקט ר• ״־אריעט, א•; א ד־ט־ ר־קער אטטא־טע־ע. אזן א-ן געי ט־ה־כי־ט־ת •.על״נען ־״ ז־ך צז צז ־ט,־־:ן .<., <־<; :עזעד״טאפטלעיע ענ־נ•: אט ט״ט אז• א־י טטתמא צז א־ן קאדזעצ׳ פרן ־עס ארױב ארוסייצע ״**•טיצריפט ״מריבינא״ . אז :ארא:ט*רן קאן נ־ט ■ ־ש־סטן. מען אטאל־קע ~י 4••—•• — *4^•* ■ * •(?■< י רארט עב גײט. נ״טקשד,,;;ופטע־ פ,־א:ע, אנעד ררשייט איז םרי ראם •*••*•<• *••4• ׳**ט :*ט, ױאב עב א*ל *־ לרז חי׳ אין עט איז ג קק מענטש, ״אט ד.אט אי*־ א*ז א ט,•**־, א**נ *%**•*•*•*•*% אױנ —•*^ נאצ״אנא "ר־יכזער ױעלט, א,ײנ ן אן־ף דער •*4• ^*•-. ׳•־, * '<־1 רעכט ־־11'־■־ ׳ י ־ ־־' ״ר״ט״ז: א־ז א:א־־־עך,;עני־:; צז :א־ט־ז־, - אזן רען ־רףט ׳•ך דאט א״ך טאנ־א״ט טאנ׳א״;, טא ױ• אז״ זאל ־אט נ־ט :״־:; עלט נ•: קרעפן? אױ: טען י״ט א״ן :ט־ר •טנאד״ אזן מען ־טטע ארזיט אנטקענן ק״ן זאך, וזאט טען זאל ל•: ד,א:ן --־עטאלט טזז ד• •טנא־, ױאקטן. :•; ז■ :•א־נע״ט ד•;אנצע ניטטר״ אזן ד• ל־יע צז —•ט א־ז דאך אזז•;,־•נכ צז דעריטטיקן: עט אז ״ד״טר 1, ־ ״״'״ ראך םאר א א־ ׳ו ■ ־ יאט ־א:, י ו• ו׳ ים־אך - ז״• ם״נט ד• י־רז ט־א־ע ־־־ ־א־-! אץ ז־־נען= ארן ::לל ל־י ז״ער א״:ע ו ־'־,*׳־1 ׳; 1׳־דיו ״ו ׳׳*ו• ױען עט .״עט ז״ן אן אמר״ע '* }{* ••ין*• •^**)4* —י;עױען א :•אטא־ער מעזר״ טצ־ ־• ׳ו ו '1 ) דער ״אט ױ• םענטיטן הא נען אטך, אטך ױ־נצ״קעד .ױ• ״דן, ױאט ־א א־דענזנ;. א:ער דאט דא־טן ״־״ט־טנ נא־ אז•: ״דן ױעלן ל•: קרינן ״ר״ט, היבה צז ״ד״ט, א־ז טא־אן אהאפענז ־ ו ״טן פאלק. עט א טפ,־א 1 .••••••• •4• *••4 *4* -׳ -<ן׳ או <^ א ז *?*• 14*4— >.<, _ *<, ••4^ י י>4■ — ••, £ ן שא — (י_ אי *. , *1 י ױי < ״;זונני < ץ, . ,, 1 ן . — ^, או א פע״ עט א־ז;עװען וין דאט;עטאן ננ־גע ־צ־ חעכ־ע״ט: פא־ אז״ נאטר־לעך א":צ*,״**רן, אז ײדייט א*ז ש״קט ••**••******•• א־יעד א־ק־א־נ״ט פאר אזקרא־נע־. - הצלחה פרן הע־■ [**•***4*^* ■^4 **•*•*•4•^. ■ •1 ימעט :לעסמן ױארו;״; געק־לןנט א״ב• 4•.* * *** 4 ז :עױען אפא־^יטע :ענ,*ע*טטן ד.אבן :עד.א ־,איז דאב א־ ן ׳ ״ ן . <• . -י ו,י1-| 4*4••• 4•— •***•• **^ן — צפ,־א •*■• —** 4*• א 1;א; *יד**ט*פט;, אױי ז** ראלטן :עױאלט א.*; :עקא:ט אױפױעקן פ״-־־ט , - ,<■ ־ אינטע־*־:ע:*ן;עפױיױט אפ־י1* צי דעקן דעש;עפ*ײ אױי ז״ *־ד־יט י־• דעױ טאםע א,ין י ד,אנ •*•*••••*•—•• א״נ-ערעדט, אז ־•<־ ױ ־ ־טפ־אך. - ־" דיא-ז ױ מאטן װעט שרץ ־־ז פאל־ט״טע א״פױאסרנ; ־זע;, אז אױך נ״ - פאי ׳•; פא־ ״ױש. ז״ חאכן ז״עױ שם,־אך, ױאט צ* 4.14 ******* *•••*•<••*— ו,א-4 ו -<| *י .<^.*1 ן ־עז םי־ז ל״־ע ־עסארן,־אט־זט, ה ז״ן א נענזיעד ־- פ״עריש־פעלקעה, ק״ן;עלעננדדט צ• א־נעױ״ניקשטע פדא׳ גיט;עייטן אין ניט;עהאט :־טן, ג״ט יטזץ ־זדות׳לאנ; אן אינטענטיי פאגאנו״ע פ>ג־ דעד רזטעה׳־טפדאך, הערט טען ניט א—• צז דד׳ ליקן ז־, צז ױעקן אין צ־ יטטא־קן ל־ב״טאפט צי ־ער א״גענער ״טפראך. און דער ױעזולטאט איז בז״ט. עט .ױעט ײך מטהטא ניט;עפינען רךן א״ן נא־מא־י-הענקענ־־קע־ אזן פ־לנז״קעה קאמזנ־טט צ־ איננדע־׳ נאצ־אנאייטט — א לעט, א פאי־אק, א ״•טױ־נעד, ״אט זאל נ־ט ל־: האין ז״ן מ־טעױטפדאך, א־עה ױאט זאל הענענען פאה אחטא קע;ן ״ק זאלן אױיי א־ן הי;רױטע מלז:ה׳אזנטערנעמזנ;ען. דאס קאן פ-ן מענמ׳טלעק •טטאנדפזנקט נאר :אנױטט ױעק. אנעד אין העה ־אזיקעד א־״אניז־ױננ פון דער נ״ער געזעל־טאפט, אץ דער דאײקעד א״נגל־דערזננ םון ױ ״ױ־טע (־ענז־ער;עױעדענע ״ד״טע•. מאטן יולו זראם י,א דעס אױפבר־-פראצעט פרן י־אטנפא־באנד, ישי ױאט;•כעד ז״ ױעלן ־אט פאנעטן, אלץ גי״ננער. אי מרזן טן ירי דא ױנען ױעלן ז״ ײך אר״נפאטן א־ן דעט אלררטלע צעײ־ט ױעק, בכד־ צי לעבן םיײש. אר־: ז״ נל״בן צוזאכדע;, •טטארין :״ א״ט. ״אט א־ז דא שי־ך ״ד־ש? שו״־ין ױע;ן טעכנ־ק, ױענן ע,־דא.־:עט ונדרמה א־ן .־אטנםארנאנד א־ן ״ױש ה״טט נאד מק־יט ז־ן א ״די׳ •;דםטישע םצװה קענן די א־נטערעטן םרן די מאטן, ױאט מען ױיל ז״ :אדינען. 3 װעגן ליבע צו יידיש, :״: שטעלן םיינע קש־,־ה אר־ף ־עט פ־ד פרן ־־ ״דטעקן יין א־ך שרץ עטלעכע מאל צרנעקומען צי דער מטקנא, אז ז־־ערע מע• ־ט־ם ז״נען :אמה מעשיט םרן ״ד־ש־טטן. טאקע ־אט מו־ל ש־לט. יה־פ־ך צו ילעמען, אנעה ד־ האנט יענטשש. א־ז אפ־טר ד,א:ן מ־ר ־א צר טאן מ־ט ־עט ״;״סט, ױאט ױ־ל שלעכטט, נאר יטאפמ רק;רטט?״;אי אטך ״ד־ש־טטן ז״נען קענטיק נוטה אזו־ צר טראנטן. מ־ד דרנט איעה, אז ז״ לענן א־ן טערת, ז״ װ־לן ז־:ן ט־־־טט האױט, ,דא־ ק״ן טד״טט א־ז םאה ז״ ניטא. אלע ױ״פן, אז ד־ ״דטעקן קרםען על׳פ־־הרנ פרן ״ד״ט־זט. האבן •״ אבעױ;ענרמען ײך אם;ױ<״.עצן ם־ן טהט ״ױי״ױזט ארן צרל•: ־־<•: אננעהו־נן אקאמןיי מ־טן נאציאנאליזט פון אנדערע, איעױ א•; ־רך -,אין ז״;עקעספט קעגן נאצ־אנאי־זט נ״ ז־ך א•; א״נענעט הארצ;,;עטטא־עט ז־ך א—טצ־ױיטן פרן העד נ־טמה העט פאר׳קאמ־נ־טט״טן א־ט. ױאט םרןטא; םע,־, ם־טא־טלעקשױט ױ״טעה, ׳ראטז״ט־עץ, ג־ט -ך ז״ דאט טאקע א״ן, אץ ז״ ,ױא־צלען טאקע א״ט ־עט נאצ־אנאי־ז: יאס דע״ ו׳ ״ט אה י״ ױך אין הא־צן — מישט״נט;עזאנט, .י;אצ־אנאלער ־צי׳ההע י~ א״ױשץ א־נטעלינענט אץ הע א־ז מעי , ירטף ז״לה ,־ינה הא־ אזױ אררט נל״נט טאקע דאט;אנצע ״ױש יטר־נן, ד•;אנצע ״ד־ארנעט םון ד• •עױטעקן בפרעל ממש הענ;ען אץ דער לרבטן, אפ־לו אן פס־נאלאנ־שע ױא־צלען אױך, הרץ אפשד געױ״נה־יט. א־־: עט זאל ױ״טער אזרי;״ן, ױעט די ״ױאדנעט נל״נן באשטק,;אה מחמת עט ױעלן ז־ אר־םהאלםן ד־ אר־טױ״נ־קפטע כות־ת א־ן ־אטן׳ארקרא־נע ארן ױ״םתםלאנד, .ױאו מען ױ־ל נ־ט ל״ק ד־ ר־ט■־ :•יצ־דרמ פרן ״ק. אן דעם, א־נעוױ־ניק א־ז ה־ ״הארבעט אטשרנההיקע זאך, ױאט האנן ־־;ט ז־ך :שוט ארםן נ־ט אק א־ן ־טכל. אורי איז, למשל, להל־ט־ן ל-׳־״״ײ;עוױטן האט ל־: הא:; ־• טאצ״אל־ט .ו, מ־טערשפדאך, אדע־ דאט זאל ז־ך שעמען אר־טצ־זאכן, אז ער האט י־: :״; מ־טע,־שם,האך. טאמעד ״אלט א־ן אלעצטן פאל אוז ־א .עפונען א״ נעד אזעלכעד, ױאפ האט נ־ט לינ ז״ן מרטעױטפראך, ױאלט ער;ע־ .ױאלט ע־;־ט צ־ םא־שט״ן ־ענעט ש־־־נער מ־ן כאנ־קאױער ״שט־עק״, ױאט ־אכט או־ט א;עױעזענעט צע־רי׳צױניק ארן ל־נקן פועל־־צ־רנ־ק, װאט;••!כהעט ױ־ עױ איז;עױאק אקאמונ־טט, ,־עדט ער אלק דום־ש ארן —־שט זיך או־ף אצױ״טן קאמונ־סט, ױאט ,־עדט דױקא —״ט. דער ׳ני־״נער םרן ״שטעק״ האלט, אז דא ־אבמ א־ן דעט צע־־־־צ־ונ־ק זק צ־וניסט־ש נלוט. דאט א־ז מע;לעך. אבער אר־נ דער אמאל־קעה צע־ױ׳צױניק א־ז א־ן אלע אנדעױע פדט־ט אםרומער קאמ־נ־סט, זײז דאך קלאר, אז ױר,־:ן ,־י־ק רוס־ש ױעדט ער יאך מי־נ״ע־ נ־ט זי־־קררס־שער. א״דסעק קאן נ־ט האין ק״ן הארץ או־פצוױארפן ץ חבר, װאס ער ,יעדם א־נדערה״ס ם־ט ױ״נ און ק־נדער דרס״ט. א־פל ידםעקן <א־ך ױ־ס םץ חעױ שפראך אױעקנענאנגען, אין מען מע; ז־בער ז״ן, אז דער גױעסטעו;עמ־שט זיך א־ן א־דע עג־נ־ם, :־ט געזאגט ק״ן מכ־נרת אר־ף א־ר יי־טעדאטרד, ניט :עגעבן קק עצזת, װ־ ז־ אױסצ־יעסעק. אפש־טא •ט־־ן, אג ק״נער װאלט אזא ט־פ נ־ט אד״נגעיעצט א־ן ־עד אקא־ע־ ־.־ דא איבעד נאך אמאל, אז מ־ט דעס נאטען באצ״כן איך אלע <;ע, װאט ז״נען פארנומען מיט ױעד ״דאדנעט א*ן ־■טלאנדי.) :ץ מאסקװע, .א שט״גער, ניט;אד װאט ז״-ר״דן מיט ז״ערע קעדעװ