Literarishe bleter · 1931-01-23 · 4 (23.1.1931) · p. Seite 72

ליטערארישע בלעטער נוס• 4 (351) זײט 72 אויף אונזער קולטוד־פדאגט א־ז :עטדאפן פרן קדיל־ט ד־לנע, ארן צוזאמען םיט דעד •טטאט-אירע י-ד״טע קזלםור־אינטטיטרציעט. זלםן רייזען, דעלנער איז ע,־שט :עקרטען פרן זיין נט־עה אי־ יער נא־יט־י־ענע י!ענדער, שריינט אין זיינעט אן איטיקל א־יער א:■אי״טטעלר:: י־י דער ״װילנער־טר־טע•': תילנע *ין נ־ס נו דערקענזנס עסעם >;> ןוז־ענם־ק־ס, יז* *פ>סיע, װ>ם וערניןנס אין רי סענ פון רער דײמשער >קי;*ניע. נ>װנוערס נולס הינ *יך דערפילס די ר>זיקע י*וסיפםימוננ *ין רעס ײדיסן פ־*לקססע>סער *ליף די פניסער פון זײנע נ*ןונער. און אט, אין אדאך ארום אנ״ע אריםעיררנ: נ״ די ארמרער־ םירלעבע ״דילנער״, און רעד זעלנער זלמן ,־ײזען :יט א־נער זיינע א״נרדרקן א־נער דער פ,־עמ־ע,־ע: ,״די ,מילנער הרופ*״ רןם זיך ןןידער דןייהויבן *י ו גײער דערגיײכמג און רעיהױבן אויך דעם ײדיסן סעבסער-עולס• דןס רןם זיך נולנז געפילס אליף דער *רבמיעײע ם*ן ױדושץ ן׳ניעלס דרומע #ד$ס סװארעע גזס$״, זיך געפילס אץ דער ױםיסובריקײס נון דעם גרויסן עולס, װאס הןס איגערפילם ד$ס ײדישע פןלקססעאשער; זיך געפילס אין די שסװםיסע *װאצױנס, װ*ס דער דןזיקער עולם, דער שענססער און כעסםער םעמסער״געניסער״ ה$ס געםאכט די שויפםילער און דעם רעזשיהער;* ויך געבילס א־ן די לעכעדיקע װיכיחים, ד$ס די נײע אוי&פירונג הןס ןרױסגערוסן״. צען־יאדיקער ױבל פרן מאםקױער מליכה־-טעאטער. יזי• א־ז ך אױף ארנזער אינער מרינית ארי אקעאנען. אין ר־ :רעטטע רעלט׳יטטעט ארן , ר־ פאררא־פנשטע וײנקעלעך, לאר נא־ טילענן ״ר״טע פאלקב-מאטן, ני־ט זיך אין בי־טאפט זיך רי נ״ע ״רי״זע קרלטור, א־ן נ״ רי ש־עד־ טטע, אימי.־ננט־קע נאד־::־::ען .לעק :עמאפט פידלן צ• נר־ען אין צו ־נאפ;. ־י ״ר״טע פ־עבע, ראט ״ד״טע נוך, ־אפ ״די־טע טעאטע־ קומען-או־ף. צע־אקטן ײך א־ן לי אלע י״״״ניב, לאר ד־ עמי־-־אצ״ע פא־ט־א:•.־ ר• ״ד״טע פאלקבימאבן, לעלנע נ,־ע;:ען מ־ט זיך ־אב ״ד־־טע רא־ט א־ן ז״ע־ נענקיטאפט א־ן צר:עני:־;ק־ט צ־ב לענעריקן ״ר־־טץ רא־ט. ארנזער ״ר־־טץ קרלט־ד-פ־אנט, פרן ד־ ל־רן ארן פ־״רן פרן ז־נע קעדפע־, לעלבע ־טט״ען אן א־־פלער א־־ף ר־ ״ד״טע קול אכ־דזך—די־טער רעזן־י־ניפרנאז־ע. א־ז , אלעמע ״־״טע ל־טל״טע לענן א־ז נאהעלט :עב ־־נ־ט־נ פרן ־עמ סדאר־קן ־רנ־ל״ פ־ן רעד ר־לקא״־,־ער ,־עאל-נ־מנאז־ע. ־י פ״עררנ: א־ז זפאזאנמ. ראב ט־־יע־יק: :עלארי מ־ט ־ענ ־ט באלא־בטע־ ״לי־טע■;עלען;עלא־ל־ק אי אנלעו ביא־ז איצט :עלארן צען יאר זינט דעד ראסקװעד ײדישער טע- אטער האט אנגעהוינן צו ־טפ־לן א־ן מאטקװע. ־אנראר 1021 האט א. :ראנאלטק־ געגענן ז״ן ע,־׳טטע ־טלום-עי׳־כנ-פארטטעלרנ: <גע- :ענן ־טלזט-עלינמש ״מזל-טונ״, ..אגענטן״ איא>, ,לעלבע האט דאן ־טטאלק א־יטנענזםען, און לאט האט נעד־נט אלפ אנה״נ פאר זױי- טעל־־קע לינט־קע טעאטער-רערנר״כונגען. די לעזער פון ד־ ״ל־ט. נלעטער״ ז״נען:וט נאקאנט מ־ט די אלע עטאפן פון אט דעש נלענצנ- דיקן ״די־טן טעאטער. א־ן פיל א־טיקלען, שמועסן מ־ט דעם אנפ־רער פרן טעאטער <א. :ראנאלשקי), מיט זײ ליכט־קשטע אדטיםטן וט־- :אעלס, נ. זרסקין>, רעפראדוקציעס םון ח אריפפ־חנגען א־ו נע- גענן נעלאק דער נאראקטער, איײנארט און אױפטדען פון דעם ״רי־טץ טעאטער. - דער קאטער-טעאטער האט אד״ננע־טױין נ״ע רלנטעדע, פר״ד־קע :־1עמעד אין דער ״ח־טער טעאטער-גע־ט־נטע. דער לאנדאנער ט .אטער ־ פולם נעמט־אױף םעמועל גאלרינבורגן. ראט ״רי־טע טעאטער א־ן לאנדאן האט א־צט אגעהוינענעט :אסט - רעם נאלא־סטן ״ח־טן ארט־סט סעםועל גאלריננורנ, ױאם האט אקא־־טט נעענחקט ז״נע גאסט־טפילן אץ א־גענט־נע. ל• ח לאנדאנער ״ד״טע צ״טרמען ט״לן מ־ם, האט דער נא- ױא־סטער א־ט־סט אננעהױנן ז״ן סצענ־־טע קאחעת אין לאנדאן, לא־ ער איז נאך אלם :א־ ױנגערמאן אויםכעטראטן מ־ט :ח־ם ער- פאל:. ״פױר לעבן אין ה*בן געקאנס דויכסרןגן די ש״זןרע *ײט דער• פגר״ װײל מיר ה$בן געפילש שכענדיק די ג8*י$נ*ל״קילסור7לע אױפ- ג*בע, װ^ס ס״איז געלעגן אייף איגד. אין גלאנץ םעייןד א*ן איםבא• דיננסעיי הערשא־ט פון די דאסןלכםיקע געש*י#יענע ײדישע ״ײיכסינגען״ אץ דעי־ ײדישער שיל וײנען םיר געקיםען ם*ם אנײ״װןיס: פיר װילן שאןן * נײעס סיפ שול, 8 ש־ל, מ$ס זןל שסײן איבער םזגרםײען און ריכ ורגע*/ װ$ש זןל סיבםעז־רן דןכ גיסע ס*ן *לע ריכדינגעי♦ מ׳הץס אינז לכתחילה סארשריען. מיר *בעי■ הןבן געשםירס די װיכס״קײס ןרן אינזע־• אײפגאבע, און הןבן ז*ך ניט $פגעשםעלט. דןס דןדקע בןװאוסטזיץ ה$ס איבז אן םםק שסענויק *וגעגעבן מוס אין דעד זןרבעס״. לעױ :אקאנטע־ —־טעד ק־לט־ד-ט־ע־ א־ן ל־טע ד״ד מ. ־.־- ־א־נק־ זא־.ט רעגן ־ע־ :־מנאז־ע: א שװעי-ן דארסירער״װעג, פיל מ*ס מניעית, פזןרװןקסן מיס וױלדע ני$זן, ה?גן :עהנפ דררכ**מןיכן די עישסע פ יער, די סיאנערן סין דעי ײ*לק$כדרער ײדישער גיפבאזיע. זײ ה$פן גע־לאס ניס װײגיק 8ײנ• *יסענהן םים אנרערע גון קנעלן סיט זיך ןלײן. פ*ר זײ איז געשסאנען די שװערע אוי5נאכע פץ שאשן א װעלסלעכע ראייקאלע שיל, װ$ס ז*ל דאך כלײכן אץ .יע־ זעלביקער *ײס א ײדישע. װ>ס ז$ל **בינדן די קיבדער *ום ײדישן שאסן, צ*ס ײרישן שס-גע*-לעכן. *בער דעי־ סייװ ה$ם זיך א־־נגעגזבן ד$ם איז כעװיס נעװען א נײכ, 8 גי־ינדלעכע איבערקערעניש אץ דעם ײדישן באװאיסדזײן, אץ דעם ײײשן לעבן אין ס׳איז סאקע גאר קײן חידוש ניס, װןס די ײרישע גיםנאזיע אין װילקמפיד איז גע־יארן דער *ע:טר$לער פ־נקט, װןס ה$ס גע*־יגן צי ײך 8לעמעגס אייפ״ םערקזאםקײס. $ט אין דעם שטעקש דער כיח און יחיס פין ר*לק8מיר. דניע *דישע יטדי״ חעזע : ײ: דא: ו ו י ל נ?. די ־ידיבן דעם ־ עט א־ז פא־ ט. א׳ אייז א־ן פ.־י א־צטע־ רער עקאנאמ־׳ט־ע־ קחז־ש גדייכ איז ענו־ק <כ ־טפ־לעחן ץ. דער אץ פ,־־ז נאפעלקעח:; : ער נ״ ־ער ״ד״טער :.־עשער א־׳ :אך;אלדיננ־ר ט. 'לטור-אינשט־םז- ח ״ח־טע ק,־ ך אפ ק־רט-נל אויף : ר־פט זי ׳׳** ׳ פא.ת> - רראריטע. יידיײןע;,־, ראנ ״ח־טע טעאטע ־י ״ח־טע ־טול, ראש שי^ײדט צ־ענ ירד •1 1 1 אץ ־טלארצן ־טטעס ײךיץןע אלע אנרערע אין די ײדייםע פ־־עשע. םעד םרן :יד