Literarishe bleter · 1931-01-16 · 3 (16.1.1931) · p. Seite 48

ליטערארישע בלעטער נום. 3 (350) 1ײמ 43 עד יענקט נאך א װע.־ק, נאך אקינד, ־יאש זאל נלײנן ז״ן ־עפזד, דער צ״בן סון זיין טרא־-״פן קאמף: ,.יוײז מיר, לילית, םון סײן װערק > גײםס געש*סי# ... מים לעכנס״קראיום און לעגנם־םיײד בוובדוכםערס. װעל איך אויםגײן םגן עקםסאז א*ז דײנע $ר*םם...״ דער פראטעשט קעגן יייק - גאט ארן ש*יװל - דערטידט איש צ־ א ק>;טאםטדאסע. זי־ן גורל איז שוין אזא, אז אין איש דערתאבט אלעטאל רער םעגט־נו, דאס פילנדיקע ד.אר־ן, װאס בונםעזזעס זיך קע־.ן צװאנג. ־י טצענע פיט דער הערטין איז ז־יעד אצא־־טע, א פענט־סלעכע, - איעד *וםף קומט-אום. ״אין סער נןןרנישס ניס גענליכן — ב$ר 8 םעסה װעגן יוםף די לה רײנע...׳* װי א װערק פיט אן אלגעם־־ן-פענפשלעבער א־דעע און פ־ט סיפ־ באד־־עע גע־טטאלטן, א־ז ״ױפף די לה ױינה״ אינגאנק אדויט־׳ געריםן ט״ פון די ראפען םון צ־יט, ס״ פון דעם קדייז םון ש נ י ב ד״ א*ן :א:ען װעדק איז ני־טט צו געםינען קײן א״ן םיטואציע, ,דאם זאל א־נז ־גזאםן די אילוזיע םון א תקוםה און םון באהוטימ־ ט־ע תקוםה-מענטשן. דער דאז־קעד :זג־אקפער פארמשםט ױ רראפאטישע פאעפע צו ־ענער הו־בער אבםטראקמק״ט, אין ,װעלכער פען ױאלט, דאבט ז־ך, װי או־ף אםלזצעט אן אן ןצ־״אנ־שן לעבן, נישט געקענט א״נםלאנצן ק״ן לעבעדיקע געװיקסן. עם קאםט דע־ ריבער - ס״ דעס ד־בטער, ם״ דעס לעזעד - אסך אנשטתנגונו., :־■ אריבערגעטראגן צו װערן אין ־ענער ספעױע, אין װעלבער עס לעבט, ראנגלט זיך און קופט-אוס ױסף ד■ לה ױ־נד״ םון ראנען ג״פט ליך עס פס־פא, װאס ד־ ערשטע צז״־די״ בילדער םון דערק לאזן אונז קאלט: - מיר העק נ־שט ױ־דן ק״ן פענטשן, :אר שאטנס. און ז״ערע ,דערטער קל־נגען אונז םוטט און ד.־יל, אן טיםערע געםילן־װא־צלען. אזוי, אשטייגער, איז אונז שװער זיך צו דער־ שםיק ה״פיש אין אן אטפאסםעד, אין װעלכער ױ געשטאלט םון ייספס כלופדשט־ער םדוי רעדט צום פאן פיט אזא מין פליצד,: ,דײנע קינדער ז דו דערקענםט רען אוגזער נכור ױס? די געכענסשםע סרוכס פון םסנשעסט דײנערז ני דערקענססו דעם מחיגיק *ונמוץ ניס — סון דיין לעגשן זןןס די פרוכס געלויבםע?״ .ה״,־עאל־ז־רט פ. ה״לפעױן אן א־דעע, װאס 1ו לה ד**:דד באשעםט־קט דעס ד־בטער א־ן םילאסאף םון אלע צ״סן. דאס א־׳ םראב־עב פין גאט, מענםש און ט־װל. ױטף די לה ,־ײנה װ־ל אראפ ברעגגעי פש־רן — אין ער טױיבש־אם פון דך ס״ די ־ײפישע :עשטאלטן, לאס לאקן א־ט פיט ױיער שמוביקער לארעפק״ט און ■•־ע ־אװ־, ״, פרויען־גע־ .ו.*.;ודס־־זה ••״־־־:• א־■ ■■*•*<-^ןי1* ♦*•*ד פ*<ז**ט ל*ח*ת פרז דאט. אנעד *ו• ־ו הארז \ ױז ירי״ב׳ באקװעפלעבק ״־?יז א־ז ראס קל״־ט - - —1• 1 י ׳*׳ •טטא־טך ע־ •ין• ן•** ־י2'/ ״ז זאדען ם־ן <•* <׳ ׳*-} א״גענעס װילן. ״ריף ניט ג$ס *נטקעגן םיר גי הילף זיך. םיין שינא איי גמש׳ >י,ר $בער דיינער. כײדע ה$פן םיר 8 א רײכן — ה׳גרויםע גליק פ*ן שגסן נו בעגרײפן. $גער גןס ה$ם אונז א ן קלעם גענומען, ה*יכס אוגז שװאכע קנעכט זי־ן בון זײן װילן. ... ס׳.־$ס דײן גײסס קײן פרײהײס ניט נו ש?פ;־׳ געס ה$ט זי אװעקגערויגט אינגנננך. (נױייס בילד). ער י״ט ז״ן ״א״נענע־ס װ־לן־ - — •♦*>■•**••*•** •**• י /, ר• <';־* י | -יי איגטער םין גאט. ב־סלעבד״ז, דאך נאר פ־ט יוח א־ן נאפען אז דאס א־ס ראס בא״א־סטי״ן, ל־ל־־עט א־־נפליס, דע־ראבט א־ן רעס ר,־א:; צי שעםעױשק״ט. האט נישט גאט א־ס נעגעבן דעך זלז א״גן יד־ט - א־־גנט נ־ערט זק א״גענער ם״ער, ז־ן ־ עזד־ידצ ״... ״. —•*••*ך*•***•** ע י ך £ -ק **ס נײ איש •* •* ■*•■*<■***■_ י• י . י <■ *י ׳• *** פדאטעטט קע*.ן דעם *טטדעט״ץ ״נ־ א-ז דען ד$ס הארץ אץ מענטשן נים ר;)ם שענםסע אין דעס מעבסשן? *ון ני מןןם איז שײנס אין םעגטש* *ײגגעשאסי — אז עש זןזל ן>ן פריכבן ד^רן? נײן, דאם איז? סעות? ם׳א*ז גים םעכלזך, הנרט: *ן ה#יץ — רעײלײזינג; נאולה — $ן דעם מענסשן:״ ודריס פילד). עס א־ז ראך שװער, אםילו אין א מיסטעריעזער סייבה פון ס־מ־ ־אלישע האנדלונגען, פסביס צ־ ז״ן, אז אםרוי םון א״ק זאל ױיק טיט אזא רעטאר־ש-־״גער, ש־ר נישט נב־אישער פעטאםא־ן־שםראך... ױ א־דעע אזן דעד :אראקמער פון װערק יארעבט־קן אין א גר־יסער פאס די ד ע ט א ר י ש ע ע ל ע מ ע נ ט ן אין דער םאעפע, די ד׳אנגע פאנאלאגן, א־ן װעלבע דער ג״סט שאסט און דױקט־אויס א ױ־ לאגישע, ם־לאסאםישע, אבער םוף־בל׳סוף אנסטראקטע :ע־ דאנקען. דאס שװיהט אבער אם ױ װירקונג םון די ערשטע בילדער. עס איז אז,״ באו־אקטעױסמ־ש, װאם אין דעס ס־מבאל״שן רערק, יפרט מיט א פאנטאסט־־טץ אדער ם־סטישן אינהאלם, פוז דער ױנ־ טער, װיבאלד עד װיל י־ענגען צװם אױשררוק אן א־העע, אנק־- פען ציט לאגגן, גהיםן מאנאלאג, װאס דערפאנט אן ױ װערק פין דער עפיש-ד־דאקטישעד ױ־טשער ױיטונג, יע־קר רראפאטישער- ארער רראםאטיזירטער - ליטעראטור. דאם איז געװען אצייט, װען פען האט זיך קזיס םארגונען צו געבן םלאםטישע בילדער אן אידעע, און אב־לר האט :ענוצט נישט װי אן אדגאנישער אויסדרוק פוגס װערקס קיגסטלערישק״ט, :אר עס ד.אט :עלעבט פיטן ייח פין דעס געדאנק אדער יװנד״ װאם א־ז געװען דער •ו ער גױ .־ -.״ ־״־ .ט. אבער ײגס אי־ך רער ט״דל. ייסף אױ אשעםעױששר ניענטשדעבעד ג־־סט, ״אס ״עס ױ־ק א-ז א-ס קרעםטך, - אין אז גאט דעד שט־ענגע־ א־ן אדפעבט־קעד פאדלא־ט ־אב ־־,אױן פינס פיינטשן, פי״ט עב אײס דעד טײייל. ייטף דיל איצט ד—עדשפענ־קן גאט: ער שט־עבט א־יסציל״זן ד־ ױעלט נ־שט םין ־עס ט••־״־ הענט, נאר םק ד־ געט״עבע, אי־םגעצדאינגענע;עזעצן. דער פענטש טיז עםעס םאדדדל־קן, צי עפעס דינען: .ד־באלד :ישט ־ער געטלעבער ׳^**■■**^* •*^*י ***^*••** י.•••► י <. ... , ־״<. . א־ז גאזלה - .לאדע א**ד דעד אױםל**:,־:;, ,לאש זאל קימען דוידך י־טף ר־ ערד רערט חױנ, דער שעםער ״ארט, ױאיט - ־דנן. דגד איז ת לאגגױ״ל־ק, אזן ער גר־ב״ט א־נ־גע־־״־־ק. סיא־ז א־ס אזן װערט דסט ־אס - ־פאםן? פיגקט **— *^♦*2%*״******״•*•**• — א־ז דך װידער ־ער פעגטש א־־גט באפױ־ען גאט, אזז־ ד־ל;־ך; *ז וױ םױעד : - י־דע נעפען־צי ב־ א־ס 1 *••*^ ••*%**■% ■>•*** ••* — * - ׳ו<״׳פו ח<׳ו - י ו . עי פון ט ״ װ ל צו באשאםך •טאםן םד** אץ עפעם *> ד־ םע־־״ט ״ג,ס — ער ד,ןט כא־שאנןן; פיר — £*דו*יבן. ןפ;ר מ י י ן שצסינג — װ*ו איז זי?*