Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 3 (16.1.1931)
- Date
- 1931-01-16
- Page
- Seite 45 (sequence 9)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804648--06266-4801394- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
זײט 45 ליטערארישע ביעטער נדמ. 3 (350) עריך םאריי) רעמארק דעד צודיקוועגם ($ קאביטל פון ע. מ. רעמארקם נײעם בוך ״צוריקװעגם״). נעמק. און אקלאג װעט ז״ן צו וײדן״. דעד א־־נהענצ־קעױ ־נואקיט מ־טן קאפ. .א־ך :־ן אויך :ע׳ ,דעזן א־־פן פ־אנט - זא:ט ער נעדוזעז״. ,א־ך ־ו־־מ, וו־ דאמ זעט .|| א■ ... ו־ל־ לאקאנ־ט״. או־ט. רךל, ו״ - און אן א־־פ.עױ<.ט־<ױ װ־־זט עױ ״צױאנצ־קטטע פ־ט־-־־עד-ד־־־־ז־ע, װערדען:״ ״מיר ז־ינען אויך דא.־ט :עוועזן - ענטב-ע ״נו אלזא, מיט א:וטן אפעט־טד - עױ ט־ט אן ־ע־ב ־־קזאק און הענגט א־יף די ב־קם. מ־ר טאדט־ױן פאױאו־מ, נאױ דען לוױדו־ק גייט פאױב*־, ־טטעלט זיך דעד אונטעױאפ־צ־־ מ־טן ױויטן אױעט׳נאנױ אויף אטטונ;. ר.־ר טא״טט־־ען, דאט עױ װ־ל: ער טאל־טע־ט נייטט דעם א־ניפא־ט און ני־טט ־עױ ק־י;; עױ טאלוט־רט א קאלענע פון פראנט. אמנאענטטטן ,דאוינט װיל־. נאר ער דיל נ־־טט, אז מיױ זאלן זיך פאױהאלט;. ״קודט׳־ל דעלן מ־ױ אפפ־־ן לוױד־קן - זא:ט עד מ־מ אפאטעולעטן טא;. ״ד־ קא־טאפ־ פון אדנטנ־ו־ט א־ן די מױ״נות פון דעױ מאמען װעד א־ך נאך נא־ומען צו ױעד צ־־ט״. או־פן דע; פא־הא־יטן מ־ױ ז־ך א־ן דײניקן ל־ױ אפ אנ־טל, ־ קערן ז־ך אוט ־־ ־■ א ו ״ ״ו• .**• ♦•• *** ס** - ז <־ ״ ו א 1 *זםעץ ׳״ילק צו '**2^ ^•ךי***5 15*** נדי אונזעױע עלטע־ן זאלן נ־־טט נאמעדקן, אז מ*; טאקע פון אנע־טלע:. א־ך ד־־ט אפ ־1•דדיקן ־אט א־ט אפ דעט יאנ־או־ט, נױ־ ד־ מוטעױ ז״נע זאל נ־׳ נלוט׳פלעקן אין זיך נ־־טט א־נעיױ־טױעק;. ט־• ד־ ־טפיטאל אױיין א־ן נאקומען אנ־עט נאנױאױט. מ־ו או־פן א־ט. לו:—ק ױעױלאנגט אונז ױ־ האנט און ,־עפ או־פן ע־־טטן ־טטאק. ״עױ א־ז עפעט אזו־ מאױנע ז־נט עטלע־ע ױאבן״- זא־. א־ך צ־ װ־ל־ן. - דאט ז״נען א״־ן פא־לן פ־נט ״.רל־טול - ענטפעױט ײױ אפ- לוױדיק א־ז ־אך :עדען א־ננאנצן אן אנױע,־־־־. ־,־ :עױענקטט נאך ױעט - "אױפט א־ך;״ן א > £••• .•}••••*•* ״ ן ■ אטאק פא־ לא״עמאױקי איך ־טאקל צו מיטן קאפ. ״טי״עט ־טו־ן ד־ טיא־ו ו״ן עױ צו. ״נו, ז״ ז־טע מ־ױ;עזונט, עױנעטט. א־צט ־ועל קוק טאן, װי אזוי ױי פאמ־ל־ע האמ״עױ האט ז־ך :עלענ: הא״נן ־א,־. א־טעה פון טענט־מענט - און ־עינאד ״עט ־־ך אויפ׳ סנ־׳ אנה־־נן ד־ פע־א:אי.־ק. מ״ן מאמע - זאו. א־ך ד־ױ דאלט :עװעזן אן עױ־טטקלאט־קער פעלױפעיי1: ד־ אלטע האט אגאיידן הא־־ן, נא־ ט׳א־ז א~נגע,־עםט א־ן גראנ־ט״. א־ך;״ ד״טעױ ־טז־ן אל״ן - און פלוצ״ט ײנדעױט ז־ך ד־ 2יײו םידאלט א־זטעױן : :ל״ך מ־ד, ־ו־שט ד־ א־־עױן ו א־י דעלט. **•••ן ק״ז א*ך זע דיטט שט, הער נ־ איך אט״ך, און ♦•••••• •״*••• יך• ..,גץ פא־י הו־ז.; םאד ארנזעד ענלינ ז א־ך נ־ן א־מגערנט שט״ן :י זאך, נ־ אז הענגט י־מ דער ט*ד . אוי שטאק או־פן איך אױו־ף :ײ מעיעך - אקרענצל אױםיטדישט - דעם ״, און לענן ״ז״ :ע־״ױ־טט א־יפשרפט: נלומען. זײ האנן מ־ך ־טו־ן נעזען אויף ױעױ :אט א־ן ז״ דא־טן אלע. מ״ן מאמע א־ז ־ט״־ן אויף די ־טט־גן, או־ך דעױ טאטע, ד־ ־ט־ועט׳ טעױ, און הינטעױ ז״ זעט ז־ך ױאט נאלו־בטענע צ־מעױ, או־פן ט־־ט ־טט״ט עטנ־א־ה, און אל־ן איז ־ומטונדיק. ״װאט טוט איר?״ - זא: איך - נלומען און דאט אל־ן? נאך דאט דא־ף מען עם? דאם א־ז דען :ע־טען. און םאױװאט װ־־נסטו, מאמע?... א־ך :־; (ה ם ״ ד) װילי האט זיך אז־ט;ע־טט־קט פון ־טטארל)ער ־טט־י;::־.: ״צו אלדי שװארצע ־אר, דאט םרע־.ן מיד דאך א״ך, פחדנים• שױיט ער אויס אן או־פגע-״־יצטעױ.,- ״דער א־ז דען ױעױ ערשטער אנגע׳ סאיין אויף פארװאונדעטע?״ דער אונטע־אם־צ־ר פרע־.ט זיך; ״צײ האט איױ עס :עטאן״, און װענדה די בליקן צ־ זײנע נאגלייטער. ״נו, ער האט נישט :עװאלט א־אפנעמען די עפאלעטן״ - ענטפערט עמע־ן םון דער חנרה. דער אונטעראםיציר װענדט זיך או־םטנײ צו אונז־ - פונװאנען קימט א־ר?" ״פון פראנט, פונװאנען דען? - האט ,דילי נרומענדיק אפגע־ ענטםערט״. ״און װאוהק ,גײט איר?״ ״דאו׳ט, ,דאו א־ד זענט ד־ :אנצע צ־יט פ־ן קרי; אפגעזעסן - אהײם. ״קאלעגע - דער אונטעראם־ציױ ה״נט אויף דעם לײד־קן א־נל אינדערהײך. - דאס האנ איך אין דעױ ה״ם נ־־זמ אגגעדאדן. ״איז נאך מיאוטער - דערקלערט דילי״ :ישט דערנ־־ק;עױ־ױט דערםדן. - טא װי אזוי שעמםטו ז־ך נ־־טט א־ומצ־שלעפן מיט דער נאנדע נא״עמאנטע זעלנער? דעד אונטעראם־צ־ר דערנענטערט ז־ך: ״טא־ז ארעדאלוצ־ע- זאגט עױ ,־ױק - װער סיאיז נ־שט מ־ט אוני, א־ז קעגן אונז:״ װילי צעשמי־נלט זיך: ״אש־ינע ,־עדאלוצ־ע אין דעד;עזעלשאפט פ־ן אזעלנע עפאלעטן׳,־ײסער: א־ױ האט, װ״זט אוים, נ־שט ק״ן שום אנדערע זאות״ - און עױ שפײט א־־ם מיט פא־אנטוני״ ״ר־נמיקר - זאגט דעױ אײנהענטיקעד א־ן דערנענטעדט ז־ך שנעל צו א־ט. ״ם־ר ד־יטן דאט צ־ פאז־עױן. נידער מ־ט דער מלחמה: נידער מיט ר העצער־־ען:;ענױ״ שוין געמא־דעט: מ־ד װילן צורק זיץ מענטשן און נישט קײן מלחמה׳מאשינען:״ װילי לאזט איאפ ד־ האנט מיטן :יאנאט. ״נו, האטטו גע׳ מאכט א ש״נעט אנה״י, דו פראנט־זעלנעי:״ - זא־.ט וילי און װ״זט לודװיקס צעםליקטן נאנדאזש. דעתאך מאנט עד עטלענע שפאן און בלײנט שט״ן םא־ דעד מחנה. ״מענטשן״ - שריט ער א־ן פנים אױ־־ן ר צוריקטרעטנרקע פארשוינען. מענטשןו איד זענט דאך אםילו נ־שט קײן זעלנער: אז מען קוקט זיך צ־, װי אזוי א־ר דאלט ר ביקםן, נעמט ארום אמוױא, אי־ יאלט דך אמאל ר הענט דע־בײ נישט צענרענן: מארש אה״ם, קאקערט: די נאנדע צעלויפט זיך. װ־לי קערט ז־ך אוט און נל־־נט שט״ן פנים אל פנ־ם מ־טן אונטעראפיציד. ״און איצטעױ דעל א־ך ד־ד עםעם זאגן. מיר האבן ר :אנצע געש־נטע שוין;ענוג פ־נקט די איר, און מיר װעלן מאנן אםוף. דאס איז זינע־. אנער נישט אויף אזא אופן. אוינ מיר טוען עפעט, טוען מיר עם אל״ן, אנע־ מיר דעלן קײן אנדע,ק נ־שט לאזן. און איצטער צעעפן די או־גענעם און קוקר און א״נם, צװײ ר־םט ער אױאפ די נענדלעך פון די אקםלע;. ״איך טו עם, װײל איך װיל אזוי, און נישט דערפא*, יױיל א־ױ װ־לט עפ. דאס איז מיין זאך: אנער דעי דא־ט - אין עױ ״ײזט או־ף לודװיקן - ער איז אונזער לײטענאנט, און עױ דעט זײ נישט א־אפ׳ נעםען. און אקלא־. װעט ז״ן צו דעם, דאס דעט דאגן אװארט