Literarishe bleter · 1931-01-16 · 3 (16.1.1931) · p. Seite 44

ליטערארישע בלעמער נום• 3 (350> זײט 44 אונזעד םילפ־קונסצ נאזיצט, - וױ עס זאנש דעד באקא:־ שעד בעדלינעד קרישיקער אלםדעד קער א־ן ז״ן סאדױארש צוס נוך ״דעד דוםיש־עד ם־רס״ - אן ענשוז־אסש״טן אנזאננד־קן נאראק־ פעד. זי האש ע״עס צו זאבן. זי ד,אש אוניגעהײערע עשי־שע און ױיז־אנערע רעזעדױאואק. דעד צױײשער וױכפיקער כאדאקשעד־־ששדיך שון אונזעד ק־נע- מאשאג־אסיע א־ז דער לעבעדיקער רעאליזש שון אונזעדע מאסן. נײשש;אד אונזעדע בעסשע רעדשיסעדן, די פרעבש־קםשע שוײשס־לעד, :־<־ אפילו או־ך דעד קלענספעד סשאש־סש סא־־שש־־ש אוטגעצוואונ;ען ױי אװ־ צו לעבן פאדן או־סנאס-אפא־אש און מיש דערששױנלעכעד נאש־דלעכק״ש א־ן דעד;ענעבענעד לא־.ע ז־ך צו האלשן. די סאױעש־רעכ־דונג האש אנערקענש ד־ גרו־סע באדײשונ־. פון פ־לב אלש א־נדוסשר־ע און ־ינסש־ױע־ק. ז־ האש;עכעבן דעס אויפ־ ש.־א; א־־סצ־בו־ען צוױ־;יויסע אשעליען, ױאס זינען םארזען מיש ד־ מאיעדנסשע שעכנײשע א־נסשמסעגשן. דאס־.לײכן ױערש או־פ־ :עיכ־שעלש אגדויסע םאבדיק *־ן םילםילענשעס■ א־ן אונזעד ק־נעמאשא־-יאפ־ע ישלא:ש אלעבעדיקער פ־לס, ױאס שדא־.ש א־ן זיך אל־כש־קע צוקונםש. קאנער פאעזיע עד א־ן דעד ־ ד אשן ־נשש צ״כנש זיך או־ס :זעי?' א־־גנא־ש פ־ן א־ אומענדלעך־ *עש םק! פ־ן ־עױ ־כשוצ ׳;דערער 2א. * בא:ו אף-או־בױאל. דעש שפעד־פײשן ױי ם־ן לעבן, .י״*•••*-■ **—••*** ־?׳' ״ י ־* ־י '11 י א־צש ישד־ן איז ק־געמאשאי״־אפ־ע א־גוער ב־ענגש •^***ך**י*** אדז או־ף ױאש שט־;ץ ־ששריבן, ן א־־נ־קע א־־ג־נעלע אר״ ־ פאױקעדש. :א ו *•** ו וי י־שש פא־״א־׳ י ױעלן ני , אז ז״ ־ע״כע א־ך האף לעבעד־ק־ די רליר ־־.־׳• בלו־ז ד־ דאד־קאלסשע פאדםרעשעד פון אג־טאצ־ע־פ־לם ב־ א־נז ז״נען פאי־־אכן אז־ש ב־ז דעד פא־ע־־נ־., אז ק־נסשלעד־־שע־ ז״ש פון דעד פדא־ו־צ־ע זאל אפשױעשן. מוז אבעד, זעלבסשפאמששענדלעך, יששײן פאד אלעם. ק ו ד ש ־ ב ל מוז ־עדעד פ־לס פא־באפן, :עבן אמתן;ענוס. אבעױ ױי אזױי או־ף ױא־ פאד אן א־פןי א־־נעד פ־ן די באד־־שנ־־קששע אמעד־קאגיישע פילש־לײש—העד ישענק — פאדז־בעדש, אז דאם אמעד־קאנ־שע םובליקוס ױיל ״אויש־ דאכש זיך אבעד ־שמעני ־של־סלעך ז־ך צע־שמ־״ען א־ן םא־ו אזעלכע א־ש באהו־פשוננען בל־קש דורך אז פא־־ששענ־ענ־־ש פאד ־עש ױ־לן פון ־עס ב־־שן פובליקום. פ ו ן ױ־־שע מענט־שן מיש הפילות צו א ױײסן :אש,- ישױא־צע מעגש׳שן מיט תסילות צו אשױא־צן;אש,;עלע פנ־מעד פא־ אלשאק פון א געל־פנ־מדיקן גאש - א־נמ־טן פזן בדענענדיקע פ״עק האבן זײ;עמאלן גאט מיש א נאקעשעװ הױש; א־נמ־שן פון פדאפט־קע בע־ האבן זײ :עמאלן גאש אבאקל־השן און באױאקסענעס ױי אפאלאד־בער - א־ך האב באזעגנש מענט־שן-קאליקעס, צעבראכן םק וױ־טא־. און צעקו־יםלו;; פון מלחמד״ זאגנד־ק גאש א־ז פארגעסעװד־ק און צו הו־ך און וד־ט, צו וױיט אװעק - א־ך האב בא־.עי.נט מענששץ, זאננד־ק, ז־ ד־יק מיש גאט פנים־אל־פנ־ס? ז־ זא־.ן צו:אש; ״העלא, גאשד און ״ױאס מאכסשי, גאמ ■"; זײ ־עק הײמי־ש מיש;אש און האלשן א־נש־מע ־שמועסן — צ־ זען :אש באגעגנש אגױעדע מעגש־כץ, ל ״ער ^ע;בע^ איך האב א.**ך גענױ־קן הישל־ששיקל, .ױ־ל ז־ ױאלטן געפ־עגש י ד,א2ן װ״ך פניס־אל-פנ־ש, קאן ז־ הימלקדאצערס. א־ך האב :עזק אש ד־ פאקשן פזן גאש און מענש־ש און נײגע־;עריקע ערד־ױעד־ס אין ־אצד נאך אהײש. א־ך האב געזען ד־ פאדשן פ־ן;דויסע בינען און שארלעך־רױשע פלאמערלעך, ארעאל־פ־ײלק און האלץ־פ־קערס, :אל־־באס־״־גלשע מאיי און דאזע;אשס-בהמהלעך — א־ך האכ;עזק דעס;עפלעקק שק־עה-הימל ־זרכגעקר״צש מיש לופש-ר־־זעס , א־ן פליגלען - א־ן א־ך האב געהערש הו־ך אין דעס בלויק בין-השםשות ־־ פדאפעלעדס פ־ן דעס מענט־שן און די אױנמ־קע לופט-פאסש זשומענדיק פ־ן אמאהא ק״ן ־שיקאגא, זשומענדיק א־יעד א־א־ז־א און איל־גאי - א־ך האב :עױען געזאגט: די אפדד־קן פון פ־ל :״ע פל־גלען, פ־ל פ־י־שע לוםה־ר״זעם, פיל דײנע פדאפעלערס דארפן זק אין די ה־מלען. אײדעד מיר םאר׳שטײען כאט און די ארנעט פזן םליגלען און לוםש, ד ע ר א מ ע ר י קארל סאנדבערג פון בוך ״גוט םאדגן, אמעדיקע״ םון ענגליש ע. קי^רמאן גוט מארגן, אמעריקע אין אױנש נידעדש א ש־־עה־סאנאשע אדאפ אויף די ־ששעש. א מאױ־ש פון קלײנע א־מײען מיש אפששאױבנדיקע פויקן. ױ־ הימלקױאצע־ש ױאױפן ז*ע.־ע הוינע לעגגען פ־ן ױענש אין שױאדצע באסש־אנעץ א״ף דעס .־י־שן צפין. די הימלקױאצערמ ש.אץ א; מיט זײערע פע־פע;־י־ו־'א־ע אלף-ביתן ױ־ט קעגנא־בעד ־י ז־ך ב־שכד־קע ז־לבעד־דד־יעקן פץ די יששעדן אץ יאסן. א־ן װער האש זײ;עמאנשי ױער ־אש :עמא:ש די ה־מלק־אצערס? ־עד מעכשיש האש זײ :עמאכש, ־ע־ קלײנע־ צװ־פ־סי־ער װיצלעױ, פ־ן ז״ן קאפ א־ויס, פ־ן זײן שרוימער־־שן, פ פ־ן די רוחנױתד־קע קלי־נע ־־א־״־אמעש, ױא א־ן זײן קאפ — האש דעד מענשש;עמאנש ו מ־ש זײנע צױ״ העגש. מ־ש לאפעשעס, תאמעדס, ױאד־ױעגעלעך, ריש מאש־נעכ, קאכױ־עדס. סױגאל־פ־פלעך, מ־ם כאלקנס, ־אפגע, יששאל, כעשאן — ***** ••**,** **^**•*• — ***** ••* ס •** <*׳ * ־•] — <<•< •1*• ץ ה■ ך עששאױאנ־עס אײף ר '1' ״**־ '\; ז־ך א־ננ־־שן דע־ לוםש מ־טן רוף: א־ן הו־־ענ־־; סל^לפעש *.•**•>*—* ** י < ** . - . בא*ש״ ״קאס ־< ררדיקראעערס. :עמאבש די האש־ דעד ױערט א^אב*;עריבץ הו־כעד ד־מלק־אצעד ױען א־ן ד־מ״־־אצעד־? נ־ מאבן פלא־ן פא־ א העבעדן צ־ דעױהו־בן ױע־;, דער ױ־סש א־אפ אץ ־ששעלש אױף אש ־־ דױ־ •>•* •••••*•♦** —**•• *■*4^*•*•— ••**•**•*•***** ***<•,^*•* ***** **וי••*•*** ו /י -י <•*^ ״<♦•• ו <׳ ץ־ ׳״< ץ<׳ י) *י <.. £<•*£ ׳*. איך האב באטראכט די ערד א־ך דאב באשדאבש די עדד און געזען ױאס ־ששדאשען פ־ן פאר׳ שײדענע פעלקעד צו פא־׳ש־דענע געשעד -