Literarishe bleter · 1931-01-09 · 2 (9.1.1931) · p. Seite 27

זײט 27 לימערערישע בלעטער נום. 2 (349) נ.ח פרילוצקי / ווארשע (צום 25םטן יארטאג פון זײן זשוינאליםטישער טעטיקײט) דער אגהי־ב םון דעד זשורנאל. אל״ן געשױנן, אלײן געטאכמ ױ קא־עקטו,־, און אםט׳ םאל אל־ן געזאמלט אנאנםן און םארזארגט דעט *אדקרף. עטלעכע מאנבלעמעד ױנען דורך א־ם ארגאנ-ז־רט געװןדן, צוױשן ױ אזעלכע, ,־ואט האבן ׳א־בעדגעלא־ט א ־טם־- א־נט.״ױ׳ןק געזעלשאםםלעכן לענן. װען לאזא־ קאהאן א־ז געװען דער ױעדאקטא־ םון א טאג- בלאט, און ער א־ז געװען זעלבשטענױק א־ן ױנע האנדלונג־ק, א־ז ױ צ־־טונג א־ן ױנע הענט געװען נ־שט בלו־ז א :עשעטט, נא־ אויך, און אםשר קודם-בל, - אן אידע־שע אונטערנעמונג. ױ צ־־ט־נג, אן דער שםי־ן םדן װעלכע־ ע־ א־ז געשטאנען אין לאדזש, א־ן ױ יאו־ן 1921 - 1923, א־ז אונטערגעגאנגק בלדז א־בעד געטר־־שאםט צו דער באשמ־טטער םאל־ט־שע־ ל־נ־ע, םון ,װעלכער ער מרעט נ־שט אם ביזן ה־־נט־קן טאג. אלע קעגנעד פ־ן דער דאדקעד םאל־ט־שעד דיכםונג האבן באקעמםמ ױ צי־- טונג, אבעד אםילו ױ קרבנו־ האבן ניט געקענגו װירקן או־ף קאהאנען, ער זאל ענדעק ױ ױכםוגג. מיט תר זשורנאל־םט־שעד ענע־גיע א־ז ב~ לאזאר קאד.אנען םארבונדן א םמשוהױקער, געזעלשאםםלעכעד מעטםעראטענט. דר ארבעט א־ן דער ייױשער םאלקם-םארט־י ם־נב טאג, װען ד איז או־םגעקוםען, און ױנט א־ר מיטן י מונדלעבן און געדזװקטן װארט און או־ך או־םן אדגאנ־זאציאנעלן געביט. ר נייע ייױשע קולטור, און םםעציעל ױ װעלטלעכע שול מיט דער י־ױשער לערן-שםראך און ארך דאס ייױשע טעאטער, האבן אין אים א געט־ייען ױנער. א זש־רנאליםמ םיט זזוש, מ־ט א ל־־כטעד, םאםולערער םען, מ־ט םל״ט מ־ט א־נ־ציאט־װ, מיט א־בערגעבנרךט ױ א־בערצ־יגונגען א־ן מ־ט געזעלשאםטלעכעד אקט־װ־טעט, א־ז נאך םינף׳און-צװאנציק ־אר אדבעט װערט דעם םר־־נחלעבםטן ײשד-כוח און ױ װאדעמסטע אנעדקענונג. <ווילנער פארלאג פון 3. קלעצקין < שוין דערשינען: ז. שני^אור פעטער זשאמע א י נ ה א ל ט: *י 1) םעטער זשאסע. -"״דעי סעסער זשןסע, סעסער זשןסזזם גישעפסן, פעסער זשןסע זינס עולםיהנא• ב״ די חסיויס, ניי תהילים״זןגער, ב-נל• קריסיקער, ער הןס סײנם הינסישע שםיק, דער נןײחיד סןרט נװעק, עי *יז געײזין .נ לײס־, נײ רײנן םעסער, דער עיקר *יז נ ססטשע• רןק/ מנסע םורשנלזק סיסן סיןל, שיין אײנמנל * םי-שניךי. * גע■ רןסן *ײדעמל, װי *ז י װערם סען * םענסש, װןם זןגס *יר נו סײן נתנ! נ ,סןנניניע־ מיס געלע ש־ן, * שנזזעיר *״ף ניעװסקי, ויײ װננןנעם הינס, *ײסגעלײזס• 2) א דלרטרונקענער. םנן נןדם זיך, וער דניענר װיל *קרנן, די דנםזןנסםראדיע, סעםעי *ויי שםעלם זיך םער ניעם *ײן ם*רן קיםר. וו״ו 8 נ י ל ד 1• י• שניאײ שקלאװעד ײדן ווייו 0^.8 :ילדז. .23 ו>(^\6|3א ,03\523ז3י\ג ײד־שער •*־עםע אין םוילן איז םארבונק מיט דעם .ל־טוױשן־ אגגױף. תר דתװױקעד ל־טװאק און דער אונפערנעמער־שעראו- קרא־נע־ ״ד זײנען געװען די ם־אנעק םונם ״ױשן צ מונגפ-װעזן אױך ארף ױ נארנצם סון תר װ״םל. ת־ באר טפארבענער ל. שאלקאװטש (בן-־ביגדוס האט לא.גע יא-ן גענרו־טט װעגן א ײרשן טאגבלאט א־ן װארשע, א.־ן נ־שטאײן טאל אונטערגעטטען בא-_ מלונגען ^ין תר ױכטונג. חוץ א־ס איז םיט א יאד זעקם-דנן-און צװאנציק צוױק געןדען אין װארשע נ־שט װ״נ־קע,־ ,־ד א צװײ מנינים לימװאקעסג װאםהאנן דך ארוםגעטראגן פיטן געדאנקיװעגן א ״ױשן ״קוױער״. תר גױנתר *־ן תד עדשםעד ״ױשע טעגלעכער צ״טוגג איז װארשע איז געװען א ,װאלינע־ ײד. אויך ױ ערשטע ״דישע טאג- בלעטער אין תר םו־ל־שער םראװינץ האבן זתר אנטשוטײזנג צו םארדאנקען ליטװישע ,אדער אוקראינ־שע ײדן.* דערםון װאלט דך אםשר אנדלו געלאזמ או־ו־סדד־נגען א געװיסע םאצ־אלאג־שע טםקנה אז אן ױ ל־םװישע און אוקראינעד ״ק װאלט דעם ״ױשן לעבן אין םױלן געםעלט ־ענע געזעלשאםמלעבע ױנאמ־ק, מ־ט װעלכער עס צ״כנט דך אוים ױנש 1905. אגנ, זעיך ױ ערשטע פדאםאגאנ- ױםםן םונם צ־היזנב ״נונד״ און םאלקם-פארט״ א־ן םו־לן ז״גען גע- װעזן - נישט׳םױלישע ײק. ױ סיפארנעטער םון ױ ערשטע ײױשע טאגנלעטעד א־ן םו־לן האבן דך אי־גגעט״לט אויף צודי גה־םעס: צװ־שן ױ נעלעםױסטן האבן םרעװאלירפ ױ םױלישע ײדן, צזו־שן ױ זשודנאליסטן - ליט- װאקעם און אוקרא־נער. צודשען תר גרדיסער צאל ם־טארנעטער םונם ״װעג״ א־ן יאר גס19 ױנען םױלישע ײדן געװעזן נלויז: ראםנערג, אש און װײסנ- נערג; אלע איבעריקע - נישט-םױלישע ײדן. לאזאר קאהואן האט ױנע ערשטע זשורנאל־טם־שע שױמ אנגעהױנן םאקע און ״װעג״, אבעו־ אין םשך םון ױ ם־נף-און- צװאנציק יאר, װאס ער אדנעט יא־נס צ״מוגגס-װעזן, א־ז ער געװען נישט נלױז זשודנאל־סט, נאר או־ך אונטעדנעמע,״. תר דאז־קער נדם־שער ל־טװאק איז תםיד םול געװען מיט םראיעקטן װעגן *עױארשע או־*אנן און מאקע נאװיזן ױ קונץ א טך םון ז״ צו תאלידרן. תר םל״ס־קער צײשונגס-ארנעטער א־ז גלייכײט־ק נע- װען אםזדקער אדפ־ניםטדאטאר, באהאװנם א־ן דוװקעדי־-ענ־נים און ססוגל צד קאלקיליק. און איז אן אונגמרנעמוגג אונטעתעגאנגעי, האט לאזאד קאהאן נאלד צוםארגנם שדן געםלאנט א נת, גאך א טאגנלאמ - א װאכני גלאט גאך א װאננשדיםט - א ״ארנוך. א־נתרמיטן א חודש-