Literarishe bleter · 1931-01-09 · 2 (9.1.1931) · p. Seite 25

זייט 25 ליטערארישע בלעדער נומ. 2 (349) העבער, :זאס אראל יטםארקער, די שטערנס ודערץ דויט, ד• אדערן •טודעי׳ןיאױף, מיר זינכען אלטע זעלנעױעזע לידער, ױעלכע םיר ד,ע- נען, דערנ״ זמ״ען מיד אױף און ין־קן דך אן, די ארכן גל׳אנצן, די רעדער האלטן אונטער ױ מעלאױע םיט א דונערנױקן ױטם, טיד ז־נגען און זינגען, מיש ה־יזעױקע העלזער, םיט םארזשאװערטע שטיםען, און מיר פילן שטארק, אז םיד לענן. איך בין אױיעעקלעמזוט צוױשן לוהויקן און קאסאלען און איך פיל דורך רער נלוזע זייער ווארעמקייט. איך :יי םיך אױר, א דױי םיטן קאפ, ױ םוםקולן וועק געיםפאנט, או; עפעם אציטער גייט מ־ר דורך - פון ױ קני ניזן רא־.;, עם רוייטט אין מיר וױ מו- טירנדיקע ליםאנאר. עס זעצט םיר אץ די לונגען, אין טױל, אין ױ אויגן, אז דער קופע ,לערט פא״טוואונק פא־ םיין נליק, אז עשעש צעקלינגט זיך א־ן םיר, ל• א טעלעגראפן-פלום נעת איטטידעם, טו־זנטער דראטן לינג־יק און ז־נגען, טויזנט לעגן עםענעז זיך - א־ך ל־יג פאמעלעך םק האנט אויף לודװיקם רלאנ־ע און נ־האב דעם א־נררוק, גל־ך א־ך לא־יט מיך צוגעױרט צו טייער. אנער רען ער הי־נט א־־ף, ,ל־ יטםענדיק, א םידער און :לאםער, דעם קאפ, קאן א־ך גא־ני־טט ארויםזאגן, לאם עס טוט זיך מ־ט ם־ר און א־ך פרעפל בלו־ז מ־ט שלערלךט אולים ױ לערטע,־: ״לוױויק, האםט נ־־טט קק פאפ־ראם?״ ער גיט מיר. דער צוג לו־םט, א־ן מ־ר זינגען ידיטער. באלד אנער מ־יטט ז־ך אױץ און אונזערע לידער עםעס אטוינ געוליעז, און אץ ארגע א־־ם צעטראגט זיך אין דער לוטט אלאנגער דונער. עם האנן זיך אםגעױםן די װאלקנס, עם האט ז־ך אויםגעהו־נן א־טטו- רעט. עס צ־נדן זיך אן בליצן, גלײך װי ערגע־ן נאענט װאלמן האר- םאטן םיט פײערדיקע שטױ־פן געזעצט. קאטאלע יטטי־ט ב״ס פענ- סטער און שאקלט מ־נץ קאש. ״א־טטורעם אץ דער צ־יט םון ־אר״ - מרוקעט ער און ק־קט אץ דער וױיםקײט. פלוצלונג שדײט ער אבער אױס: ״גױ־ט א־ך: םיר פארן צור מיר לארםן זיך אויך צו די םענסטער. אץ תם לינט פון ־־ נל־צן זעען ויך אויםן װ״טן הא־יזאנט ױ אױפשטײגנױקע מונ- קעלע טודעם-שםיצן םון דער שטאט. פון םאל צו מאל לײגט זיך אויף זײ אם ױ דונערנױקע םינםטערניש, אנער :אך יעק בל־ץ דערנענטעק זײ זיך צו אונז און װאקםן אוים םאר ױ א־יגן. ר א־־גן־לעדלעך ברענען מיר םרן אדםרעגונג. װ• אגיגאנטי- שער בוים װאקםט אוים אין אונז, אינער אונז, צוױשן א־נז: די רערװארמונג. קאסאלע נעמט צוזאםען ױ זאםן. ״ק־נדער, װא־ װעלן םיר זיך טרעםן םון ה״נט א־נער א יאר?״ - פרעגט ער און צעשםאגט ד־ ארעמם. ״ב״ א נקבה״... - ענטםערט ױם נערװעז, אנער קײנער לאכט נישט. ױ שטאט א־ז אונז אקעגנגעשםר־ננען, זי ציט צו, ,־ײםט מיס. דא־טן ל־גט זי םארהילמ אין נלענדנױקן לינט, נרי־ט אױםגעשםרײט. םיר דערנענטעק זיך צו איר - א םלוטאן זעלנער, א םלומאן, װאט קערמ ז־ך אום םון דער װ־םטקײט, אםלוטאן םון מוראױקער רע־װא־טונג... אל־ן נענטעד, אל־ן נענטער, אץ װילדן טעמם. ױ םויעק טאנצן אנטקעגן, םיר װעלן ז־ך באלד צונויםקלאםן, סיבל־צט, סידונערט. א״ן געראנק עקבעדט א־ן מוח: װאם װעט א־צט זײן, ױאס ,װעט איצט װעק ױ שטאט, אתהום, צי אהײם? און אט איז שױ; דער באן-הױף, אגעטוםל און געשדײען םון גײרע זײטן װאגיק, דער רעגן גיםט וױ מיט צענערס, ױ ראמםע גלאנצט םון װאסער. מיר שםרינגען אױ־ן א־ן דעם װירװאר, צעמישטע אינגאנצן. מיט מיר שםרינגמ אױים דער הונט, עו־ טול־עט ז־ך צד מ־ר און צדזאםען א־נם רעגן לו־םן מיר םיט ױ טי־עס א־אם אונטן. - ״ניזאג ױר, זאלםט ד.אלטן דעם ם־םק, און ױ אויך, א,־טו■־, םארשיםלסע ציט־ין:״ דער םיאנער אױ בלאס געװארן. ״און װאם-זשע קאן אמענטש טאן?״ - םרעגט ער צעטומלט און נאםט דך אן בײ רער נא- גאזש-שאטקע. ״חונ־נה האבן דארף םען ערשט דעמאלט״, זאגט ױם א םאר- טראנטער, ״װק מ׳האט תרװאקםענע קינתר; דעםאלט קאן שו־ן אזא םעשה נ־שט םאםיק״. תר אװנט םאלט-צו, ױ װעלדער אויםן האדיזאגם װעק טונ- קעלער, ױ םעלתר םיניען זיך אין אומבאשטיםטע בל־אםקן םון ליכמ, װאס פאלט דורנן םענםםער םון ,װאגאן. מ־ר האנן נאך צװײ שעה ניז אהײם. נעטקע מאנט גױיט תס רוקזאק. ער װאו־נט אין אדארף עסלענע סםאציעס םאר תר שטאט און ער מוז רעױנער םױער אויםשטײגן. תר צוג שטעלמ זיך. אױאלף תרלאנגט אוגז ױ האנט אין גײט אראם. מיר זײנען ז״ער גום געשטימט און םיר שרײען אים נאך. ־ ער נליינט שמײן א־יםן קלײנעם םעראן און קוקט זיך אום םון אלע זײטן, ארומנעםענדיק מיט ז״ן גיױקן בליק ױ גאנצע געגנם. רערנאך דױיט ער זיך װיתר אוים צו אונז. לודװיק ברײער שט״ט נ״ם םענ- סםער, םחמת תר קאם טוט א־ס װײ. ״ש־ב אהײם, אראלף - ױםט ער אוים. דײן װײנ װארס דאך״. בעטקע ג־ט א טױיסל מיםן קאם. ״ע־ נתנט װ־דע־ גארנ־שט אזוי, לוהװיק״. אבער א־ן ־ער אדתן זעט מע;, אז עס ה־־ט א־םי אזש אונטער צו גק םאראו־ס, אנער אדאלף בל״יט אדאלף. עק בלײנכ מיט אונז אזוי לאנג, ביז װאנען תר צוג האט נ־שט גע- ױדם. דערנאך אנער גיט ער ז־ך אה־־י א־יס א־ן לאזט ז־ך אװעק מיט אשנעלן טױמ. ..מיר װעלן ױך אץ קורצן נאזונןד - שרײט מק א־ם נאך. מיר זעק, װי ער שם־״־זט איבער ױ םעלרער. נאך אלאנגע צי־ט מאנט ער צו אונז מ־ט דער האנם. תר ױיך םון לאקאמאטיװ קנױלט זיך און םא־שטעלמ םאר אונז ױ ־1אנרשאםט. םונדערװ״טנס בליצן-אויף עטלעכע רו־טע םתרלעך. תר צוג נים זיך אםא־קיתװע אן אז״ט. אשט א־ז אראלף שױן ױער קליץ... א־ין ם־נקט, אן אײנזאם ה״אננע מענטשל, או־ח תר גרויסער טונקעלער םלאך, איבער װעלנעד עם האט זיך םונאנ- תהנעשםרי־ט תר טונקעלער נײזער, מ־ט שטורעם דראענױקער הימל, װאס איז באםארבט אויף ױ ז״טן מ־ט אגעל-שװענלױקער קאל־ר. א־ך ימים נישט םארװאם, אבער מיך טױיםלט אויף ראם דאז־קע בילד, .װי אזא מענטש שםרייזט א״נזאם *יין אװנט, אונטער דעם ריזיקן ה־םל-געװעלב א־בער תר אומגעהתרעד םלאך. תרנאך רוקן זיך צו צום םלאנט טונקעלע ב״מער און אט זעט פען שױן גארנישם, עם בל״בט בלױז דאם קלאםן םון ױ ת- תר, תר הימל און ױ װעלתר. א־ן װאגאן װערט לעבעױק. דא א־ז װארעם, דא זײנען סאראן װינקעלעך, צו װעלנע מען קאן זץ צוטוליען - דא ז״נק םאראן בראנזענע צעאקערטע םנימער, ױ אויגן גלאנצן, עס שטינקט מיט ערד. שװ״ק בלוט אוןימונױק - דארט אבע־ א־נדױיםן, צוזאמען מיטן קלאםן םון די תתר, אנטלויםט ױ װעלט או־ף צוױק, ױ תלמ *־ן שוץ-,גראבנם, םינסטעױ-יש און שיתק און עפ ר־ישט נלו־ז מיט אוױימן װירבל-װ־נט פאר ױ םענםטער, װאס װעט אונו שוץ נישט םארכאםן. עמעץ הײבט אן זינגען. אנתת האלטן א־נטעי־. עם געתיערט ניט לאנג, זינגק שוץ אלע, תד גאנצער קוםע, תר שננותױקער אױך, תד גאנצער װאגאן, תר נאנצער צוג. מ־ר זינגען װאם אמאל