Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 7 (1931)
- Issue
- 1 (2.1.1931)
- Date
- 1931-01-02
- Page
- Seite 12 (sequence 12)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 68% known words query
- IRI
…/4795427-8804643-8804646--06231-4801361- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
לימעראיישע ברעמער נו״ 1 (348) זײם 12 ד,אב זיי געםירט וױ א יש״ל׳אמטעק. מיר שלאפן שט״ענריקערהיינו. דער ערשםעד צ,ײ. קומט אן אין םריען יאגינען. ער איז אזוי שטארל געפאקט, אז ס׳װאליט געװעזן אמשיגעת •.א־ צו פרױון זיך ארי־נרײסן און צוליב דעש פארליק אבאקװעש א־ט ל׳עין פל׳אנט. רער צװײטער איז ~ אםראדט״צוג, ער םירט בלינדע פערר :׳.־; פראנט. זײ האבן װײט״בלויע אויגן-באלעמלעך מים .־ויטע רי־פ״ דעך. די פערד שט״ען אן שוט באװעיוננ מ־ט אויםגע־טטרעקטע קעפ און בלויז אינט נױכען דע,־קענט מען, אז די לעבן. מ׳האט ארויםנעהאנגען אמודעד,, אז ם׳װעט שוין הײנם קײן שום צ־ג נישם אפגק. איער קײנער רירט זיך נישט פון א,־ט. א זעלנער גלויבט נישט קײן שוס םורעות. און נאגמיטאכ איז טאקע אנגעק־מק נאך א צוג. מ׳האט גלײך דערקענט, אז ־אם איז א ל׳ײט־שער צ־ג. עד איז קוים ביז אהעלפט געװעזן םארפולט. ־ער פעראן היל׳כט, װען אלץ גיט זיך פלוצ־ם אװארף צו ־־ באגאזשץ, און פון װאקזאל רײםט זיך ארײן דער המון, װאם האט א־נער״ניק געװארט אויפן צוג. ם׳הײבט זיך אן א םארביטע־טעד קאמף א־ן א געשטו־םעי־ײ מיט די, װאם האבן נעװארט אויםן סע,־אן. רער צוג תקט זיך פארב״. אײן םענסטער איז אפן. אלבערט טראם־ע, דער ל״כטםטער צװישן אונז, אן~־אונטערי.עהויבעניער אין דעד ה־יך, ק־יכט ער ארײן אינעװײניק וױ אמאלםע. א־ן אװײלע ארום ־?ק י7 שו־ן מענטשן אנגעהאניען בײ אלע טיק. די םענסטער זײנק צ־ם :.־עםטן טײל פארמאכט. עטלעכע םון זײ צעשפ־־־צן זיך שוין אונ״ טער די קלעפ פון די קאלבעם, װײל סיזײנען דא פאי־אן א םך אזעלנע, װאם װ־לן פאד יעדער םרײז זיך אדײנבאקומען א־ן צוי, אםילו מיט צעקאליעטשעטע הענט און םים. זײ װא־םן א־ויף די קאצן אױף ת את־םשטארנױקע שטיקלעך :לאז און קריכן ארײן אינעװ״ניק. ס׳איז שוין:עװעזן די העכםטע צײט ז אין א מינוט א־ום האט מען אױפגענאפט דאס מימל - און אלע פתװן זיך אריינדייסן דודך די פענסטער. אלבערט איז :עלאפן דורכן קארידאר םון צונ אזוי, אז בעתן פאק א־ז ער נסדר געװעזן לעבן אונז, אין קעגנפאל װאלט דאך ת זאך נישט געהאט קק זץ, װײל מיר ד־נען די גאנצע צײט געװעזן אזוי צונו־םגעדרענגט א־ן דער מאםע. אז מיר האנן נישש :עקענט טאן קק טתט צישט אויף רענטם און נ־שט אױף לינקם. דער צוג איז געבליבן שטק. אלנערט האט גלײך א־אשגעלאזט דאם פענםטער לעבן אונז. טיאדען איז דער ערשטער ארײן אין װאגאן, נעטקע און קאםאלע זײנען מיט דער הילף םון װ־להעלסק גל־־ך א,־ײן נאך אים. אלע דרײ האבן דך אװארף :עטאן צו ת ט־ק, נת פון בײדע זײטן צו םארנאתקאתרן דעם װאגאן. לודװיק און לעדערהאז האבן דך גלײך א־ײנגעפאקט מיטן באגאזש, צום סוף װאלענטץ, איך און קא־אל ברעגער, דער לעצטער האט זיך ארײנ״ באקומעז װילי. ..אלע צװאמעץי״ - שרייט אױס קאסאלע םון קאר־דאר, װא־ ס׳דרענגט זיך אלץ שטא־קער אקנויל צונוי*עקװעטשטע גופיס.- ״אלע ׳״-ברומט צװתק װילי. און װי אויף אס־גנאל ייױםן בעטקע, קאםאלע אץ טיאדק אויף תערע ערטער, און ת דך שטויםנתקע נװאל־ע גיםט ז־ך אתין תרך ת װאגאנעס, נאשט דך ־אדױף אויף די באגאזש״שאטקעם, םילט אויס יעדן ם,־ײען צענטיםעטער. (וזסזך קוססו ״די״: ש. ל. שניידעדמאן. פארל אג ״טאמא ר״׳ וױלנע עס איז ארויס פון דרוק דער צווייטער טײל קאנםטאבטין פעדין ש ט ע ט א ו ן י א ר ן ״דיש א. פרידקין. פרײז 6.25 ג• 1 | .א2!)!זװפואא ,"זפנ1םץ3״ .12)!6ק8 דער םטאלעד װע־עקאםפ דע־לאנגט םיר ת האנט. דאם האט עד דאם ששענ־יק געמאנט ת צלמים פא־ ת געםאלענע. ״א שאד, עװנעםט - זאגט ער צו מיר - װאם פאר תר האנ א־ך שױן נ־שט באװיזן צי מאנן קײן צלש. ת װאלםט נאקומען אפ״ן מענל״שטיק פץ ראהאן. איך האנ :עד.אט צונעגרײט אהעײלענע קלאװג־-צודעק״. - דאם, װאם איז נישט געשען, קאן גאך געשען - ענט״ פער א־ך א־ם אפ - איך װעל תר שו־ײבן, אוינ איך װעל זיך נײמיקן. דער פטא־עד לאנט. ״מיטן קאפ אדױף, בתדערז צום םוף םון דער קתג אױ נאך וױיטד א־ן ער גײט אװעק מיט ו״נע צעקרימטע פל״צעם. ת ערשטע גתפע א־ז שו־ן ה־נטער ת םײערן פון ־־ קאשאװן. שעפער און פאםבענ־עד זײנען מיט אונז. אנדעדע צעשײדן זיך. מיר דינען געתרט, מ־ר מ־זן ז־ך ערשט צונעװײנען צ־ תער אװעק״ גיץ. בױ איצט האט בלויז דער טו־ט אדע־ אבאפעל, װאט האט איבערגעטראגן א־ן אצװ״טעד גתפע, געקענט עמעצץ אפשײק םון אינז. איצטעװ באהעפט ל־ך צו צו דעם: דעד שלום. םיד קענען דאט נישט הופם זק אזוי םיט אמאל. מיר כ־לק צ־גע״ װ״טעד קעמפן. מיד זײנען אזוי מיװ מוזן םחנד. ארן דאך אק א־מ״ און ראװעס, אז מיר קוקן ם־ם אקאפעם אדץ צ־ ײ װ״גט געװ נלײך שטילן לאנדשאפט םון שלום, ויף ־עם בל־קז א גלױנלענע יפציען ץ אנעץ. װאס דא־ף אינז את לט געװעז;ילק״ט װא וױ ת ש: שטח, װאם אױ פול מ־ט םננה. אוגטעתעמינעװעטן אױף דעם א־ן ז״ דא־ט, א־נ־־ע־ע קאלעגן, אײלן א־ן דער װעלט א־ו־ אידםאדױםט־ק, אלײן, אן ב־קסן, אן הא:ט״־.,־א:אטן. םיא־ו אזוי אומבאג;—פלעך ז״ער אװעקג״ן און דאם, װאם זײ װעלן מעד נישט צ־תקקומען.• ס׳װילט ז־ך זײ נאכלױפן, צותק״ תפן און שדײען צו די: װאוהין א״לט איד, װאם זונט איד דא,־ט אלי־ן? איי געהע־ט דאך צו אונז, און מיר מתן ז־ך דאך הא־^טן צ־זאמען, זיך אויםבויען שױן״גױבגם, א־ויסשטעלן װאך׳פאםטגםז װ־ קען מען דען אגדעדש לעכן? מ־ר ם־זן דך דאך סא־טײ־־קן, מיד װעלן דאך אײף זיכעד ,װעק אטאק־רטז אבע־ :״ לאכן אץ בארעגן מיט ת הענט, ז״ ־לאזן זיך :־שט אױפהאלטן. און עםעם אנאתשע ש־עק נעמט אתם יעם מענטשן: דאם קען זיך :ישט ענתקן גוט. דא־טן לו־ערט עםעם. ט׳װעלן זינער פאלן שאםן. ~ ¥' ס־מ־שט זיך אזוי םאדנע א־ן קאם: ט׳איז צו לאגג נעװעזן זעלנער. דעד נאװעמבער-תנט פײפט אױפן םיםשן קאשאק-הויף. ם׳נײען אװעק אלױ מער קאלעגן. נאך אװײלע, אץ שדעי װעט זיך אװעק״ :ײן זק װעג. אונזעד חנרה האלט ױך צױאמען. םיד האבן אלע א״ן ,װעג אהײם, אץ מיר צעל״גן זיך או־פן פעדאי םץ נאן״הױף, נױ אתיפ- צ־נאפן זיך אויף עפעם אצױ״ דער םעראן אױ פול מיט קאםטנס, תקזעק אץ נעראלטע בױעיענםן. במשק פון דבן שעה םאק פארב״ צװײ צ־גן. מענטשן זײנען אײף ־י טיק און םענםטעד אנגעהאגגען וױ טתיבן. :אנמיטאג דער- שלאנן מיר ױך אן ארט נענטער צים באן״פלאנט. אינאװנט םאר- נעמען מיר אגוטע פאזיציע לעבן ת שינעם. שםיױ האנן מ־ר אויף עטלענע טעג. און צום טתנקען האט אלנערט מראסקע צוגעג,־״ש א גתיםע פלאש קאװע; םאפיראסן האט קאםאלע רעקוױתרט נ״ לעדע,־ד.אםן, דראענתק א־ם ארונטעד- ציװארפן אוגטעק צױ״ מיר קענען דעתנעד דך האלטן. קאראל ברעגער און װאלענטין, ,דעלרע זײנען בײנאנט עתעץ םארפאלן נע״ װארן, האבן דך עגדלעך תרכגעתםן צו אונז. וױלים וױטער קאס