Literarishe bleter · 1931-01-02 · 1 (2.1.1931) · p. Seite 6

זײט 6 ליטעראוײשע גלעטער גומ. 1 (348) טיפעגיש סון דײן הארץז האשטו ניט געגלוםש נאך םיר א״תר ח האמט סיך :עקראגן? ביסטו ניט געקומען נאך אמעריקע צו העליםן רײן מאכט םון פארנינםן אין אװמ׳דן געיעג נאך מיר? םארװאס קערסםו זיך ניט אום צוריק צו חין ל׳אנד, װאו ח װאליסט געװק אױף דײן דיבטיקן פלאץ? םארװאם האלטםטו מיר, דעם ילישטשענחקן דא- לאר, אזן האםט אױסגעגעק ח אםנעױבענע? װײםטד םא־װאש? דאש איז געװעי דײן װאונטש פאר אװירקל׳עכן שױ-שםיל, אמאםקע םאר עלעײאנטן אויםזען. עם םעלט נאר ח געליעננהײט זיך אחיםצוװײזי. יא,יאיך םארלאז חך, מענטשן-זון. איך האב א.־עכט דערצו. . - סיםפאטיע איז קעננזײטיק. דו ניםט ינװץ אויך אץ מײנע :עצן, ע, ניט אנגענעם םארפלאנטערט. איך װעל חן אנשטענחקער. נא־ זײ װיםן, אוינ ח װעםט מיר דעזע־טױץ, װעל איך שטײן קעגן דיר אשונא. אין אן אײנצלנער דנע װעל איך חך צעטרעטן ־ורך אן אנטפלעקונג םץ חין אײנענעם איך. - גײ אװעק, דו העלישער זץי ח האםט קײן ראכט ניט אי- נער מיר. איך קאן דײן פלאפלעחי און עם זעט אוים ז״ער שײן, דען דו מוםרםט מיך, פארװאם איך האנ פארלאזן ח דײען א־ן מזרח און זיך געװענדט צום מערב. זאג מיר, נאך אראל, טײװל, דאם װעלן חן ח רעזולטאטן םון דעם קאמף, װאם איך האנ אי- בערגעלאזן. קאנען מיר אץ דער נאענטער צוקונםט זײן זיגער? - װילן דײנע אנהענגער םחיה״ט? םארלויםיק קאן מען קחגן בלויז פאליטישע םרײהײם. - און צו װאם דארםן מיר םאליטישע םחיהײט? איך װײס גענױ דעם ציל און מיר װעלן זיגן אין אײדאפע און אין אמעחקע. דער זינ םון אדנעט, פון דאלארן איז צוערשט מענלעך אין א דאלאר-לאנד. דא א־ז די קאדוםציע שוין גענוג נאקאנט. ח יאנםט זיך צום אונטעריאננ. דא אץ אמעחקע, אויך אין םראנקחיך און ענגלאנד, װעט קומען דער ערשטער קלאפ קענן חרי אןן ח װאם װעלן אים קלאפן, לאנק אויף אט-דעם ברעג צו גענן הילף זװם צעשטערן. - װאם װילסטו פון םיר, ח לוםפו װאס מײנען אט ח אלע שװארצע קונצן? - םימ אט-די װערטער האנ איך זיך געװענחט צו מײן זילנערנעם דאלאר. - װאם איך וױל םון דיר? - האט געענטפערט דער לומם - כא-כא-כא ו איך װיל ניט זען קק שלעבטם אויף חר. פארקעדט, איך װיל דיר העלםן װעק גליקלעך. ביםטו דען :יט געקומען אהער אינם דאלאר-לאנד? האםטו דען ניט אומגעקערט ־ײן רוקן צו דײן געלינמ לאנד, יח מיר צו חנען? האסטו דען ניט אזוי נעטאן? דא איז אמעריקע און דא איז מק ממשלד״ ח זאלםט נ־ט האבן ק״ן אנדער אויפער מיר, בח חר זאל חן גוט אויף דער ערד. דו ניםט :אך גחן אין אמעחקע. דו שטייסט אויפן שײדװעג, ניט װיםנ- חק אויף װעלכן װעג צו גײן. מײנע אלטע קאמעראק האבן חך ניך פארלאזן, װײל ח ביםט צו אוםנאחיטנחק פאר ח. דײן ניט- פראקמישער ג״סט האט ניט נאכגעםאלגט חער מוטיקן םליען. דו קאנסט ניט אפשאצן חער דעדםאדונג. ח זײנען אװעק צו די גדויםע גײסטער װי אױף פליגל און פון חער שטעלוננ באגחיפן זײ און חנען מתפלל. ח שטײען איבער אלע געװיםנהאפטיק״טן און װי איבערנאטירלעכע װעזנם םא־ליק ח ק״נמאל ניט זײער קאלטע טױשנחק״ט און נשמה-רוןק״ט. נא־ װאם עפ איז שײך צו חר, דו נתיס קינד, קאן איצט בלו־ז איך אליץ חן נוצלעך סא־ חר. - זינט מי־ן געבורט זײנק בלויז זיבן חדשים םארגאנגען. א־ך נץ דעחבער נאך אויך אקינד, כי-כי-כי. אקאםטבאר קינד בץ א־ך. דו ביםט אמענמשן-זון, איך בין אדאלאר-קינד. - און דו םיט זיבן ה־שים הכסה א־ן דערםארונג מײנסטי, אז דו קאגםמ מ־ך קאנטראליק? ז־כםטו, בורזשואזער זױגליננ, צו טריומ״ םיק איבער מיר און מײנע פחנציפן? - בא־ים ײך ניט םיט חינע פרינציםן, םענטשן-זון, װײניקםטנם נימ פאר מיי־. מעגסט עם זאגן ד״נע :ארישע קאםעראק. זײ װעלן חר אפשד גלױבן, װארעם ז״ נארן זיך אויך אלײן. אפנארער״ מיט חר און אפנארערײ מיט אײך אלעמען, םאציאליסטן. - זא־. מיר אקארשמ, מענטשן-זץ, ליבםטו מיך ניט םון רער ג ט ל מײזיל די טראגעדיע יעסעגין יצו די פינף יארננאך םערגעי יעםעגינם טױט> ער איז ארויס, אשטיק םארקערפעחט פעלד, און האט עפעם אױםגעשײגעצט װעגן דאדף, חסלאנד און נאטור. אויב םא־אקאװסקי האט ארױעערופן אבולטן, שװעק נעפיל, האט יעסענין חרך חנע העלע הא־ און גרעלע אויגן, דורך חנע צאםלדיקע הענט אװעק- געצויגן חין בליק צװאמען מיט אלע חינע הושים װײט אין ח פעלדעד און װ־נטן םון דוסלאנד, און נאך װ״טער - אין ח װײט- ק״טן און הימלען םון גאר דער װעלט. און או־ך איצט, װען יעסענץ. דער לעבעחקער אומרו-מענטש, איז שוץ לאנג :יטא - קאן םען װעגן אים ניט חידן רױק און קאגקרעט. שװער אונטערצוםיק םך- הכלען; אזוי םיל האט ער אפגעטאן, אזוי םיל װאלט ער אױםגעטאןז עם ציט חך אװעקשפאנען װ״ט ערגעץ אץ םעלד אריין, ארויםקריכן אין אםארנאבט דארט אױף אן אײנזאמען בוים און אױםזינגען מיט אברײטן, װינטיקן אטעם ראס א־יביקע י*יד װעגן לעבן אץ אומקום, דאס ליד װעגן יעסענינען. יעסענץ סערגײ. אײנםאל <אין 1921> אױף אבאל םון מאםקװער מעחקעד, װען ח צײט איז שוין געװק שפעט, און ח מעדיקער האבן םלײםיק גע-?געבאק 4 אקטאבעד 95*1 אץ ״א־־- קאנסטאנטנאװ. איצט יעבענינא, גענומען ז־ך ־אס לעבן דעס *2 דעצעמ בעד 925ז אין לענינג:־א־). אץ סי.-19 איז א״נמאלא־ו ״־אמ־נא•׳, אין ־עס מאס־ קװער קאםע םון םאעטן. םארגעקומק א דיםפוט ה־עגן שטאט און רארף. א הו־- כער, א םעסטעד און האמעט- נער, װי א שטאט־שער שט״- נעדנער מויער, האט װל. םא- יאקאװםקי טיט א הילכיקן. מא:אטאן-זיכעוץ קול אפגע־ האמערט זק הימן צו רער שטאט. א־ס האט געענטםערט יעםענץ. יעסענין םעחגײ.