Literarishe bleter · 1931-01-02 · 1 (2.1.1931) · p. Seite 3

ליטערארישע בלעפזער נו . 1 (348) זײט 3 ק־ם - סל געטירנטאג. עס א־ז אױך געש־ערצ נע־ארן ש. ל. צ־טראנס סל גענוירנטאג, װאס א־ז אורגער־כמ געעזמאדבן, און די ױביליי-סייער־נגען האנן זיך םארענד־קט מיטן טרױער £־; ז־ין טו־מ. דאס איז דער קוחנער םך׳הכל און דער לד־ס־קער א־נערנליק םין תר יײדישער ליטעראטור און ק־לטדר־לעבן אין 30*1. - 1930 עטלענע — די נ־עסטע און באדייטנדיקסטע איז דער שלוס״ אש-ױנילײ <סצ יאר לענן, סצ יאו־ שאסן>, װאם דדערט נאך. עס זײנען אױך געסײערט געװארן שטעון דוננאדום סל גענו־רנטא;, אב. קאהאנס סל געבױרנטאג, מאר־ס װ־נטשעװםק־ײ פל געבו־רנטאנ קלםן מרמרס ס.ז גענויחטא;, נן״עמ־ס - <׳.ל געבױתטאג, י. ח. ראװניצ״ י.י. 7י£עיץ / ג י ו * י א ר ק וועגן אהרן ליבערמז*נם טויט (צו דעם פופציקסטן יארצײט) האט זיך נאכגעפרעגט או־ף ה׳ םא־אםאן. ד־ סרױ האט אים געזאגט, אז ער איז ניטא, אבער ער װעט נאלד קומען. לינערמאן האט זיך אװעקזעזעצט װארטך. לױט אזגיױיטער צײטוגג - 86״3€זץ5 ־!זז ז^ז״סס ץח*ט - ״איז 2 א זיײער נ. מ. ױ םאמ־ליע איבע־ראשט גע״ װארן... צו זען ליבערםאנען. זײ האנן אים א״ײנגעבעטן און אויעע- נומען םרײנדלעך. סאראסאן איז לויט דער צײטונג יא געװען אין דער הים, נאר אזוי װי ער איז כעװען אבעקער, ״האט ער געמוזט נאלד סארלאזן ױין באקאנטן און אװעק צו דעד ארנעט״. װעגן לינערמאנס װײטערדיקן האלטן זיך בײ ױ םא־אסאנם שרײבמ דער ״העראלד״, אז ״ױ סרוי סאראסאן האט נאמערקט, אז ליבערמאן האנדלט און זעט אויס װ־ א נימ״נארםאלער מענטש. ער איז ניט געװען לאנג אין הויז, װען ער האט ארױסנענומען א סלאש און געטרונקען סון איר. אין דעם שמועס, ,לאם ר,אט ז־ך סארבונק צװישן איס און סרו־ סאראםאן, האמ ער זיך נאכגעסרעגם אויף לאהן, ױ סאראסאנס אױנגע טאכטער. ער אױ אינסאדמיט געװאק, אז זי א־ז א־ן שול און אז זי װעט ניט ז״ן צוױק סאר 4 נ. מ. ער האט אק־ק געטאן אויף זײן זיגער, און סרוי סאראסאן מײנט, אז םיאיז שוין נעװען אםאר מינוטן נאך סיר. ער האט ראן נאך א טתנק געטאן, און אויף דער סראגע, װאס ער טױנקט, האט ער געענטםערט, אז שנאםם. ״איך האב מורא רא צו זק אלײן מיט איך, איך גי אײינרוסן װעמען״, האט םרױ סאראסאן נעואגט. לוימ דער אנדערער צײטונג - ״קוױערי - האט אים סרוי סאראםאן בלויז .געװארנט, אז זי װעט רוסן דעם מאן, אוינ ער װעט נימ אויםהעק צו טרינקען״. ״ליבערמאן האט - לױטן ״העראלד״ - נארניט געענטסעחט, נאר ער ד,אט זיך אויסגעשטעלט, :ענומען נאך אטתנק ארו־ס״ גענומען ארעװאלװער םון זײן קעשענע און איײנגעגאננען אין דעם אויםנעם״צימער, װאו סיהאט זיך געםונען אשסיגל. סתי םאראסאן האם אנגעהױנן צו נײן צו דער סראנט״טיר און סונקט װען זי האט געעפנט, האט זי רערהע־ט אשאס. דער טאט א־ז געװען אסגעטאן. ליבערמאן איז געלעגן מיטן םנים ארויף. ױ קויל איז ארײן אין זײן רעכטער שלײף און ארוים נײ דעם לינקן או־ער. בלוט איז געתנען סרײ םון זי װאונד, און װען ױ םאליצײ איז אנגעק־מען, איז ער, געלעגן אין אטײך בלוט״. דאם הויז, װאו לינע־טאן האט ױך דערשאםן, געסינט זיך אױף םעדיסאן גאם און טראגט דעס נומער 80. לויט בײדע צײטונגען האט םען געסונען אשטיקל סאםיר, װאו ס׳ױנען געװען אנגעשתבן ױ םאלגנױקע עטלעכע װערטער, אדרעםירט צו םאראםאנם טאכטער אין הענרעיש.• , *מײערע לאה״ ״דײן גוטער סר״נד לינערמאן לאזט ױך ד,ארציק גתסן. איך לאז כאמש ביז הײנט צ־ טא־., ס־םציק יא־ נאך דעם טויט םון בא׳ װאוסטן ײדישן סאציאל־סט אהרן ליבערמאן, איז נאך ניט דער- ש־נען קק סולשטענױקע כיאגראסיע, װאם זאל אתמנעמען זײן גאנץ רײך א,ץ שעםעױש לעבן, איז אבער אהרן לינערמאנס לעבן און מעטיקײט סאר אונז גענוג נאקאנט. די םארשײדענע קלענערע און גדעסערע אםהאנדלונגען אין ײדיש, הענרעןש, דײטש, ,־וסיש האבן אויםגעקלערט ױ װיכטיקםטע םאועם םון זײן לעבן. וײן טראגי״ שער טויט איז נאך אנער םארנעסלט, כאטש אויך דא זײנען ױ װיכטיקסטע מאםענםן, װאם האנן ליבערמאנען דערם־רט דערצו, נ־ט אומבאקאנט. און דאס איז אדאנק מאריס װינטשעװסקיס ״עױנע״ תנגען״. װי אזוי אהק ליבערםאן האט ױך;ענומען ס־לעבן און ב״ װאסעדע אוםשטענדן. איז ניט נאקאנמ. םען האט נלויז געװאוסט, אז ױ טראגישע געשעעניש איז סאדגעקימען אין סידאקױז. מיר װעלן דא איצטער, אויםן גרונט םון ױ םיראקױזער צײטונגען, בא״ ליינטן ױ אומשםענק קלארער. װעםען דער ענין ל־בערםאן איז ניט סרעםד, דער ,װײס, אז ליבערמאן, ױענױק צום צוױיטן מאל אין לאנדאן א־ן יאר 1880, האט אדאנק װינטשעװסקץ זיך באקאנט מימ זײנעד, װינטשעװסכןים, א קוזינע, אםארד,ײראטע סת־ סאראסאן און זיך שטא־ק באסרײנדעט מיט איר. לו־ט װי װינטשעװסקי דערצײלט, האט ױ קוױנע ז״נע געהאט אשלעכט לעבן מיט איר מאן. איר םאן איז געהאט םון איר אװעק קק סראנקױיך אויף עטלעכע יאר, אבער םלוצים האט ער אץ 1880 געגעבן צו װיםן, אז ע־ איז אין אמעתקע און געשיקט גאך דער סרוי מ־ט זײעד קינד, א טײדעלע. ױ סר־י איז אװעק קק אמעױקע, און אהרן ליבערמאן באלד נאך איר. דער אמעריקאנער העברעלשער שרײנער אײזמאן האט, נאך לינערמאנם טויט, אין א קארעםםאנדענץ סון נױ-יארק צו דער ״הצםירה״ (כ־געדענק ניט נענױ ױ דאטעז נאשדיבן, װי אוםסא־שטענדלעך אהרן ל־נערמאן האט ױך אויסגעהאלטן אץ נױ״יאדק און װי ױ דאםאל״ םטיקע נױ-יארקער משכילים האנן אים ניט געקאנט צורײדן צו בלײנן אין נױ-יארק. קק סידאקױז איז אהרן לינעחטאן אנגעקוםק דעם 8זטן נא״- װעמבער 1880, 12 אזײגער ניטאג. ױן קלײנע ח־אדיזע האט ער אי- נעדנעלאזן אויף דער נאן״םטאנציע און אלײן איז ער אװעק אין הויז סון ױ סאראסאנס. ״קורץ נאך צװעלף אױגעד בײטאג״ - האט דערצילט ױ סרוי סאראםאן לױט 1>1סיז1־) 8ח!חז״£ 7116 םון 19 נאװעמבער 1880 - ״האט ױ געהערט אקלאס אץ טיד און װען ױ אױ צוגעגאנגען | עםענק, איז ד איבערדאשט געװען צו זק לינערמאנען, װעמען זי ן האט גיט געזק זינט םתלינג, װק זי האט סארלאזן לאגדאן. ער