Literarishe bleter · 1930-12-19 · 51 (19.12.1930) · p. Seite 965

?'םזזרזזר^שס ב?3םסר נום. 51 (346)? זײס 965?0נ איבצ, װעז א־ך װעצ זאג;, אז שצום א־ע ה־ן*ם דעם רעבעי׳לםטז און ׳טטאתמטן אינטערעם צו קונםט — געבן די דרײ נרויםע ײדן; טאקס נארדוי, דוד פ־י׳שטאן און נחום םאחאלאװ צו צענגעדע יאד אין ׳טאט־אן און איצט א־ן זײעד נ״ע־ הײם א־ן בעאװי, זעט טען םיטגים פון-דעם א־נטע־עם צו ״ד־־טע קוגםט, א־ן זײער הויז איז פא־אן א קרײנע אבע־ העדקעכע קארעקצ־ע פ־ן ק־נסט- זאכן, געזאטאט א••■' זײע־ע .־ײזעם, א־ן װײם נ־׳םט ט־ט װאם פא־א טם־־ת-הנפ־ט ז״ האבן ד־ זאבן געזאבײוט — אבע-זאבן זענען װע־ט נע־וען צו װע־ן נעננבעט אדע־ נעגזאט. ז־ין הײנטיקע־ א־נטע־עם צ־ ־־ ײד־־טע ק־נםטרע־ א־ן פא־־ז איז נ־־טט נעט־נע־ט געװא-; *■•■־ א הא־, און א־ך האפ, אז א־ט א־־ענט פא־ זײ װײט־ע־ פון זײנע טאנ־טק־־פט;, א־ן ־י נ־טע טאדז־טא טאבט פא־ זײ ־ו״טע־ ד־ פײנע אװנטרב־ו־טן אדער ר* פ*״"לעבע נל.לוה פדלכזת דא, א־ן גאות ראגדא; פערט טיד זײע־ ז־־ע־ ־טכנות צװײ פא־טדעטן זײעדע האב א־ך ט־טגענוטען ט־ט ז־ך קײן ראנ־אן (אײן פא־טדעט-־טטוד־ע פון דעד טאדאם א־ט האיט נעקײפט דאם פ־יאי־טע קונםט-ט־נ־םטע־״ם) א־ן א־ן א־־נזאטע ־טעהן קוק א־ך אויױ זײ און איך דערטאן ז־ך אן ־ענע־ צײט, א; יענער נא־קרעבע־ צײט א־ן א־נזע־ אעבן און הײנט העד א־ך, אז טען פ־־ערט א־טם פ־פציק ־א־־קן ־וביאעום, — א־ז װאם זאא א־ך א־ם װ־נט־טןו ־ע־פאאנ, גר־קץ ט־ט דעם, א־ז ע־ טוין נעבענט״ט־ט־ א־ך נעדענק: ט־ט די־ן ״•טטןעטאי- האםט־ טצא־ה נעװען, םיהאט ד־ך אדו־םגעפ־דט אין ־ע־ װ״טע־ װעאט א־״ן א־; א־צט נא־ דעדאבע־םט־ ט־ט דײנע ג־ויםע יטטעט ־־ גאנצע װעאט ׳ א־ז גײ ז־טע ־וי־טעד א־־ר ־־־; װענ, װאם א־ז ד־ד געװא־ן אננעצ״בנט טן ה־טט־ם, א־ן זײ נעז־נט א־; ־טטא־ק פא־ן נ־צן פון ײ־־־טן פארק, פ־ן דעד ײד־־טע־ ק־נהט א־ן פא־ ־ײנע נאענט־ע און פ־ײנט אײ־' א־ע א־בע פ־נ־ת הע־אם ־אנדא;, :אװעםב די העכסטע צײטן יעדע־ אײנ־נן־, װאם ־איט א אינטע־עם פא־ ־עם ״די־ט; יטאפ; א־ן נא־ דע־ װזןרט, ראדף איזענען א.;ן אבאנ־־ן ׳ד־ אײנציקע ײד־׳טע ל־שעראםור- װאםניטויײפט ״ליטערארישע בלעטער״ העד קן־טעפה־קע־ נוטזןד ״אי׳ט. באעטע־״ א־ז דע־ פון ־יא־ 1030. — אבאניחם תיגף די ״איס, באעטער״ או־פ; *ןאי 1931. װערט טען טאקע ט׳טעקאװע, װאס אזא פאר׳טוי;, מיט אזעא- בע פײערדיקע אוינן, ׳טדײבט. און אז ער םאענט פארבעטן זיעע פרײנט ־טריפט׳טטעאער און קינםטאעד און נעא״ענמ פאר זײ די טאנוסקריפטן, װאם האבן זיך נעטעדט םון טאנ צו טאנ — פאענן טיד ׳טטענדיק גײן אויפן ערשטן פײער; אויף אוגז פאענט ער אויספרװון זײנע קינסטרערייטע אײדנשאפטן. ינישט װייגיק צרות זענען טײ א־־םנע׳טטאנען פון זײ; נאיענדיקן טעטפעי־איטענט, אבעד טיר האב; דאס אאץ אננענוטע; באד׳בו/ און מיד, די צװי־ ׳אלבנים, ד־ ״קאנקורענטן־, זענעז באאד נעװארן םרײנט ידידי-נפש, ביז שפעט אין דער נאכט ארײן פאענן טיר זיצ;, און זײ; איבע, רײצנדיקע אדן אריגינעאע מאדזשא פאענט אונז״טכבד זײן טיט טײ און זיסע ש&ײז און אפטטאא פאענטו זי אדנז גאד נוט בא- אוינען, האבן רחמנות אויױ אונז, װאם ט־ד טוזן נעבעך אוים־טטײן פון איר שאומען, און אונז נעבן א פײנע טאאצײט אין עפעם צ־ טרינקען טאקע אויך. פאענט עם אז־ספאאן ׳טבתצונאכט׳ם — פאענן טי־ שו־ן האבן א פרײאעכע מאות־מאבה, א־יף װעאכע די פדאכטפואע ריכטעד- פרוי האט נעשײנט, װי אן אמת-ײדישע אדעא־קע טאבטע־ פאדבײגײענדיק אפט, פאענט מען א&מ־״עט;, צו •עםן א פ־י- שע פרי, צי נאאט אזיוי נעװויר װערן, וואם טען הערט. זעט מען אטאא אושן, װי ער דר״ט זיך אדום, װיננד־ק זיך װי זײן שטײגער איז אויף בי־דע פים, די שטיבן און דע־ נאדטן זענען עפעם צו קאײן פאר דער גרויסעד און שטאדקע־ אש־שע־ פינור; ער איז עפעס הײנט נישט מיט אאעטע;, טען דעדקענס עם אין זײן פארט־די-שח־דהטן פנים, אין זײנע צעשו־בע־טע ק־ויז;, אין זײנע טזרח-אוינן. טאדזשע טײדמ א־ם עפעס יםט־א אוים, ד־ רינדער באדיאאטן זיך ע־געין אין א װ־ניקא, און ד־ קי״נע רוטא (וואם איז הײגט א דערוואסם; העראעך ט״דא א־ן נ־אםו א־־י; א־ן דער מאטען. ׳װאם א־ך ניאט׳ואיר זי א־ן אשן; כיטי־ן, אז םידועט אים נישט פארהריםן, װאם זי איז נישט ענאעך צו א־ם... פא־ דאם זענען שוין די זין געראמן אין טאטן...) און ד־ קאי־נע ד־טא בא- האאט זיך אונטער דער טאטעס פא־טוך, װי א דעו״ט־אקן הינד־עאע,• ם׳נאנצע יפנימצ איז ׳אויסנעשטידט און פא־װײ׳נט טיט מ־ערן, ו,יאם רינען םון די אײנעאעך און פון... נעזא. ז״ האב; טורא פא־; םא- ׳טער, איט שרײט אויף זיי, זואיפט אויף זײ א; א; אימה. אאז איך אים איבער און נעם זיך שפיאן מיט די קינהעה שא, אש איז טעוםרת אפשר מיט א ״שאט׳ה נניד״, אדעד נא־ מיט א ״טאטקע ננב״ טען דארף זײן פא־זיבטיק טיט אש, װא־ום. אז אש סראבאט אין ז־ך, געפינט ער פײעד דער רוח-הקודש פוטיעעמ אים א־צט. אויםער זײנע אאע טעאות און הםי־ונות, האט טיך צונעצוינן דער אינטערעם צו קונסט פון אשן און ז״ן פרװ א נא־-באזונדערע סרײגסשאפט אח צוגעבונהנקײט תאם איך נעהאט צו די אשים ־צו- איב אט דער באצױנג זײערער צו אאגעטײנע־ קונםט בכאא און ײדי- שער בפרט. זאאן מיר די ײדישע שריפטשטעאער :ישט נעטען פא־- ש ל 1 ם א ש צ ו באגדיסונג פא׳־ א־ינז אבע־ א־ז אש דע־ עיטע־ע־ ב־ו־ע־ דע־־בעד טאקע א־ז דע־ ס״-־עד־קע־ נעב־י־טםטא; פ־ן ־טי־י־ם אש א פאאקם-ױם-טיב, אן אי־בעטע־-־ום-ט־ב מ־י װ־יאן וז־־טע־ ט־ט ה־ך-א־•; א־ן א־בע ז־ך צ־העדן צ• א־ם זאר ע־ א־נז ,־וי־טע־ ־ע־ציען א־ן פ־־ן א־ן ק־־ם-בר א טך דע־צײאן. ־אס האז־קע נאיק: פו; הע־צײק או; צ־תע־ן, פ־; נע׳םן א־ן נעטען, פ־ן שענקען א־ן באיבענקט צ־ װע־ן — זאר זײן פא־ א־ם הײנט ־־ שענםטע רעבנם-ט־ז־ק, ה־ העב- סטע פ־״ה אאעקםאנדעיר גראנאד ט1 דעצעטבער 1030. דאם װערק םון שאוט אש איז שוין א־צט א קדאם־שע־ טא- נומעגט. עס איז א באװײז םון אעבנסק־אפט א־ן וװתס פון ־יד־שן פאאקםט״ים און ״דישע ארבעמםמאם;. שאום אים איז ׳דעד דיכטער, װאס א־אפראזנדיק זיך אין תהום םונס אאמאנ, איז בכח נעװען מיט זײן ׳םפ־אצנדיקע־ איכטיקע־ םאנטאזיע דעם אאוטאנ צז באשמדאאן, צו באשײנען, צ־ דע־הײבן. אש איז די פאהקערפעריוננ פון דעי ״דישע־ טאסע — איר נביא פ׳־ונקט ׳װי נארקי האט זײן ״באםיאק״;עאײדי׳ט, דעתזויבן, אזוי תאט אש דעם ײדישן ״נאםנטענטש״ נעאײדאמ, דעדתויבן. יבײדע די דייסטער, אש און נארקי, ב״דע זײ װײםן עס, אז דער ײדישעד גאסן־&ענמש און ׳דער באםיאק זענען ברידע■־ םרידעי פון אײן יסרויםעד משפחה.