Literarishe bleter · 1930-12-19 · 51 (19.12.1930) · p. Seite 959

ו•= 9צ9?יסער*ד־ז12!לססער 1-?- 51 (046 * ׳עצזם א־כ א־ז דע־ ש־ויכטכא־םצע־ א־; פאי־טײדנאױטיהסצעד ,ײד־יגדער ק־:םם6ןר א־־ד זײנע ביײצע ק־גםםרע־י־ש־! ידיעית ,ב־עננש ע־ או־ז־- טא־יכײרנא־סיקע ר־עענט, כרערצײ נדע־-גאצט;, ,כ-רעכט זײ א־ז װערק פון ארערצײ כ־.־נים — ־אכראגע;, ד/־אכ־,ע;. ,נאוו׳ער; און פאעדעב, יערעב :ײ וו׳ערק א־ז כײ א־ב נ־־טט ק־־ן די־ימכע־ דכרכך פון ד־עב פדיע־דיק;, אדע־ ז״ן פועצ-ױצא. צו יעד; נײעב ־כטאר טרעט ע־ צו טיט א ספעצ־עצן א־מפעט, צײדנ־ ־כאסט און פא־ריכטקײט, און או־ף זײנע אצע װערק, — פון ױ*.עט .דער ־עטאר זאר נ־־ט,ט נע־״־טע; יװעח. — ר״יט דער בפעצ־־עריער ,אט־״עע־ ח;, רע־ כאזונדע־ער איע־״טע־ ציר־זב. א־; או־ך א־צט, כײ זי־נע סמ ־א־ אין ב״ 30 יא־ ר־טיע־א— .טער פראדוקטױוע־ טעטיק״ט איז יטרוב איע נ|א>ך ארץ יװי א ט״ך א־ן אגהו־כ פדיר־נג, װאב זיינע פחע װאבער; ־עיטו־אטעז ט־ט א נע- ,װארד־ק; א־טפעט, פרײצ; און פא־פרײצ; פער־ע־ א־ן װער־ע־ אין ,־י־ט; ב־ענעב און טח־צות. ־אב ״־ױיטע צעכ;, די ״־ייטע *טפ־א־, ־אב יי־״טע ־טאפ; .א־ז נאך נענ־נ נעזיניט און פעבט, אז ז״ חאכן נעקאנט אי־״ט־־ק; ,אזא טו־יסטער, אזא ק־נבטר־ע־־יטע פעידזענרעכק״ט, ײ־ — ׳ט ר ו ב א ׳ט . טיק צו פארדײען, עס װעט אים ני׳טט פא״־׳טאד;.״ או; נאך דעם, װי פרץ רעדט ארום אײניקע פערערן פו; ״כדטיחם צייטן״ און ״נאט פון נקמוז״ (יװענן ״גאט פון נקמח״ זאגט, אנכ, פדץ, אז עב א־ז ״א נרויםארטיק װע־ק״), בא־ירט פ־ץ די פראנע װעגן איטב כאיצױגג צו די נייטט-יירי׳טע יטרייבער, און פרץ ׳ט־״כט דא;: ״איט, דיכ־ טער, װעט אונז אפט־יניק נ י ׳ט ט װערן... דאב פרעמ־ע צעכ; װעט אים אײביק ז״ן ם־עטד, נאך פרעטרער — די פרעטודע ־טפראך... ער איז, װעט או; טמ פא־ברײבן א ײדייטע־ ׳ע־״בעד״ און פ־ץ גיט דאן צו די פאר װונדערבאדע ׳טורות: ״א־ט איז אפגעפא־; קײן ארץ-ייט־אר ״צדה צד,רך״ האב איך א־ם נעזע; טיטנעטע;: פארקס- ריטעראטור, קברת־ספדיטרעך או; טודד״טיב... זאר עם איב זיין צ־ רפואח...״ אוץ אז עם איז ׳טריב איט; געװען צו ׳־פואה, און אז גאר א־נ- ניכן האט א־ט זיך פא־נוטען אויך נײע װעגן אין ז'יך ׳פא־טאבט; אויף נ״ע ײדייטע טאט״װ;, — ראב איז גוט באקאניט, יט׳רום איט האט זיך .אריי:געוו{איפ; אין רעם פריבנ־יקן יסט־אם פון רעם אהיפ־מ ײדי׳טן רעבן, עך חאט זיך אויך געטייכט א•1; דע־ ײדי׳טעד ד״בע־ פאחנאנגנה״ט און נע׳טיאפן א״ן ותדק :אכן צװ״ט;, װאב ןביט יזײער דחבות און ׳טפע זענען זײ נעװען א נײעם א־ן דער ײדי-;טעד צימעראטור. ן ד ע ד ױ ג נ ט (עדינעדזבעע/) א־ך האב נעקוקט אח בין נב׳טר געװאד;, ־טרום א׳ט איז א־ײן אין איז א־ו־ם ב׳טרום. בײדע האבן ט.יר באיטראםן צו װעדן ד־כטער. ארם זון פי־ן פארטעגרעכע ערטער;, האב א־ך פאר מ־ר נע- האט בעםערע טעגרעכק״טון פון ׳טרוטע;. א־ך האב נעװארט א־ייב אין דער װערט, גײן צו די פערקער — און פין דארט צור־קקוטען צו טײן פארק ׳טרים איט האט נעסוזם ברײבן א־ן ׳טטעטר. זײן װעג איז נע- װען: פונם פארק צו דער װערט — און דאב א־ז א־ב נערינניען. און נאך עפעב: טײן קוטגע אױ ני׳טט נעװען דאב ״יטטעטר״ פון יטרום איט איך האב נאר געקענט א קוטגע פון נביר־ם, װאם זע- נען כטעט ארע געװען װאוכעדער, איך האב זײ נעקענט פײנט ־אבן און ב־ן פון זײ אגטראפן. ־ט־רום איט האט נעקענט א ק־יטגע £־ן ארעטע ארבעטגד־קע טענט׳ט;, פינב פארק. ע־ האט נעקענט ריבן א־ן האט איזע א־׳־טנענוטען פ־ט ז״ן ריבנריק האדץ. ער א־י נעכריכן אי׳נם פארק, װו ער האט געהאט א ק־קע-בתוקת הינטע־ די פים א־ן פון א־־ איז ער אדויסגעװאקב; טעכט־ק און ׳טטאדק. א־ך בין אװעק אין דער גרדיםער װערט; כיהאב נעװארט פאד- נעבן אן חרר, ב־ת-טרר׳ט, א׳ן רעם נאנצן יטטעטר, אין אן ײרן בכרר. פיר יאח האב א־ך פון א׳טן ני׳טט נעװארט זויםן — א קרײנ־קײט, א־ך בין נעװען א סטודענט. מנצח נעװען האט אבער ער — ׳טרום. זוער ס״האט א־ן זייגע ױגנט-יארן נעהאט פא־ א חב־ א ׳סרום איט — דער ט.־ז ת׳טיובה שון. װען סיקוטט טיר א־צט או־ם צו ׳ט־־יבן װענן ׳טצוטען, ר״נ א־ך אװעק דאב נעװער, טיין פיר־יאדיקן יטטאירץ, כיפא־נעס ארע אונזעדע אמאריקע אפרעכענ־־טן, ארע פ־ראזאפ־׳טיע ־טיטות און א־- ניװערםיטעטין — א כפ־ה ארץ פאר אביםר ׳טרום-זכרונות םון קוטנע. צוע־׳טט אביםר נ״טט-קרא־ע זס־ונות ביז נ״ן-צען ־אר: װי א־ן חרום נעדענק איך ׳טר׳ט־םעודותן בײ רי יתו׳טערען. בעת די ערמערע ײדן פרענן אין ב־ת-דין-׳טטוב הערן תורה און ירחטיאר ׳טוחט פרענט זיננען ״כני ה ברא״ און ״יצוה״, סרענן מיר ױננרעך זיצן אין דער דריטער-םעחטער שסוב, זיך דערצ״רן מע׳טױת, ד ר. א ב ר ה ם ג^יקסםאן / 71 אר&ע ש ל ו ס א ש א י נתםן ס״זיר .טערעפאנ־רמ מיר: מיר געבן ארו־ם אן איט- נו׳פער, נו? ינחמן מייזיר װייס עם, אז איך בין דעד איינציקער פי; די ײרי׳טע ׳טרײבער, װאם קען גומ א׳ט; פו; זײן פריעבטער ױננט. אז א־ך בין נעװען איטם נאענטסמער חס־ אינב ״׳טמעמר״ קוסניע... אזוי, יאז רעך ׳טריסר צ.ו א׳טם ױננמי־א־־ן רינט בײ טיר א־ן תאנט. ׳טרום איט האמ מיר אמאר, װען ער איז ׳טוין געװען זייער בא־־סט, נעזאנט: ״אברהמר, דו האסט טיך דאך נעקענט װען א־ך כין נעװ׳ען א רײט, װאפ איז א־צט פון ט־ר נעװאר;״?־ אין די דאזיקע וועהטעד א־ז געװ־פ נעװען פ־ר קאקעטע־־ע און פאזע פוגב בעסטן מ־ן •— כמנהג הנאונ־ב, — אכע־ א־יך זײער פיר האדציקײומ און אויפריכמיקײט דער נרויסער ׳טכ־ם א־ט תאט זיך אטתריק צור־ק פארבענקמ צו זײן קינדה״ט. איך האב געקענמ דאם תא־ציקע, באהנטע ױננערע ־טרוב א׳ט, דאם ״סשתרע״, װאס האט אונז נאך נישט אפנעיט־אקן דורך זײן סרויסקײמ — דוורך רער דיפמאנץ. א־ך האב געקענט דאס בחורינ ׳טריוב, װאב האט ינאך נייטמ נעהאט ארױסנעיטרעפמ פון זיך די ניטמה-אוצרות וױרך זײגיע נראנדיעזע װערק, — װאם האמ ארע זיינע עש־רותן אין זיך פא־- מאנט. איך תאב נעקענט דעב י,־גגען איט, װאם האט נעיטריבן װערק כ&ויז מאהכה, און איז נאך ני׳ט׳ט נעװען אייגעדיסמ פון רום פון דער נאב און פון תאנאדא־ — דעם איט, װאם האט נאך ״נעזוננען װי דער םויגר זיננמ״. און דער עיק־: א־ך האב געקענט איטן אין ז״ן װערן אן איט. װער סיהאט אזוינם געזען, דעד הא׳ט ׳טוין אינם רעבן קײן טנוחת ני׳טט, בײ דעם זעגען דאם הא־ץ און די ניטטה ׳טמענדיק דערטיט איבערפופכ/ טיין נאנץ רעכן ׳טטײט אונטער אט די איינדריק;. איך פיר מיך ארס הערד פון דער נרויםער רענענדע — ׳טקרם איט. איך האב נעזען דאם װאססן פון א נאון מיט טײנע אוינן. * צװײ חכריס זיענען םיר נעװען, װאס זענען אדײן צוזאטען אין או׳דס םון דער ח׳טכרה — איך און ער.