Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 6 (1930)
- Issue
- 49 (5.12.1930)
- Date
- 1930-12-05
- Page
- Seite 928 (sequence 12)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 70% known words query
- IRI
…/4795427-8801021-8804638--06136-4801273- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
7'ססר*ר'80 3?9ס/1ר גזס. 49 (544.) דיס 928 * עין ד<ףע א שטוב, # װײב — ז#*ל גישט פאר׳מסערט ״עח — הען איך איבער איר ני׳מט דעם אטעם. זײ רעדן צו םיר, און איך קוים-קוים װאס איך סען עפענען א םוײצ. דוסט זיך, איך תאב שוין געזען אויױ םיק <עבן ■פריצטעס און שטאטצײט... נו, <ו, נו...?1 און זי איז ב״ זיך גאדני׳שט אזוי טײער, זי שפיצט זיך םיטן פערד, גינעט אים, פאטשט אים אין תאוצזן אירע ברעסען ריח זיך אן איעס צעם אנרערן אויפן םאמע נאז, װי צמײ שצעגגעצעך, און פון אובטער זײ קחקן ארויט לעם די צאגנע פאדבריגעגע װיעם, צױײ אוינן. איך פי< אזז כץועצ ז־ך נאר א םעשה אנטח. גאר די חנע דערמאן איך זיך אין צײט׳עיקם פנים םיט די צײט-6?י.אטעם אויף די סאסן און שטערן, אן זיסן קיגו־, װאם זי טיאגוט מיר בײ ז־ך אין בויך און... םיטוט זיך פון מ־ר םיטאפאצ אפ אצץ ט״טאנאנדער; א־ך םייז שוין ני׳ג־ט אויך דער פדוי; איך ענמפעד דעם אצטן אצץ נרינג און ניך; װיצסט נעסען די פעצ, נעםן װיצסט צאצן, צאצן — יצובארנ;? — פארנ צו. םײנע ׳שסנים, די תארםארעס, זענען אויך אויפנעטחאנן גע־ װארן פו׳נם שײגעם ביצד, — מען נײיט. צו, מען נײט אפ, מען ׳אט״ר־ כעט זיך, םען קיצצט א״נער דעם אנודערן און מען הערט ני׳שמ או־ך רעדן די שי״נע רײדעצען־: ״װ־פיצ ךארױ מען שוין נעמען ארבעט־נעצט פאר דער נקבה אצײ;?״ און נאך אזעצכע װערעטדיקע חכמהצעך. מיד װעדמ א הרפה פאר זיי, נאר װי איך באמערי* העחט זי זיך צו זײ נארגי׳אט צו. זי שפארט זיך נאר אן אין װאגן טיט א הײםישער תניעז/ און ואגט דעם פאטער, איך זאצ אויך העח: — אקוראט אזוי װי אווגוער מוםעס ירגגצן אז ער איז אג־ נענאננען מיטן פערד, האב איך אים שיעור ני׳שט א כאפ נעטון פא־ דער האנטן... — א יא, ט׳נישט עח... םאװרין? םאװרין דינט דאך אין סאצדאטן?ן אקוראט אזא הויכער און די האר הענגען בײ אים אזוי אראפ אויפן שמערן, און די צײן, רי צײן?| אט חאסטו דיר, און זי געמט פון מיר קײן תע נישט אראפ נ־שט איר העזחדיקן שטײכצ און נישמ אידע צויכטנריקע שײנע או־גן, און אז דער פאטער קערט זיך אויױ א װײצע אפ, טוט זי צו מיר נאך אן אמתן שםײכצ פיט די ברעם!... א שםײכצ, וואם איז אזוי װי א װוגק. — רבוגו שצ עוצם, — קצער א־ך זיך, וחאם װיצ זי נאך פון םײנע יארן? קײן תוצפה א־ז אבעד אין איר װונק גישטא, און איך קען ז־ נאחנישט מאבן שוצדיק װוארום װי קו-מט זי װיםן, אז איך האב ׳ט־ין א װייב מיט א שטוב? איך קען זיך קײן עציה נישט נעבן, װי אװי דרײט מען זיך דא ארויס מיטן כבו׳ז־ ביז איך בין געםאצן זײער אויף א נוטן אײנ־ פאצ; איך תאב נעגומען שפאנען דאס פערד. די האחבארעם חידושן זיר: — װאס איז אזוי סרי? זאג איך זיי, אז ם׳איז נעבציבן גאד אײן פאר הינטערצעך א־ן װאנ;, זענען זײ או׳מעטום א םצ־אר,, די פדייז ז״עדע. און איך ש&אן טאקע דואס פערד. דער פאטער האט מיר אר״נגעצײגט אין האגט די א םך סאצ געצײצוטע זיצבער־נעצט, תאב איך גישט א קוק געטת און אראפנעצאזט זײ נצײך אין קעשענע. — נו, א סוף, — זאנט עד צו רער טאכמער, — און םאסטעט .די ױכמ בײ זיך אונטעח ארעם. — קום, צאמיר נײן. נאר זי באפט זיך נישט. — גײט אצײן, — עגטפעחמ זי אים, — און פאדנעםט נישט ק־יפן אהײם די שארטשטייגער, איך װעצ אויף אײך װארטן, איך װעצ אביסעצע זיצן אין כאצאדאק. (םוף קוספ) םארצאנ ב. קצעצקין ערשט דערשינען: ױםױ ביםענםסי אפאריזמען אױ געדאנהען — פרײז —.5 ניצדן. — .ב2 1}|ץ\16בא ,קץ\523ז3^\ ,"ז6ו(פץ8״ .ש()<6ק5 טען ם־ט קאפעם, פען טרינקט ק־ואס, פען רעדט, מען הארמידערמ, אין װאגן װעדט צײדיקער, אין קעשענע שװערער. א קחובת איז אהער צונעגאננע;: — נו, װאס כ־אכםטו עפעס? װאם מאכט עפעם צײטשיק? קעד שוין זײן אויח דער צײט קעד זי שוין זײן? שעם זיך נישט, דורעןן אז מען שעםט זיך, קען םען קײן קיגדער נישט תאכן מ״ר טוזט הנאר,, וואם זי צויבט צײטשיקן. — האו — זאגט זי װײטער, — שוין דא מיט װעמען א װא־ט אוים־עדן? םישוין איינכזאצ א צײטשיקףן און מיר טוט װיחטער באנק װאם מײגע איז דא נישטא .־וא־־ט װאס בין א־ך אן א־ר אן איר בין א־ך נאצע נאדני׳מם. — ודאצט א־ר ז־ך ריכט;? — נײ א־ך צו צוס ח־וץ פון ב־צעקא־אװע — נעבציבן בײ מ־ר ד־ בעםטע פאי הינוטעדצעך, װאפ א־ך האב נעמי־נט מען װעט זײ או־סכאפן א־ן דער ערג־ט׳ג־ רנע. בײם ח־־ץ א־ז א צאגנע בא־ד א באקענע. א צאנג געקנײטשט פנ־ב, עד א־ז ש־־ן או־סגעװען א־ן זײן צעבן אי־ף אב־סצ ־אד־ד־ט. — זאצהט װ־סן, — זאנט ער, — אז יעדע זאך דא־י־ זיך האבן א־־ מװצ אמואצ א מ־א־ס ■מ־״דצ באפט מען א־־ה א־ן א ש״נע — פא־ז־צטן סיא־ז א מזצ-זאך. טאקע געבצ־בן בײ מ־י ד־ פא־ ח־גטע־צעך און ־עגעם נע־ טש־פא־עגקעס פעצ. נ־שטא או־ף א־ר קי־ן מוזומה איך קצעד ווײ- ,טעד. צז׳נײן צ־ם החלץ א־ן א פ־עג טו׳ן, װאם טוט ער א־ן אזעצכע פארן, אז טייװאמערט זיך בײ א־ם א פו־ע־׳ג־ שטיקצ און מען קופוט עם נ־יג־ט א־ו־םנעמע;. דעדװײצ זע א־ך, אז דאם פעחד שט־יוט א־ן עסט נישט. תאב א־ך א־בערגעצאזט א באקאנט ־אטצ אויפן װאנן, א־ט אננעזאנט װאט צ־ מון און אצ־ק אװעקגעפירט דאם פעחד פאיען. דער םאימע נעד־םטער ־אריד א־ז נישט דא, װו מיר שטײען, גאר ־איט, װו די קצײיטן זענען; אן עננשאפט, אז םיאיז גאר קײן מענצעככט נישט דורכצוקריכן. די פערד־ צעהירזש־ען זיך; אײן װאגן איבע־ צװײ, איי׳נער איבער פ״נף. זײ פיצן דעם יאייד און זײ זענען םא־ט־אגן אויף זײער אופן; מען הײזשעט, מען בריקעט זיך, מיפא־- פצאנטערט די פאםטאראנקעס. די תאצאבציעס שטײען אחמעטום פא־יםן אינדערה־יך, און טישצעך מי׳ט ציקערקעס, מיט פײסצעך אין שפ־צעכצעך. זיך דעחקצויבן צום ראצינע, איז שוין דאחט. אביסצ גי־אמער דארט ק־יפן יירן תבדאה, מ־שאצט ציװונטן, קיצעמעם; מיק פערד האט ז־ך אויסנעקאטשעט צעבן ט״ך, זיך אגנעטרונקען. די קדובים מײגע וװינען סארןע דא אין דאצינע, זענען ארויפ די יאטצעך זײערע, א־ך זאצ זײ זעצן או־פן פערד, װי דער שטײנער אװ נצײך נאך זײ איז אדי״ס זײער מוטערש א שװעםטער, א פא־- זעסן מײדצ מיט גרו־סע צװײ הארבעס פון בײדע ז״טן, מ״ט א פאד- קעכ׳טן ה־בציק. זײער ריק אגנעטון, און זי האט זיך צו מיר צוגע- טיג־עפעט: װאס ה־־סט, א־ך װעצ גאמישמ ארײנגײן אפיצו אין שטיב אין קײן ־וארעמעס נ־שט אפעטן; װאס הײסט, ז־ װעט קײנ- מאצ נישט פא־נעםן אזא ״אבידע״. א־ך האב ז־ך פוארענספערט מ־ט װאס א־ך האב נעקענט און דערשט־פט ז־ך צור־ק צ־ם װאנן. אן אצטער פ־־ער מיט א װנגעד שיקכע (כאזאיענעסן זענען נעזעסן און געװארט. זײ קוקן או־ף מ־ר, איך — אויף זיי. — צי בין א־ך דע־ א־ן דעיר? — א־ךן — ־ואם איז? — י.א,־פא נעטיג־־פא־ענקא פ,ק ־ענעם א־ז יענעם דאי־יז האט מיר נענעבן א פעצ אין דער א־בעט... — 'א, פאדאן אזא. װו זשע איז ער אציין? — נ־שטא אים איצט (אהער, אהיןן — ער זיצט אײננעזעצט. פא־ עפעכ זיך פא־ז־נד־קט. דאט א־ז עד, דעי אצטער— זײן שװער, אק ־־ דאז־קע, ר־ טאכמעי ז״נע. א־ז יענעמס װ־יבצ. א;<•־ דעי טאכטער קען א־ך נ־שט א הויב מון די או־נן, אװי בצענ׳חט זי מ־ך מ־ט א־ד שײנק־־ט. װאט איז שײך צו זואנן שײן, א־ך האב נאך אזא ־ג־פ־נצ נ־שט נעזען זינט א־ך צעב אויח דעי־ װעצט. א מ־ן שצאנקע, א דינע. פ־ן פנ־ם נײט נישט אראפ דער שמ־־כצ אײף קײן תע. ד־ באקן, די ציפן. דאם פנים — גאר זיך שפ־גצען א־ן זײ, נעמען ביצעטן און ׳טט־־ק און קוקן. א־ך װ״ס :את־שט. ,־ו־ אײ־ צאזמ מען אזעצכעם ד־רבנײן ד־ נאס א־ן מען צי־פט א־י נ־שט נאך נאנצע מהנות?ן איך, א ־יד, װאס האט קיק