Literarishe bleter · 1930-12-05 · 49 (5.12.1930) · p. Seite 921

ןײס 921? עעדז>ד ישע ״.?עשעד ב1ם. 49 (344) * ם. ןן 8 נ װ י? ד! װ $ ר ש ע םאדים םיגדאװסמי מיט זיין װי׳ן תאט דא פרי׳עטאן נײשט געכדיינט לו״; ־ט־ם :״ז. דערמתט א־ז אימ :יעד נעאענן געותן א״מצוד־יל״ פאר.־ײנ- דעיונג אין *עטוינונג איידער אפיקו־סית אדעד צװייפא. כיינז זיין װ־ץ איז ער באויז אויסן נעװען צו זאג;, דעט װי פאדאדאקםאל: אט א־ז פא־ אייך א כוענטיט, װאכ א־נזע־ װ־׳דקרעכקייט קא; א־: נעכן פיר װייניקוער װי עטעצן אג־עדי:, װייר ינ־׳טט ער תעדט א־ן נייטט ער דעדט, און פאדט איז עד א ק־נםטרעד דאך תאט איט ד■ וױדקרעכקייט ינענעכ; כױע־ װ־ עטעצ; אנד־ע־יצ דעט אוטגריקרעכ; טויכ-יטטוט-ע; תאט נעיג־פ־רט דאכ גריק װאט מע; האט זיך כארד דעדקאנט א־■־ זיינע אויסעדנעװיינרעביע פעיקירטן, א־ן יעידעד תאט געתארט; פא' א טצות א־פ כייצו־טטיי; און ארו־םצופזד; אי־יםן כעטטן װענ. א־; דעט ערטעד פ־ז ערױ יא־ תאט מ־נקאװסק• ט־ט זיין ־.־אריענט ארם טאריער יטויז געתאט געטאכט אזערכ־ע כא־יטד־ט; אי־ן צ־נעצ״נ; צו ז־ך אזויפיר א״פטועדקזאטקייט״ אז ד׳עד ד׳עטארם- ט׳קעד װא־־טע־וע־ גוכעדנאטא־ פ־־יטט אוטע־יטינםקי, האיט ז־ך געראזט פ־; א־ם פא־טי־עט־־;. טינקאװםקי; א־ז א־־ך כאיטעדט געװע; ־אכ נריק צ־ כאלזוט.ע; א ג-נדרעבע אוייםכיאדונג ארם קעסטרעד. ט־ט אים תאכ; זיך פא־א־גטע־יעםידט א ר״ אגגעזעעגע פ־״ר־־ט־ע טיארעי־. ד• קראקעװעד ק־נםט-אקאד־עט־ע, װו עד יתאט׳ גיערע־גט פ־ל ־אד צ״ט, האט ער געענד־קט טיט א גארידענעם ט׳עדאר. ג־׳טטקוקגידי׳ק א״פ זיין א־טכאתאיפנלי־ט, ארם טויכ־׳טטוכדער א־ז ע־ אריע טאר אזוי אונטעי־גיעטוגנם-ר־םט־ק או; צ״בנט זיך א.״ם טיט א זערטענעד ענעדגייע. װען טוע; דעט א־ם, א־ז ע־ אקטױו, .־־.־עװד־ק, טיעטפע־אמענטפ־ר און א־; ־עדער נעזעריטאפט וױעתט ער כארד ד־ צעגטדארע פ־נור אין ד־ פ־פצ־ק יאר פו; ז״ן ר׳עכן האט על פ־ר געארכעט, פיר נעװאנדערט א־בע־ דעד .ירעריט און פ־ר, או־־ זיין ׳טט״געיר, נזדע־נט. ־ע־פא־ תאט עד טאקע צו פארצייכעגע; נר״םע דער- פארג;. װו-נא־ עד האט נעתאט אוים־טיטערונגע;, אי״ ־־םרדאד־ צ־ א־ז יװירנע, א־ן ראדז צ• אין כעדרי;, א־ן װאר׳טע צ• א־ן פא־־ז, א־טעטום תאט עד זיך דעידװאדכ; פיר אנע׳־קענוננ. א־; פראנקלייך א־ז ע־ פד־ע־ א׳ו 1908, יע־צטכם א־; .־.<_־•!ו, ב״דע טאר אפיציער געװארן נעפ״ערט און או־םנעצ״כנט. עד א־ז ־־ איז ־ פץ פ״ר;. װעאכע טאדעו ־טיעד ײך ג־עױע; דעל א־ינצ־ק־עד ״אפי• באע־־ט געזואין כזיטן *א:ג יייינג . י ר־עג ך ד־ע־ פ־אנצויז־־ט־ער ייח ־;-'־עג־אך. פו; פדאנצװו־־ט; ע ציי מ־נקאװםק־ א״סנ־עיטט־ערט האט 1028 ־א־ אין פ־יריננ פץ אפג־ע- ז״־עד גוט װענ; א־ם ט־ ז־ך פ~עם־ע תא ביעדלין די דייצע^ע איז טיק־עי■ :איט, דער ק־נםט-קד־ ף דא: איראר ן׳ אוי־םנעפדעך נינסט־ירן י*ופ ״ט־טע; די פאדייטנדםטע ר עד פו , אײנ ם ״בערלינעד סאנעבאאט־־ פונ ב ט־*ב ״ י פ ציבי2 ע לע י קוני צום כעדרינע־ קאטאלאנ פ־; טינקא־וםקים אוים׳טטערוננ האט םפעצ־עי נע־טדיבן א פאת־עדע דעיד םענאטאד דע טאנז־, נעװעזענעי פי־אנצ־יזי׳טער בירדונגם-ט־נ־םטע־ א־; ט־נ־םטער פא־ ד־ ־טײנע קונםט;, דארט יטטערט עד א־ם פאד פא־; דייטיט; פי־כריק־ם, כא- ־ט־ט א־ם טיט קאטפריכזענט; א־; רו־כ, או; דעקראדידט זיך ארם פ־־ינט פץ דאזיקן יידייט; טארעד א־; ארם זיין א־בע־גיעגעבנםטער פא־ע־עד ד־גם דאזיקן ח־טוכן פראטעקטיא־ ז״נעים האט אויך מ־נקאװם- קי צו פא־דאנקע;, װאם דער איינפרוםדייכעד רואי װאםעי תאט א־ם אויפנענוטע; אין פאייז אזוי אנטוזיאסטי־ט כארד אי; דער ער־טטע־ ׳טודה פו; זיין פארדעדע באטעדקט דע טאנז■ גאנץ צוטרעפנדיק:! 5ט1<31ז15€וח 5ת1ק ש1> 1ת1טק וגוך> 1€(31ז15£וח ת(1 ט־עד פו; ארץ ריטט ער דאתט זיין טייםטע־׳טא&ט ארם פאי־טדעטיםט. כאזונדערם א־ז על ־ט־ט־ארץ ט־נקאװסקין אריין ־צו האכן אנטדעקט א־ן װאדיטע. און עד אפעלי־ט׳ צו די קונסט-תענדרע־ ז״ זאק זיך פאדאינטע־עםיד; ט־ט אזא קינסטכעי פון קװאריטעט און קויפן זיינע זאכן. זייער קורץ איז געװען די אוטנעדיכט־יע טרויעד־קע ידיעה פ•; דער ײדי׳טער טערעגדאפז-אגענטוד פא־יק; דינםטיק: א־טג־עקוטע; טאריס נוינ׳יאוװםקי. א; אויטא איז אים איבערנעפאר; אויף יטויט, ערנ־עץ איז .װײט־ז ארגענטעע, אין דער הויפט׳טטאט פוענאם-אײרעם, װו ער .תאט ר־עציטנם נעהאט א נרו־סע אוים־טטיערונג פון זיינע כ־ררעד דעם טדאג־־טן טויט־ פוגם פופצ־ק-יעריקן פאפור־עד; טו־פ- ׳טטוטען ט.אר־עד ׳װערן נעװיס אר־ע אויפייכטיק כאדויעד;, און גא־ טיודרעך ט־ער יפון אר־ע, זײנע פיר פריינט און פאדעדעת דא אין פוירן, באזונד־ערם דא אין װאױטע, אי; זיי; נעבודטם׳טטאט, װאם א־ז אים אויך ארעטאר געװען א; אטתע ה״ם און מע; האט א־ם דא אומעטױם און ־טטיענד־ק ז״עד ג־ערן נ־עזע;. ם א ר י דאם אוטגריק האט אים ׳טוין איינטאר אין זײן פדיםט־ער קינרחײט נענוינ פאהפארנט. ארם ק־נד פון פינף יאד א־ז יער אדאפ- נ־עפאלז פון א הייך שט־־נ;, יטװער קראנק נעװאר;, און איפעדקוטענד־ק די ׳טװעדע קחאנקהײט, פאו־רוידן דאם נ־עה־עד און דאם ל׳טון און פו; דיעטארט אן ׳טוין פאדפריבן דאפ גאגצע רעכן טויפ און ־טטום. כאט׳ט ידי קאטאסטייאפע האט א־ם אזוי פרי אפג־עתארטן אץ זיין נ־יםטי־קעד אנטװיקרוגנ, תאבן זיך ז״׳נע נייםט־קע פיעיקײט; בארד אויפן זיכעטן יאר פץ זײן רעבן געזוכט אן אויםדדוק טיט דעד הירף פונם צײכן-׳ט־טײפט. ני׳טט קאנענדיק זיך באדינען מיט דער נאטידרעכעד טעגט׳טרעכעד יטפראך, מיטן נערעדטן װארט, כדי ז־ך צו פא־׳טטענדיק;, האט ער ג־עזוכט זיך פאד־טט־ענדלעך צו טאכן ט־ט דער הירף פון צײכגונג׳ען אץ ב־רדעד װ־יר ׳עד האט;י־טט ג־עד.אט די טעגר־עכקײט זיך נארטאל צו אנטװיקרע;, תאט ער אין זיץ נ״סטיקעד ינויט גיעטוזט אנקומען צום אויסעדנעװײנרעכ;. דוד פרי׳טמאז פרעגט זײעד אב-ט איבערחזרן זײז .װיץ װענ; טאדים טינקאװסקין. װאם אװ דען א קינםםרעזתי דעד נעװײנרעכעד ט׳ענטז׳ט האט זיך זײנע סינף חושים, װײטעד נישט. דאם איטנע- װײנרעכע פונם קיניםטרעד נעפינט זיך עדנעץ אויפער די פ־נף חושים, דער קינסטר־עד זאר פאדטאנן עפעם א נ״עם חו״ט, א זעל,םט;. מינקאװסקי נײמ זיין א קינסטרעד יני־נ־ט מיט־ טער חושים, װי דעד נעװײנרעכעד מענטש, נאר מיט װ״ניקעד נאך. אנ־טטאט צו האב; נאך אײנעם א זעקםט־ן חוש, פערן אים נאר צו גאנצ־ע צװײ חושים צו די געװײנרעכע םינף.